II SA/Łd 766/04

WyrokWSA w Łodzi2005-03-16

Skład orzekający: Jolanta Rosińska, Ewa Cisowska-Sakrajda, Renata Kubot-Szustowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ pomocy społecznej jest właściwy miejscowo do rozpatrzenia wniosku o przyznanie świadczenia, jeśli wnioskodawca przebywa czasowo na terenie gminy, ale jest zameldowany na pobyt stały w innej gminie, a sytuacja osobista wymaga pilnego załatwienia sprawy?
Ratio decidendi
Organy pomocy społecznej wadliwie nie zastosowały przepisu art. 101 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej, który pozwala na ustalenie właściwości miejscowej według miejsca pobytu w przypadkach szczególnie uzasadnionych lub nie cierpiących zwłoki. Skoro wnioskodawczyni faktycznie zamieszkiwała i była zameldowana czasowo na terenie gminy M., a jej sytuacja osobista wymagała pilnego załatwienia sprawy, organ I instancji powinien uznać swoją właściwość do rozpatrzenia wniosków.
Stan faktyczny
D. D. złożyła dwa wnioski o przyznanie zasiłku stałego wyrównawczego i zasiłku celowego do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w M. Organ I instancji uznał swoją niewłaściwość miejscową, twierdząc, że wnioskodawczyni przebywa czasowo na terenie gminy M. do 30.06.2004 r., a stałe miejsce zamieszkania ma w Ch. (gmina W.). Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji. Skarżąca wniosła skargę do WSA, domagając się uchylenia postanowień.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. oraz poprzedzające je postanowienie Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w M. i stwierdził, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do daty uprawomocnienia się wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Rosińska (spr.), Sędziowie: Asesor Ewa Cisowska-Sakrajda, Asesor Renata Kubot-Szustowska, Protokolant asystent sędziego Dominika Janicka, po rozpoznaniu w dniu 3 marca 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi D. D. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niewłaściwości 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w M. z dnia [...], Nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do daty uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Postanowieniem z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze W P. utrzymało w mocy postanowienie Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w M. z dnia [...] w sprawie stwierdzenia swojej niewłaściwości miejscowej i przekazania wniosków złożonych przez D. D. o przyznanie zasiłku stałego wyrównawczego i zasiłku celowego do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w W.. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że w dniu [...] D. D. złożyła do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w M. dwa wnioski: o przyznanie zasiłku stałego wyrównawczego oraz zasiłku celowego. Organ I instancji uznał, że zainteresowana na terenie gminy M. przebywa czasowo do dnia 30.06.2004 r., natomiast adresem stałego miejsca jej zamieszkania jest Ch., położona w gminie W.. Pobyt wnioskodawczyni na terenie gminy M. nie jest miejscem "zamiaru stałego pobytu". Zażalenie na postanowienie organu I instancji wniosła D. D. domagając się jego uchylenia i rozpoznania złożonych przez nią wniosków przez Miejski Ośrodek Pomocy Społeczne w M., gdyż na terenie tej gminy zamieszkuje i jest tam zameldowana na pobyt czasowy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze powołując się na przepis art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm.), którą w myśl art. 150 stosuje się również do spraw wszczętych i nie zakończonych decyzją ostateczną przed dniem wejścia jej w życie, tj. 1.05.2004 r. stwierdziło, że właściwość miejscową gminy ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie. Z akt sprawy wynika, że D. D. na terenie gminy M. przebywała jedynie czasowo do dnia 30.06.2004 r. Na pobyt stały jest zameldowana w miejscowości Ch., usytuowanej na terenie gminy (miasta) W., gdzie wynajmuje mieszkanie, na które korzystała z dodatku mieszkaniowego. Przeprowadzone w toku postępowania zażaleniowego dodatkowe postępowanie wyjaśniające wykazało, że opuściła już gminę M. wymeldowując się z miejsca czasowego pobytu w G.. W tej sytuacji brak jest podstaw do zastosowania uregulowania szczególnego, o którym mowa w art. 101 ust. 3 powołanej ustawy o pomocy społecznej. Skargę na postanowienie SKO w P. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wniosła D. D. wnosząc o uchylenie postanowień organów obu instancji jako wadliwych i naruszających przepisy prawa. W odpowiedzi na skargę SKO w P. wniosło o jej oddalenie z przyczyn szczegółowo omówionych w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej ( § 2 art. 1 powołanego aktu ). Analogiczne unormowanie zawarte zostało w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Oznacza to, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, tj. jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę nie może zatem zmienić zaskarżonej decyzji, bądź postanowienia, a jedynie uwzględniając skargę może je uchylić, stwierdzić ich nieważność lub niezgodność z prawem. W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skarga podlega oddaleniu. Przeprowadzając taką kontrolę, sąd zgodnie z art. 134 § 1 powołanej ustawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Może więc dokonać oceny zaskarżonej decyzji (postanowienia) także w innym zakresie niż zakres, w jakim zakwestionowała decyzję (postanowienie) strona skarżąca. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając sprawę w tak zakreślonej kognicji stwierdził, iż zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji wydane zostały z naruszeniem przepisu art. 101 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 Kodeksu postępowania administracyjnego. Stosownie do powołanego w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia przepisu art. 101 ust. 1 obowiązującej w dniu jego wydania ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm.), właściwość miejscową gminy ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie. Przepis ten zawiera analogiczne unormowanie, co art. 37 ust. 1 poprzednio obowiązującej ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 1998 r. Nr 64, poz. 414 ze zm.). W myśl natomiast art. 101 ust. 3 ustawy – w przypadkach szczególnie uzasadnionych sytuacją osobistą osoby ubiegającej się o świadczenie oraz w sprawach nie cierpiących zwłoki, właściwą miejscowo jest gmina miejsca pobytu osoby ubiegającej się o świadczenie i organ ten może wówczas przyznać świadczenie wymienione w art. 37 – 42 i 47 – 50 (art. 101 ust. 4). W ocenie Sądu, w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę organ II instancji wadliwie nie zastosował do ustalonego stanu faktycznego szczególnego uregulowania zawartego w przepisie art. 101 ust. 3 powołanej powyżej ustawy, zaś organ I instancji uregulowania przewidzianego w art. 37 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej z dnia 29 listopada 1990r. (Dz. U. z 1998 r. Nr 64, poz. 414 ze zm.). Z ustaleń poczynionych w postępowaniu administracyjnym przez organ I instancji wynikało bowiem, że skarżąca faktycznie zamieszkiwała i była zameldowana na pobyt czasowy w miejscowości G., na terenie gminy M. w okresie od dnia 26.10. 2003 r. do dnia 30.06.2004 r., a wnioski o przyznanie jej świadczeń obejmowały okres tego pobytu. Z uwagi na charakter tych świadczeń, które miały zapewnić minimum egzystencji rodziny skarżącej i jej szczególną sytuację osobistą, sprawa wymagała załatwienia nie cierpiącego zwłoki. Organ I instancji winien zatem uznać swoją właściwość do rozpatrzenia złożonych wniosków i podjąć czynności zmierzające do merytorycznego załatwienia sprawy. Obowiązkowi temu jednak uchybił stwierdzając swoją niewłaściwość i przekazując sprawę do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w W.. Z przytoczonych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt a i c oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło