II SA/Łd 770/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Furmanek, Sędziowie NSA Teresa Rutkowska, Andrzej Kozerski (spr.), Protokolant asystent sędziego Żywilla Krac, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 czerwca 2004 r. przy udziale ---- sprawy ze skargi Z. W. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Z. z dnia [...] nr [...] 3 II SA/ Łd 770 / 02 U Z A S A D N I E N I E Decyzją z dnia [...] Powiatowy Inspektor Sanitarny w Z. orzekł o braku podstaw do stwierdzenia u Z. W. choroby zawodowej. Decyzja ta podjęta została w oparciu o § 1 ust. 1 i § 10 ust.1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 roku w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65 , poz. 294 ze zm.). Zdaniem organu I instancji orzeczenie Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy - Poradni Chorób Zawodowych z dnia [...] oraz przeprowadzone postępowanie wyjaśniające pozwalają na stwierdzenie z przeważającym prawdopodobieństwem, że występujące u Z. W. schorzenie może być uznane za chorobę zawodową. W odwołaniu od tej decyzji Z. W. zakwestionował ustalenie , że występujące u niego schorzenie nie jest efektem pracy w szkodliwych warunkach. Rozpoznając odwołanie Z. W. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Ł. zwrócił się do Instytutu Medycyny Pracy w Ł. o wydanie kolejnego orzeczenia lekarskiego. W orzeczeniu Instytutu Medycyny Pracy w Ł. z dnia [...] placówka ta stwierdziła , iż mając na uwadze krótki ( ok. 4 lat ) okres zatrudnienia w A. w Z. i tylko sporadyczny (1-2 godz. tygodniowo) kontakt z czynnikami rakotwórczymi a także wieloletnie narażenie pozazawodowe ( palenie papierosów ) z przeważającym prawdopodobieństwem można uznać, że na rozwój choroby miały wpływ pozazawodowe czynniki ryzyka . Decyzją z dnia [...] podjętą na podstawie art.138 § 1 pkt 1 k.p.a. i § 10 ust. 1 i 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 roku w sprawie chorób zawodowych [...] Wojewódzki Inspektor Sanitarny utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Zdaniem organu odwoławczego zaskarżona decyzja znajduje oparcie w prawie . W uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego wskazano , iż brak jest podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej , gdyż w środowisku pracy nie stwierdzono narażenia zawodowego mogącego spowodować zaistnienie choroby zawodowej . W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Z. W. ponowił zarzuty zawarte w odwołaniu a nadto podniósł, że w okresie zatrudnienia w A. w Z. miał kontakt z czynnikiem ewidentnie rakotwórczym w postaci benzydyny . W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Ł. wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył , co następuje : Na wstępie należy podnieść , że stosownie do treści art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. Nr 153 , poz. 1271 ) sprawy , w których skargi wniesiono do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone , podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 , poz. 1270 ) . Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153 , poz. 1269 ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola wykonywania administracji publicznej oznacza sądową kontrolę zgodności z prawem ( legalności ) działalności administracji publicznej ( art. 1 § 2 powołanej ustawy ). W ramach tej kontroli sąd administracyjny ocenia , czy przy wydawaniu zaskarżonej decyzji nie naruszono przepisów postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne . Oceniając zaskarżoną decyzję w tych dwóch aspektach należy stwierdzić , że została ona wydana w efekcie naruszenia przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy . Uchybienia te polegały przede wszystkim na niedostatecznym wyjaśnieniu stanu faktycznego sprawy (art. 7 k.p.a.) będącym efektem niedopełnienia obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego ( art.77 § 1 i art. 80 k.p.a.). Organ odwoławczy winien był z urzędu, z uwagi na treść odwołania oraz orzeczenia Instytutu Medycyny Pracy w Ł. wezwać placówkę do zajęcia jednoznacznego stanowiska w przedmiocie związku przyczynowego między czynnikami rakotwórczymi występującymi w środowisku pracy a stwierdzonym u skarżącego schorzeniem. Orzeczenie jednostki organizacyjnej właściwej do rozpoznawania chorób zawodowych ma charakter opinii biegłego (tak też wyrok NSA z dnia 19 lutego 1999 roku II SA /Wr 1452/ 97 opubl. w ONSA 2000/2/63 ). Opinia taka winna jednoznacznie wykluczyć istnienie związku między czynnikami szkodliwymi a stwierdzonym schorzeniem . W orzecznictwie Sądu Najwyższego oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego dość jednolicie przyjmuje się, że wystąpienie schorzenia ujętego w wykazie chorób zawodowych i stwierdzenie, iż w środowisku pracy występowały czynniki narażające na powstanie takiego schorzenia rodzi domniemanie związku przyczynowego między warunkami pracy a powstaniem schorzenia (przykładowo wyrok Sądu Najwyższego z dnia 3 lutego 1999 r. III RN 110/98 – opubl. w Prok. I Pr. 1997/7-8/56 ). Obalenie tego domniemania może nastąpić jedynie przez jednoznaczne ustalenie, że przyczyną rozwoju choroby były czynniki pozazawodowe. Opinie lekarskie znajdujące się w aktach nie mogły być podstawą wydania decyzji co do istoty sprawy. W orzeczeniu Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w Ł. zupełnie nie rozważano kwestii występowania w środowisku pracy czynników rakotwórczych zaś orzeczenie Instytutu Medycyny Pracy w Ł. nie wyklucza kategorycznie związku między tymi czynnikami a powstaniem schorzenia . Niezależnie od powyższego stwierdzić należy, że dochodzenie epidemiologiczne nie zostało przeprowadzone w sposób wszechstronny. W toku tego dochodzenia nie ustalono precyzyjnie w jakim zakresie skarżący miał kontakt z czynnikami rakotwórczymi . Dane na ten temat podaje jedynie Instytut Medycyny Pracy powołując się na informacje uzyskane w trakcie badania . Zgromadzony w sprawie materiał nie pozwala na zweryfikowanie tych informacji zawartych w orzeczeniu lekarskim . Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 , poz. 1270 ) uchylił zaskarżone decyzje .