II SA/Łd 769/03
WyrokWSA w Łodzi2004-09-15
Skład orzekający: Janusz Furmanek, Czesława Nowak-Kolczyńska, Monika Krzyżaniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo zastosował przepisy prawa materialnego i procesowego, kierując osobę niepełnosprawną na kontrolne badanie lekarskie w celu stwierdzenia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, zwłaszcza w kontekście kosztów takiego badania i możliwości wyboru miejsca jego przeprowadzenia?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji naruszyły przepisy postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wskazano, że błędnie powołano się na dwie różne podstawy prawne skierowania na badania (art. 122 ust. 1 pkt 4 i 5 Prawa o ruchu drogowym), które wykluczają się wzajemnie. Ponadto, organ odwoławczy nie wykazał należytej staranności w poinformowaniu skarżącego o faktycznych i prawnych okolicznościach związanych z badaniem, w tym o jego kosztach i możliwości wyboru miejsca jego przeprowadzenia, co narusza obowiązki wynikające z Kodeksu postępowania administracyjnego.Stan faktyczny
Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. o skierowaniu H. M. na kontrolne badanie lekarskie w celu stwierdzenia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Skarżący podniósł, że został zaliczony do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności, ale jest zdolny do samodzielnej egzystencji. Wskazał, że znalazł gabinet lekarski, gdzie badanie jest tańsze niż w placówce wskazanej przez organ, ale nie ma środków finansowych na jego przeprowadzenie. Wniósł o skierowanie na badanie do tańszego gabinetu.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Ł. i orzekł, że do czasu uprawomocnienia się wyroku zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Furmanek, Sędziowie WSA Czesława Nowak-Kolczyńska (spr.), p.o. Sędziego WSA Monika Krzyżaniak, Protokolant asystent sędziego Żywilla Krac, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 września 2004 r. przy udziale ---- sprawy ze skargi H. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie skierowania na badanie sprawności w zakresie kierowania pojazdami 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] nr [...], 2. orzeka, że do czasu uprawomocnienia się wyroku zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.
Decyzją z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] [...] w sprawie skierowania na kontrolne badanie lekarskie w zakresie prawa jazdy kategorii A,A1,B.
W uzasadnieniu decyzji organ II instancji wskazał, że Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności w Ł. zawiadomił organ wydający uprawnienia do kierowania pojazdami o wydaniu H. M. orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. Wobec zaistnienia przesłanek z art. 122 ust. 1pkt 4 i 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym / Dz. U. 98 poz. 602 ze zm. / organ I instancji skierował więc stronę na badania lekarskie w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem zakreślając termin wykonania badań i powiadamiając, iż w razie niepoddania się badaniu lekarskiemu właściwy organ wyda decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym. Samorządowe Kolegium Odwoławcze powołało ponadto treść przepisu ust. 6 art. 122 w/w ustawy, zgodnie z którym, badanie lekarskie wykonywane jest na koszt osoby badanej, a ustawodawca nie wprowadził ulg dla osób nie mających środków finansowych na ich przeprowadzenie.
Badanie lekarskie osób wymienionych w art. 122 ust. 1 pkt 2-4 ustawy przeprowadza się w jednostkach organizacyjnych, o których mowa w § 13 ust. 2 pkt 1 i ust. 3 rozporządzenia Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 30 czerwca 1999 r. w sprawie badań lekarskich osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami i kierowców / Dz. U. nr 69 poz. 772 / i nie jest możliwe wykonanie badań lekarskich w gabinecie wskazanym przez skarżącego ze względu na treść § 10 tego rozporządzenia.
Skargę na tę decyzję złożył H. M. ponosząc, że został zaliczony do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności, ale jest zdolny do samodzielnej egzystencji. Podał, że otrzymał skierowanie na badanie do Przychodni Konsultayjno – Diagnostycznej Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w Ł. przy ul. A, gdzie badanie kosztuje 130 zł., a sam znalazł gabinet przy ul. B, w którym lekarz uprawniony do wykonania takich badań pobiera 50 zł.
Podkreślił, iż nie ma pieniędzy na przeprowadzenie tych badań, a w konkluzji wnosił o skierowanie na badanie lekarskie do gabinetu przy ulicy B.
W odpowiedzi na skargę H. M. - Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. powołało się na wyczerpujące uzasadnienie decyzji ostatecznej i nie uznało za potrzebne powtarzać argumentacji tam zawartej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna .
Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153 poz. 1271 ) – sprawy , w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przez dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone , podlegają rozpoznaniu przez wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. nr 153 poz. 1269 ) - sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem.
Oznacza to , że sąd administracyjny bada legalność zaskarżonej decyzji czy jest ona zgodna z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron, oraz procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Decyzja zaś lub postanowienie stosownie do art. 145 § 1 ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153 poz. 1270 ) podlega uchyleniu jeżeli sąd stwierdzi :
a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy
b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania
c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W przedmiotowej sprawie Sąd stwierdził, iż doszło do naruszenia przez organ przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Organy administracji zobowiązane są do podejmowania wszelkich kroków zmierzających do dokładnego ustalenia stanu faktycznego sprawy- co wynika z art. 7 kpa – oraz zgodnie z art. 77 § 1 kpa - muszą w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.
Zgodnie z art. 122 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 roku - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. Nr 98 poz. 602 z późn. zm.) w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania zaskarżonej decyzji - badaniu lekarskiemu przeprowadzanemu w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem podlegają:
1) osoba ubiegająca się o wydanie prawa jazdy lub świadectwa kwalifikacji,
2) osoba ubiegająca się o przywrócenie uprawnienia do kierowania pojazdem cofniętego ze względu na stan zdrowia,
3) kierujący pojazdem skierowany przez organ kontroli ruchu drogowego, jeżeli:
a) uczestniczy w wypadku drogowym, w którym jest zabity lub ranny,
b) kierował pojazdem w stanie nietrzeźwości lub po użyciu środka działającego podobnie do alkoholu,
4) kierujący pojazdem skierowany decyzją starosty w przypadkach nasuwających zastrzeżenia co do stanu zdrowia,
5) osoba niepełnosprawna posiadająca prawo jazdy lub pozwolenie do kierowania tramwajem, skierowana decyzją starosty na podstawie zawiadomienia powiatowego lub wojewódzkiego zespołu do spraw orzekania o stopniu niepełnosprawności,
6) kandydat na instruktora lub egzaminatora osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami.
Z ust. 4 tego artykułu wynika, że badanie lekarskie, o którym mowa w ust. 1 oraz w art. 115a ust. 2, przeprowadza i wykonuje uprawniony lekarz.
Zgodnie z art. 122 ust. 6 tej ustawy - badanie lekarskie wykonywane jest na koszt osoby badanej, chyba że przepisy odrębne stanowią inaczej.
W swojej skardze H. M. podkreślił, iż nie ma pieniędzy na przeprowadzenie tych badań i wnosił o skierowanie na badanie lekarskie do gabinetu lekarza uprawnionego, gdzie koszt badania jest niższy niż w Przychodni Konsultayjno – Diagnostycznej Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w Ł.
Analiza obowiązujących przepisów prawa wskazuje, że istotnie badanie lekarskie wykonywane byłoby na koszt skarżącego.
Jednak organ odwoławczy ustosunkowując się do zarzutu braku środków finansowych nie powinien poprzestać jedynie na powołaniu się na zapis art. 122 ust. 6 cyt. ustawy.
Należy bowiem zauważyć, iż organy obu instancji powołując podstawę prawną swych rozstrzygnięć wskazały łącznie art. 122 ust. 1 pkt 4 i 5 cyt. ustawy.
Zdaniem Sądu w tym składzie obie podane przyczyny skierowania na badania lekarskie wyłączają się nawzajem, gdyż wskazują na inny stan faktyczny.
W przypadku skarżącego – co jest bezsporne w sprawie – i wynika z akt administracyjnych organ winien powołać art. 122 ust. 1 pkt 5, gdyż H. M. został zaliczony do osób niepełnosprawnych, o czym Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności w Ł. zawiadomił organ wydający uprawnienia do kierowania pojazdami.
Przepisy rozporządzenia Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 30 czerwca 1999 r. w sprawie badań lekarskich osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami i kierowców ( Dz. U. nr 69 poz. 772 ) wprowadzają odmienne uregulowania w zakresie zarówno podmiotów przeprowadzających badania lekarskie, jak i kosztów tych badań w zależności od podstawy skierowania na badania wynikającej z art. 122 ust. 1 ustawy.
Z § 10 tego rozporządzenia wynika bowiem, iż badania lekarskie osób wymienionych w art. 122 ust. 1 pkt. 2-4 przeprowadza się w jednostkach organizacyjnych wymienionych w § 13 ust. 2 pkt 1 i ust. 3.
Zgodnie z § 20 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia - maksymalne stawki opłat za badania osób, o których mowa w art. 122 ust. 12 pkt 2-4 ustawy wynoszą 250 zł .
W obu tych paragrafach nie zostały wymienione osoby o których mowa w art. 122 ust. 1 pkt 5. Sytuacja zatem skarżącego, do którego jak wyżej wskazano ten właśnie przepis ma zastosowanie jest odmienna i ma do niego zastosowanie art. 122 ust. 5 ustawy oraz odpowiednie przepisy rozporządzenia.
Skoro zatem jedyną podstawą odwołania skarżącego od decyzji organu I instancji jest obawa, iż nie podoła on wydatkom finansowym związanym z koniecznością wykonania badań - organ administracyjny winien zgodnie z art. 9 kpa – należycie poinformować skarżącego o okolicznościach faktycznych i prawnych związanych z przeprowadzanymi badaniami lekarskimi, wynikających z prawidłowo ustalonego stanu faktycznego, prawidłowo podanej podstawy prawnej skierowania na badania i przepisów cyt. rozporządzenia.
Tak poinformowany skarżący mógłby w przybliżeniu ustalić koszt badań na który został skierowany i ocenić czy może takie koszty ponieść.
Stwierdzić zatem należy, iż w przedmiotowej sprawie zostały naruszone art. 7, 9, 77 § 1 i 107 § 3 kpa .
Mając powyższe na uwadze Sąd w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153 poz. 1270) orzekł jak w sentencji .
Mając na uwadze treść art. 152 cyt. ustawy Sąd stwierdził , iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło