II SA/Łd 776/21
WyrokWSA w Łodzi2022-04-08
Skład orzekający: Robert Adamczewski, Agnieszka Grosińska-Grzymkowska, Tomasz Porczyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy jednorazowa zapomoga z tytułu urodzenia się dziecka przysługuje osobie samotnie wychowującej dziecko, jeśli tytuł wykonawczy potwierdzający ustalenie świadczenia alimentacyjnego od drugiego rodzica został złożony po upływie trzymiesięcznego terminu od złożenia wniosku, ale przed wydaniem decyzji przez organ I instancji?Ratio decidendi
Jednorazowa zapomoga z tytułu urodzenia się dziecka nie przysługuje osobie samotnie wychowującej dziecko, jeśli nie zostało ustalone świadczenie alimentacyjne od drugiego rodzica na podstawie tytułu wykonawczego pochodzącego lub zatwierdzonego przez sąd. Nawet jeśli tytuł wykonawczy został złożony po upływie trzymiesięcznego terminu od złożenia wniosku, świadczenie może przysługiwać od miesiąca złożenia wniosku, nie wcześniej niż od miesiąca, od którego rodzic został zobowiązany do zapłaty alimentów, pod warunkiem spełnienia pozostałych przesłanek. W przypadku, gdy ojciec dziecka zobowiązał się do alimentacji od lipca 2021 r., a wniosek o zapomogę złożono w maju 2019 r., brak jest podstaw do przyznania świadczenia za okres od maja 2019 r.Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o jednorazową zapomogę z tytułu urodzenia dziecka w maju 2019 r. Wskazała, że jest osobą samotnie wychowującą dziecko, a ojcem dziecka jest jej były mąż, jednak później wystąpiła z powództwem o zaprzeczenie ojcostwa. Po ustaleniu, że były mąż nie jest ojcem, a nowy ojciec uznał dziecko i zawarł ugodę alimentacyjną od lipca 2021 r., organy odmówiły przyznania zapomogi za okres od maja 2019 r. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów poprzez niewłaściwą ocenę materiału dowodowego i dyskryminację.Rozstrzygnięcie
Oddalenie skargi.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Robert Adamczewski Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Grosińska-Grzymkowska Asesor WSA Tomasz Porczyński (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 8 kwietnia 2022 r. sprawy ze skargi E. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy prawa do jednorazowej zapomogi z tytułu urodzenia się dziecka 1. oddala skargę; 2. przyznaje adwokat M. G. prowadzącej Kancelarię Adwokacką w Ł. przy ul. [...] kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć i 20/100) złotych obejmującą podatek od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu skarżącej E. W. i nakazuje wypłacić powyższą kwotę adwokat M. G. z funduszu Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. a.bł.
Decyzją z dnia [...] r., nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz.U. z 2021 r. poz. 735) – dalej: k.p.a.; art. 15b ust. 4, art. 24a ust. 6 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn.: Dz.U. z 2020 r. poz. 111) – dalej: u.ś.r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] r., nr [...] o odmowie przyznania E.W., w okresie od maja 2019 r, jednorazowej zapomogi z tytułu urodzenia dziecka na dziecko P.P. (poprzednie nazwisko W.) urodzone w dniu [...] maja 2019 r.
Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie Kolegium wskazało, iż z wnioskiem o przyznanie przedmiotowego świadczenia skarżąca wystąpiła w dniu 30 maja 2019 r. Z treści złożonego wniosku wynikało, że strona jest osobą rozwiedzioną, samotnie wychowującą dziecko. Jako drugiego rodzica dziecka P. W. strona wskazała swojego byłego męża M. W. (oświadczenie z dnia 30 maja 2019 r.). Wezwaniem z dnia 4 czerwca 2019 r. skarżąca wezwana została do uzupełnienia złożonego wniosku poprzez dostarczenie kopii odpisu podlegającego wykonaniu orzeczenia sądu zasądzającego alimenty albo kopii odpisu protokołu posiedzenia zatwierdzającego treść ugody sądowej, bądź kopii odpisu zatwierdzonej przez sąd ugody zawartej przed mediatorem w sprawie alimentów na rzecz dziecka P.W., w terminie 3 miesięcy pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia. W odpowiedzi na powyższe wezwanie, w piśmie z dnia 25 czerwca 2019 r. skarżąca wyjaśniła, że dziecko P.W. nie jest biologicznym dzieckiem jej byłego męża M.W., w związku z czym nie ma jakichkolwiek podstaw do występowania przeciwko w/w z powództwem o alimenty na dziecko. Oświadczyła, że wraz z dzieckiem mieszka tymczasowo u przyjaciela, na którego utrzymaniu pozostają. Nie ma własnego mieszkania, nie osiąga żadnych dochodów, jak również nie zostały przyznane jej żadne zasiłki. W jej ocenie wnioskowane świadczenie przysługuje jej z samego faktu urodzenia dziecka, niezależnie od sytuacji rodzinnej w jakiej się znajduje. Z przedłożonej przez skarżącą do akt sprawy w dniu 17 lipca 2019 r. kserokopii pozwu z dnia [...] lipca 2019 r. wynika, iż strona wystąpiła do Sądu Rejonowego dla Ł. – W. w Ł. Wydział Rodzinny i Nieletnich z powództwem o zaprzeczenie ojcostwa M. W. małoletniego P. W. Powyższe ustalenia stanowiły podstawę do zawieszenia przez organ I instancji postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie, do czasu zakończenia postępowania w sprawie o zaprzeczenie ojcostwa dziecka.
W dniu 11 czerwca 2021 r. skarżąca przedłożyła do akt sprawy fotokopie: 1) odpisu zupełnego aktu urodzenia dziecka P. W., z treści którego wynika, iż prawomocnym wyrokiem z dnia [...] r., sygn. akt [...] Sąd Rejonowy dla Ł. -W. w Ł. orzekł, że mąż matki nie jest ojcem dziecka, którego dotyczy niniejszy akt; oraz, że w dniu 16 października 2020 r. przed Kierownikiem Urzędu Stanu Cywilnego w Ł. P.P. uznał ojcostwo dziecka, którego dotyczy niniejszy akt, co skutkowało zmianą dotychczasowych danych zamieszczonych w akcie w zakresie danych dotyczących ojca dziecka; 2) protokołu z posiedzenia Sądu Rejonowego dla Ł. – W. w Ł. z dnia [...] r., [...] zawierającego w swej treści ugodę zawartą pomiędzy skarżącą (jako ustawową przedstawicielką małoletniego P.P.), a P.P., na mocy której w/w zobowiązał się płacić na rzecz syna alimenty w kwocie po 300 zł miesięcznie, poczynając od miesiąca lipca 2021 r.; 3) postanowienia Sądu Rejonowego dla Ł. – W. w Ł. z dnia [...] r., [...] o umorzeniu, wobec zawartej ugody, postępowania z powództwa małoletniego P.P. (reprezentowanego przez ustawowego przedstawiciela) przeciwko P.P. o alimenty.
Decyzją z dnia [...] r. Prezydent Miasta Ł., po uprzednim podjęciu zawieszonego postępowania administracyjnego, odmówił E. W. przyznania żądanego świadczenia w okresie od maja 2019 r., z uwagi na wystąpienie negatywnej przesłanki, o której mowa w art. 15b ust. 4 w zw. z art. 24a ust. 6 pkt 1 u.ś.r.
Kwestionując zasadność wydanego rozstrzygnięcia skarżąca wniosła odwołanie, w którym zarzucała, że nie ponosi żadnej winy w tym, iż według prawa P.P. nie mógł uznać ojcostwa swojego dziecka zaraz po jego urodzeniu, tylko zostało ono przypisane byłemu mężowi skarżącej. Nie ma również wpływu na opieszałe działanie sądów oraz ogłoszony stan epidemii. Podkreśliła, że niezależnie od powyższego jej dziecko, jak każde inne dziecko, ma potrzeby, które wymagają nakładów finansowych. Strona wskazała, że zaraz po urodzeniu dziecka P.P. zapewnił jej i dziecku mieszkanie oraz utrzymanie, zadłużając się z tego tytułu, a nadto sprawował opiekę nad synem. Powyższe, zdaniem strony wskazuje, ze dziecko pozostaje pod opieką naprzemienną obojga rodziców od momentu urodzenia. Wskazała także, że treść zawartej ugody zaproponował sąd na posiedzeniu w dniu [...] r. Strona nie wiedziała, że data, od której ojciec dziecka zobowiązał się do płacenia alimentów ma istotne znaczenie dla ustalenia prawa do wnioskowanego świadczenia. Nikt też jej w tym zakresie nie pouczył.
Utrzymując w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wskazało, że zasady i tryb przyznawania jednorazowej zapomogi z tytułu urodzenia się dziecka uregulowane zostały w art. 15b u.ś.r., który to przepis w ust. 4 pkt 2 stanowi, że przedmiotowe świadczenie nie przysługuje jeżeli osobie samotnie wychowującej dziecko nie zostało ustalone, na rzecz danego dziecka od jego rodzica, świadczenie alimentacyjne na podstawie tytułu wykonawczego pochodzącego lub zatwierdzonego przez sąd, chyba że: a) rodzice lub jedno z rodziców dziecka nie żyje, b) ojciec dziecka jest nieznany, c) powództwo o ustalenie świadczenia alimentacyjnego od drugiego z rodziców zostało oddalone, d) sąd zobowiązał jedno z rodziców do ponoszenia całkowitych kosztów utrzymania dziecka i nie zobowiązał drugiego z rodziców do świadczenia alimentacyjnego na rzecz tego dziecka, e) dziecko, zgodnie z orzeczeniem sądu, jest pod opieką naprzemienną obojga rodziców sprawowaną w porównywalnych i powtarzających się okresach. Przy czym zgodnie z art. 3 pkt 17a u.ś.r. osoba samotnie wychowująca dziecko to - panna, kawaler, wdowa, wdowiec, osoba pozostająca w separacji orzeczonej prawomocnym wyrokiem sądu, osoba rozwiedzioną, chyba że wychowuje wspólnie co najmniej jedno dziecko z jego rodzicem. Ponadto odwołując się do treści art. 24a ust. 4-6 Kolegium wskazało, iż w przypadku osoby samotnie wychowującej dziecko, której prawo do świadczeń rodzinnych w stosunku do danego dziecka uzależnione jest od ustalenia na rzecz tego dziecka od jego rodzica świadczenia alimentacyjnego na podstawie tytułu wykonawczego pochodzącego lub zatwierdzonego przez sąd, złoży wniosek o ustalenie prawa do świadczeń i nie dołączy do wniosku tego tytułu wykonawczego, świadczenia rodzinne przysługują: od miesiąca złożenia wniosku, jeżeli strona w zakreślonym trzymiesięcznym terminie przedłoży tytuł wykonawczy lub dokumenty potwierdzające wystąpienie okoliczności, o których mowa w art. 15b ust. 4 lit a-e (art. 24a ust. 4 u.ś.r.); bądź też w przypadku niedochowania powyższego terminu: 1) od miesiąca złożenia wniosku, nie wcześniej niż od miesiąca, od którego rodzic został zobowiązany do zapłaty alimentów, jeżeli spełnione są pozostałe warunki uprawniające do świadczeń - w przypadku dostarczenia tytułu wykonawczego; 2) od miesiąca złożenia wniosku, jeżeli spełnione są pozostałe warunki uprawniające do świadczeń - w przypadku dostarczenia dokumentów poświadczających okoliczności, o których mowa odpowiednio w art. 7 pkt 5 lit. a-e lub w art. 15b ust. 4 pkt 2 lit. a-e (art. 24a ust. 5 i 6 u.ś.r.).
W ocenie Kolegium treść przywołanych wyżej przepisów, jak i dokonane w sprawie ustalenia faktyczne sprawy pozwalają na stwierdzenie, że warunkiem uzyskania przez skarżącą, jako osoby samotnie wychowującej dziecko, prawa do jednorazowej zapomogi z tytułu urodzenia dziecka, jest uprzednie sądowe ustalenie prawa do świadczeń alimentacyjnych od drugiego z rodziców. W okolicznościach niniejszej sprawy, z załączonej do akt dokumentacji bezspornie wynika, że ojciec P.P. zobowiązał się, w drodze zawartej ugody sądowej, do płacenia alimentów na syna począwszy od lipca 2021 r. Tym samym od tej daty wyeliminowana została negatywna przesłanka, o której mowa w art. 15b ust. 4 u.ś.r. Wobec powyższego zdaniem Kolegium brak jest podstaw do przyznania skarżącej wnioskowanego świadczenia.
Odnosząc się do pozostałych zarzutów odwołania to jest podnoszonej przez stronę argumentacji, co do zapewnienia jej i dziecku przez P.P. pomocy, zarówno finansowej jak i rzeczowej, już od dnia urodzenia dziecka, świadczenia przez oboje rodziców dziecka opieki naprzemienne, jak również braku wiedzy strony oraz niepouczenia jej o konieczności wskazania, w zawartej ugodzie, innej daty początkowej, świadczenia alimentacyjnego na rzecz dziecka, Kolegium wskazało, iż pozostają one bez wpływu na wynik sprawy.
W skardze wywiedzionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi E. W. zarzucała naruszenie przepisów postępowania poprzez niewłaściwą ocenę zgromadzonego materiału dowodowego, co doprowadziło do wadliwego uznania, że wnioskowane przez nią prawo do jednorazowej zapomogi z tytułu urodzenia się dziecka jest jej nienależne, tylko z tego powodu, iż alimenty od ojca dziecka nie zostały zasądzone od dnia narodzin P.P. Zdaniem skarżącej kwestionowana decyzja narusza jej interes prawny polegający na zabezpieczeniu finansowym jej rodziny. Z uwagi na powyższe strona wnosiła o zmianę zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i przyznanie jej wnioskowanego świadczenia. Ponadto wnosiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Uzasadniając wniesioną skargę strona ponowiła dotychczasową argumentację, co do udzielonej jej przez ojca dziecka pomocy finansowej, jak i rzeczowej, już od momentu urodzenia się dziecka, opieszałego działania sądów oraz urzędów. Podniosła, że w jej ocenie obowiązujące przepisy prawa, które w stosunku do rodzin niepełnych uzależniają przyznanie świadczeń od uprzedniego zasądzenia alimentów na dzieci, dyskryminują i są bardzo niesprawiedliwe dla tych dzieci. Wskazała, że nie zna się na obowiązujących przepisach i procedurach, jest osoba niepełnosprawną z upośledzeniem stopnia umiarkowanego.
W piśmie procesowym z dnia 4 stycznia 2022 r. ustanowiony z urzędu pełnomocnik skarżącej oświadczył, że przyłącza się do skargi oraz wnosi o zasądzenie kosztów pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu, oświadczając jednocześnie, że nie zostały one pokryte w całości ani w części.
Wojewódzki Są Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
W pierwszej kolejności wskazać należy, że skarga E. W. została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym stosownie do uprawnienia wynikającego z art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2022 r. poz. 329) - dalej: p.p.s.a. W myśl powołanego przepisu sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.).
W niniejszej sprawie, zarówno pełnomocnik skarżącej, jak i Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. w kierowanych do sadu pismach procesowych wnosili o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym.
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2021 r. poz. 137) w związku z art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne. Uchylenie zaskarżonej decyzji lub postanowienia w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także w przypadku zaistnienia przesłanek do wznowienia postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. W razie nieuwzględnienia skargi, podlega ona oddaleniu odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.). Ponadto, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
Przedmiotem skargi, jak już wcześniej wskazano E. W. uczyniła decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] r. utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] r. o odmowie przyznania jednorazowej zapomogi z tytułu urodzenia dziecka na dziecko P.P. (poprzednie nazwisko W.) urodzone w dniu [...] maja 2019 r.
Podstawę materialnoprawną kwestionowanego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn.: Dz.U. z 2020 r. poz. 111) – dalej: u.ś.r.
Wskazać na wstępie należy, iż zgodnie z art. 2 pkt 4 u.ś.r. jednorazowa zapomoga z tytułu urodzenia się dziecka stanowi świadczenie rodzinne. Świadczenie to, w określonej przez ustawodawcę kwocie, przysługuje z tytułu urodzenia się żywego dziecka, a do podmiotów uprawnionych do wystąpienia z wnioskiem o ustalenie prawa do świadczenia ustawodawca zaliczył: matkę lub ojca dziecka, opiekuna prawnego albo opiekuna faktycznego dziecka. Wniosek o wypłatę jednorazowej zapomogi składa się w terminie 12 miesięcy od dnia narodzin dziecka, a w przypadku gdy wniosek dotyczy dziecka objętego opieką prawną, opieką faktyczną albo dziecka przysposobionego - w terminie 12 miesięcy od dnia objęcia dziecka opieką albo przysposobienia nie później niż do ukończenia przez dziecko 18. roku życia. Wniosek złożony po terminie organ właściwy pozostawia bez rozpoznania (art. 15b ust. 1-3, ust. 5-7 u.ś.r.).
W niniejszej sprawie bezspornym pozostaje, że E. W. jest matką urodzonego w dniu 1 maja 2019 r. P. P., a co za tym idzie należy do podmiotów uprawnionych do wystąpienia o przyznanie przedmiotowego świadczenia, wymienionych w art. 15b ust. 2 u.ś.r. Bezspornym pozostaje także, że z wnioskiem o przyznanie świadczenia skarżąca wystąpiła w trakcie biegu 12 miesięcznego terminu, o którym mowa w art. 15b ust. 3, załączając do wniosku wymagane prawem zaświadczenie o pozostawaniu pod opieką medyczną nie później niż od 10 tygodnia ciąży do porodu (ust. 5-6 przywołanego przepisu).
Sporną pomiędzy stronami pozostaje natomiast kwestia wystąpienia w sprawie negatywnej przesłanki przyznania jednorazowej zapomogi z tytułu urodzenia się dziecka, wynikającej z art. 15b ust. 4 u.ś.r. Z załączonych do skargi akt administracyjnych sprawy wynika bowiem, że wnosząc o przyznanie przedmiotowego świadczenia skarżąca oświadczyła, iż jest osobą samotnie wychowująca dziecko, co potwierdza przedłożona przez stronę kserokopia prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w P. z dnia [...] r., [...] orzekającego o rozwiązaniu małżeństwa skarżącej z M. W.
W takiej sytuacji, zgodnie z treścią art. 15b ust. 4 pkt 2 u.ś.r. jednorazowa zapomoga nie przysługuje jeżeli osobie samotnie wychowującej dziecko nie zostało ustalone, na rzecz danego dziecka od jego rodzica, świadczenie alimentacyjne na podstawie tytułu wykonawczego pochodzącego lub zatwierdzonego przez sąd, chyba że: a) rodzice lub jedno z rodziców dziecka nie żyje, b) ojciec dziecka jest nieznany, c) powództwo o ustalenie świadczenia alimentacyjnego od drugiego z rodziców zostało oddalone, d) sąd zobowiązał jedno z rodziców do ponoszenia całkowitych kosztów utrzymania dziecka i nie zobowiązał drugiego z rodziców do świadczenia alimentacyjnego na rzecz tego dziecka, e) dziecko, zgodnie z orzeczeniem sądu, jest pod opieką naprzemienną obojga rodziców sprawowaną w porównywalnych i powtarzających się okresach.
