II SA/Łd 770/01
WyrokWSA w Łodzi2004-01-28
Skład orzekający: M. Stahl, A. Stępień, J. Sekunda-Lenczewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie świadczenia pieniężnego dla osób deportowanych do pracy przymusowej, wydana z powodu uchybienia ustawowemu terminowi składania wniosków, jest zgodna z prawem w świetle późniejszego wyroku Trybunału Konstytucyjnego uznającego przepis o terminie za niezgodny z Konstytucją?Ratio decidendi
Decyzja organu o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie świadczenia pieniężnego dla osób deportowanych do pracy przymusowej, oparta na uchybieniu ustawowemu terminowi składania wniosków, podlega uchyleniu. Wynika to z wyroku Trybunału Konstytucyjnego, który uznał przepis wprowadzający ten termin za niezgodny z Konstytucją RP, naruszający zasady zaufania obywateli do państwa i równości.Stan faktyczny
J. T. złożył wniosek o świadczenie pieniężne z tytułu pracy przymusowej, jednak organ umorzył postępowanie, uznając, że wnioskodawca uchybił terminowi do składania wniosków, który upłynął 31 grudnia 1999 r. Skarżący argumentował, że opóźnienie wynikało z trudności w uzyskaniu potwierdzenia pracy przymusowej i jego stan zdrowia. Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję o umorzeniu.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych oraz poprzedzającą ją decyzję tego organu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia del. NSA M. Stahl (spr.), Sędziowie : del.NSA A. Stępień, WSA J. Sekunda-Lenczewska, Protokolant A. Widawski, po rozpoznaniu w dniu 28 stycznia 2004 roku na rozprawie sprawy ze skargi J. T. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie świadczenia pieniężnego z tytułu pracy przymusowej uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] ([...]).
IIS.A./Łd770/01
Uzasadnienie
Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją nr [...] z dnia [...] .,na podstawie art.127 § 3,138 §1 pkt l i 105 § l k.p.a. oraz art.4 ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich(Dz.U. Nr 87,poz.395 ze zm.),po rozpatrzeniu wniosku J. T. o ponowne rozpatrzenie sprawy - utrzymał w mocy decyzję własną z dnia[...].nr [...] o umorzeniu postępowania administracyjnego.
W uzasadnieniu wyjaśnił, że zgodnie z art.4 ust. 5 powołanej ustawy wnioski o przyznanie uprawnienia do świadczenia pieniężnego osoby zainteresowane mogły składać do dnia 31 grudnia 1999 r. a J.T. uchybił temu terminowi . Termin ustawowy nie może być przedłużony , jego uchybienie powoduje bezskuteczność czynności procesowej a wszczęte postępowanie administracyjne staje się bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu.
Jan T. zaskarżył tę decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego podnosząc, że w Niemczech przymusowo pracował 5 lat a opóźnienie w złożeniu wniosku wynikło z kilkuletnich starań o potwierdzenie przymusowej pracy . Jest człowiekiem schorowanym, ma trudne warunki.
W odpowiedzi na skargę wnoszono o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył co następuje.
Skarga zasługuje na uwzględnienie. Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 17 czerwca 2003 r. sygn.akt P 24/02 (OTK ZU nr 6/A/2003,poz.55) orzekł , iż art.4 ust.5 ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz.U. Nr 87,poz.395 z późn.zm.) jest niezgodny z art.2 i art.32 ust. l Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Trybunał Konstytucyjny stwierdził m.in. że " sytuacja, w której zainteresowany nie ma możliwości uzyskania ustawowo określonych uprawnień wskutek podjętych w czasie obowiązywania ustawy nieracjonalnych działań ustawodawcy oraz zaniedbań administracji publicznej, nie może mieć miejsca w systemie demokratycznego państwa prawnego. Niejasność przepisów jest wyrazem niedostatecznej troski ustawodawcy o podmiotowe traktowanie adresatów prawa, co odbiera im poczucie bezpieczeństwa prawnego i skutkuje utratą zaufania do państwa."
Trybunał Konstytucyjny stwierdził także ,że wprowadzony w drodze nowelizacji przepis ustalający graniczny termin składania wniosków naruszył konstytucyjne wartości wyrażone w zasadach zaufania obywateli do państwa i stanowionego przez niego prawa oraz zasadę równości.
W myśl art.97 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- przepisy wprowadzające ustawę -prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1271) sprawy ,w których skargi zostały wniesione do NSA przed dniem l stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
W tej sytuacji i zważywszy na powołany wyżej wyrok Trybunału Konstytucyjnego, na podstawie art.145 § l pkt l lit.b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153,poz.l270) .orzeczono jak w sentencji. Z uwagi na charakter decyzji - negatywnej , która nie podlegała wykonaniu , przepis art. 152 pow. ustawy nie miał zastosowania.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło