II SA/Łd 767/02

Dnia 7 kwietnia 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Rutkowska, Sędziowie NSA Krzysztof Szczygielski, p. o. sędziego WSA Małgorzata Łuczyńska /spr./, Protokolant referent stażysta Adrian Król, po rozpoznaniu w dniu 25 marca 2004 roku na rozprawie sprawy ze skargi G. G. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zasiłku przedemerytalnego uchyla zaskarżoną decyzję W dniu 4 marca 2002r G. G. złożył wniosek o zmianę decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] przyznającej mu status osoby bezrobotnej oraz prawo do zasiłku dla bezrobotnego i przyznanie mu prawa do zasiłku przedemerytalnego. Do wniosku skarżący załączył świadectwo wykonywania pracy w warunkach szczególnych w okresie od 16 września 1970r. do 24 kwietnia 1974r., od 12 maja 1976r. do dnia 7 września 1981r. i od 7 lutego 1995r. do dnia 30 kwietnia 2000r. Decyzją Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] na podstawie m.in. art.37 j ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (tekst jedn. Dz.U. z 2001r. Nr 6 poz. 56 z późń.zm.) w związku z art. 3 ust. 13 i art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 2001r. o/.../ zmianie ustawy i zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu/./(Dz.U. z 2001r. Nr 154 poz.. 1793) po rozpatrzeniu złożonego wniosku odmówiono stronie przyznania zasiłku przedemerytalnego. Organ ustalił, że G. G. nie spełnił ustawowych warunków do uzyskania żądanego świadczenia, wynikających z art. 37j ust. 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu ( w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2001r.). Wprawdzie ze złożonych dokumentów wynika, że skarżący udokumentował 30 lat , 2 miesiące i 6 dni stażu pracy w tym 15 lat i 29 dni w warunkach szczególnych, lecz jednocześnie stwierdzono, że przez okres 237 dni przebywał na zwolnieniach lekarskich, a więc nie świadczył pracy. Organ powołał się na przepis § 2 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz.U. Nr 8 poz. 43 z późń.zm.) zgodnie z którym "okresami pracy, o których mowa, są okresy, w których praca w warunkach szczególnych była wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy". Na podstawie tego przepisu organ wyprowadził wniosek, iż do okresu wykonywania pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze można zaliczyć tylko te okresy, gdy praca była rzeczywiście wykonywana, codziennie, w pełnym wymiarze czasu pracy. Natomiast wszystkie przerwy w wykonywaniu pracy, nawet spowodowane chorobą nie mogą być brane pod uwagę. Tak więc po odliczeniu 237 dni zwolnień lekarskich G. G. wykonywał pracę w warunkach szczególnych tylko przez 14 lat 5 miesięcy i 2 dni, a więc nie posiada wymaganego 15 letniego stażu pracy w warunkach szczególnych o którym mowa w art. 37j ust 1 pkt 2 ww ustawy. Od wymienionej decyzji G. G. złożył odwołanie, lecz Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję podzielając w pełni motywy organu I instancji. Dodatkowo organ odwoławczy powołał się na stanowisko Ministerstwa Pracy i Polityki Socjalnej przedstawione w artykule "Praca w warunkach szczególnych" opublikowanym w Służbie Pracowniczej nr 9 z 1996r., w którym Ministerstwo zaprezentowało pogląd, że po dniu 14 listopada 1991r okresy urlopu bezpłatnego, urlopu macierzyńskiego, wychowawczego, a także okresy pobierania zasiłku chorobowego nie mogą być zaliczane do okresów wykonywania prac w szczególnych warunkach. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniesionej na powyższą decyzje G. G. zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię § 2 ust 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Skarżący podniósł, że okres pozostawania na zwolnieniu lekarskim ( w tym 76 dni z powodu wypadku przy pracy) zostało zinterpretowane jako przerwa w pracy w warunkach szkodliwych, a tym samym miało negatywny wpływ na ogólny staż pracy w warunkach szkodliwych, jednak w ocenie skarżącego jest to nadinterpretacja W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r. Nr 153 poz. 1271 z późń.zm.) Sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W tej sytuacji właściwy do rozpatrzenia skargi wniesionej w niniejszej sprawie jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi utworzony z dniem 1 stycznia 2004r. dla obszaru województwa łódzkiego rozporządzeniem Prezydenta RP z dnia 25 kwietnia 2003r.w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych/.../ (Dz.U. z 2003r. Nr 52 poz. 652). Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz. 1269) obowiązującej od 1 stycznia 2004r. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Kognicja Sądu ograniczona jest do oceny legalności kwestionowanego skargą aktu lub czynności organów administracji publicznej i obejmuje ocenę prawidłowości zastosowania przepisów prawa i ich wykładni przez organy administracji. Zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270), Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1/ uchyla decyzje lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Przechodząc do oceny zasadności wniesionej skargi, stwierdzić należy, że w ocenie Sądu, skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem podniesiony w niej zarzut naruszenia przepisów § 2 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze jest trafny. Stan faktyczny niniejszej sprawy jest bezsporny: skarżący wykazał, iż przepracował 30 lat 2 miesiące i 6 dni w tym 15 lat i 29 dni w warunkach uznanych w przepisach emerytalnych za zatrudnienie w szczególnych warunkach. W tym ostatnim okresie przebywał łącznie przez 237 dni na zwolnieniach lekarskich i dni te organ odliczył od okresu wykonywania prac w szczególnych warunkach uznając, iż skarżący nie świadczył wówczas pracy. W następstwie tego uznano, że skarżący nie spełnił przesłanki do uzyskania zasiłku przedemerytalnego z przepisu art. 37 lit. "j" ust. 1 pkt 2 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Sporna w sprawie jest natomiast kwestia, czy były podstawy do wyłączenia z wykazanego przez skarżącego okresu wykonywania prac uznanych w przepisach emerytalnych za zatrudnienie w szczególnych warunkach dni, w których skarżący faktycznie nie pracowała z powodu choroby lub przebywania na zwolnieniu lekarskim ze względu na mający miejsce wypadek w pracy. Sąd uznał, iż stanowisko zajęte przez organy administracyjne w niniejszej sprawie nie znajduje uzasadnienia w obowiązującym prawie. Przepis art. 37 lit. "j" ust. 1 pkt 2 ustawy z 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu nawiązuje do "prac uznanych w przepisach emerytalnych za zatrudnienie w szczególnych warunkach" i wymaga wykazania faktu wykonywania tych prac przez okres 15 lat. Zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U. z 1983 r. nr 8, poz. 43 z późń.zm.) okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w tymże rozporządzeniu są okresy, w których praca w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy. Wykonywania pracy "stale" - nie można rozumieć dosłownie. Stałe wykonywanie pracy, o którym mowa w spornym przepisie należy rozumieć w sensie prawnym, jako stały i trwały stosunek pracy, a nie w dosłownym sensie wskazującym na jej stałe i nieprzerwane świadczenie. Stałego charakteru tej pracy nie zmienia bowiem jej przerywanie w celu korzystania np. z dni ustawowo wolnych od pracy, urlopu wypoczynkowego, czy czasu wolnego od jej świadczenia. Na stałość stosunku pracy nie maja również wpływu krótkie z zasady okresy faktycznego niewykonywania pracy z powodu niezdolności do pracy spowodowanej chorobą pracownika. Zaistnienie takich przerw nie powoduje więc, iż pracownik zaprzestaje wykonywać pracę uznaną w przepisach emerytalnych za zatrudnienie w szczególnych warunkach. Takie samo stanowisko w analogicznej sprawie zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 5 września 2001r. w sprawie sygn.akt SA/Bk 605/01 (nie publikowany). Sąd w obecnym składzie podzielił pogląd prawny wyrażony w wymienionym wyroku. W ocenie Sądu prezentowana w piśmiennictwie interpretacja Ministerstwa Pracy i Polityki Socjalnej, na którą powołuje się organ odwoławczy nie stanowi źródła prawa i z tego powodu nie powinna być podstawą dla wydawanych decyzji. Należy więc uznać, iż organ odwoławczy dokonał błędnej wykładni przepisu art. 37 lit. "j" ust. 1 pkt 2 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Mając powyższe na uwadze na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd orzekł jak w sentencji wyroku. Mając na uwadze treść art. 152 cytowanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zgodnie z którym, w razie uwzględnienia skargi sąd w wyroku określa, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt lub czynność nie mogą być wykonane, Sąd stwierdza, że wobec braku przymiotu wykonalności zaskarżonej decyzji orzekanie w tej kwestii jest bezprzedmiotowe.