Zgodnie z art. 24a ust. 4 u.ś.r. w przypadku gdy osoba samotnie wychowująca dziecko, której prawo do świadczeń rodzinnych w stosunku do danego dziecka uzależnione jest od ustalenia na rzecz tego dziecka od jego rodzica świadczenia alimentacyjnego na podstawie tytułu wykonawczego pochodzącego lub zatwierdzonego przez sąd, złoży wniosek o ustalenie prawa do świadczeń i nie dołączy do wniosku tego tytułu wykonawczego, podmiot realizujący świadczenia rodzinne przyjmuje wniosek i, w zakresie ustalenia prawa do świadczeń rodzinnych w stosunku do tego dziecka, wyznacza termin 3 miesięcy na dostarczenie tytułu wykonawczego. W przypadku dostarczenia tytułu wykonawczego lub innych dokumentów poświadczających okoliczności, o których mowa odpowiednio w art. 7 pkt 5 lit. a-e lub w art. 15b ust. 4 pkt 2 lit. a-e, w wyznaczonym terminie, świadczenia rodzinne przysługują od miesiąca złożenia wniosku, jeżeli spełnione są pozostałe warunki uprawniające do świadczeń. Niezastosowanie się do wezwania skutkuje pozostawieniem wniosku bez rozpatrzenia.
W przypadku gdy osoba samotnie wychowująca dziecko nie dostarczy, w terminie, o którym mowa w ust. 4, tytułu wykonawczego pochodzącego lub zatwierdzonego przez sąd, potwierdzającego ustalenie na rzecz dziecka od jego rodzica świadczenia alimentacyjnego, ponieważ sąd wydał postanowienie w przedmiocie odmowy udzielenia zabezpieczenia w sprawie o alimenty, bieg terminu, o którym mowa w ust. 4, ulega zawieszeniu do dnia dostarczenia tytułu wykonawczego lub innych dokumentów poświadczających okoliczności, o których mowa odpowiednio w art. 7 pkt 5 lit. a-e lub w art. 15b ust. 4 pkt 2 lit. a-e (art. 24a ust. 5 u.ś.r.).
W przypadku, o którym mowa w ust. 5, świadczenia rodzinne przysługują: 1) od miesiąca złożenia wniosku, nie wcześniej niż od miesiąca, od którego rodzic został zobowiązany do zapłaty alimentów, jeżeli spełnione są pozostałe warunki uprawniające do świadczeń - w przypadku dostarczenia tytułu wykonawczego; 2) od miesiąca złożenia wniosku, jeżeli spełnione są pozostałe warunki uprawniające do świadczeń - w przypadku dostarczenia dokumentów poświadczających okoliczności, o których mowa odpowiednio w art. 7 pkt 5 lit. a-e lub w art. 15b ust. 4 pkt 2 lit. a-e.
Z dokonanych w sprawie, w sposób prawidłowy ustaleń faktycznych bezspornie wynika, do złożonego w dniu 30 maja 2019 r. wniosku skarżąca nie załączyła przewidzianego prawem dokumentu potwierdzającego ustalenie na rzecz dziecka świadczeń alimentacyjnych od drugiego rodzica, jak również żadnego innego dokumentu potwierdzającego wystąpienie przesłanek wymienionych art. 15b ust. 4 lit. a-e, co wyłączałoby możliwość zastosowania w sprawie dyspozycji przywołanego przepisu. Wezwana do uzupełnienia złożonego wniosku poprzez dostarczenie kopii odpisu podlegającego wykonaniu orzeczenia sądu zasądzającego alimenty albo kopii odpisu protokołu posiedzenia zatwierdzającego treść ugody sądowej, bądź kopii odpisu zatwierdzonej przez sąd ugody zawartej przed mediatorem w sprawie alimentów na rzecz dziecka, strona wyjaśniła, że P.W. nie jest biologicznym dzieckiem jej byłego męża M. W., w związku z czym nie ma jakichkolwiek podstaw do występowania przeciwko w/w z powództwem o alimenty na dziecko. Z akt sprawy wynika także, iż w dniu [...] lipca 2019 r. skarżąca wystąpiła z powództwem o zaprzeczenie ojcostwa, w wyniku którego Sąd Rejonowy dla Ł. – W. w Ł. prawomocnym wyrokiem z dnia [...] r., sygn. akt [...] orzekł, że M.W. nie jest ojcem małoletniego P.W. Ponadto jak wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego, w dniu 16 października 2020 r. przed Kierownikiem Urzędu Stanu Cywilnego w Ł. P.P. uznał ojcostwo dziecka P.P.. Natomiast w dniu [...] r., w drodze zawartej przed Sądem Rejonowym dla Ł. – W. w Ł. ugody P.P. zobowiązał się płacić na rzecz syna alimenty w kwocie po 300 zł miesięcznie, poczynając od miesiąca lipca 2021 r.
Wobec powyższego, zdaniem Sądu procedujące w sprawie organy administracji zasadnie uznały, iż wobec złożenia przez skarżącą tytułu wykonawczego pochodzącego lub zatwierdzonego przez sąd, potwierdzającego ustalenie na rzecz P.P. od jego ojca P.P. świadczenia alimentacyjnego po upływie trzymiesięcznego terminu, o którym mowa w art. 24a ust. 4 u.ś.r., w sprawie zastosowanie znajduje przepis art. 24a ust. 5 oraz przepis art. 24a ust. 6 pkt 1 u.ś.r., zgodnie z którym, co już wcześniej wskazano świadczenia rodzinne przysługują od miesiąca złożenia wniosku, nie wcześniej niż od miesiąca, od którego rodzic został zobowiązany do zapłaty alimentów, jeżeli spełnione są pozostałe warunki uprawniające do świadczeń - w przypadku dostarczenia tytułu wykonawczego. Uznać zatem należy, iż skoro ojciec dziecka, na mocy zawartej ugody sądowej, zobowiązał się do alimentacji względem syna począwszy od lipca 2021 r., to za prawidłowym jest stanowisko procedujących w sprawie organów administracji, iż brak jest podstaw do przyznania skarżącej jednorazowej zapomogi z tytułu urodzenia dziecka, o które wnosiła w maju 2019 r., z uwagi na wystąpienie negatywnej przesłanki z art. 15b ust. 4 u.ś.r.
Przy czym w ocenie Sądu, bez wpływu na zasadność powyższego stwierdzenia pozostaje wynikająca z akt sprawy okoliczność, iż w okresie od dnia 5 sierpnia 2020 r., to jest od dnia uprawomocnienia się wskazanego wyżej wyroku Sąd Rejonowy dla Ł.- W. w Ł. z dnia [...] r., sygn. akt [...] orzekającego, że M.W. nie jest ojcem małoletniego P.W. (ze skutkiem ex tunc) do dnia 16 października 2020 r., to jest do dnia uznania przez P.P. dziecka P.P., w świetle prawa ojciec dziecka pozostawał nieznany. Wskazać bowiem należy, że wyrok zaprzeczający ojcostwo wywołuje skutek wsteczny ( ex tunc) wyłącznie, co do ojcostwa. W zakresie innych stosunków prawnych, np. władzy rodzicielskiej czy też świadczeń alimentacyjnych, wyrok wywołuje skutek na przyszłość (ex nunc), czyli od chwili jego wydania (por. uchwała 7 sędziów Sądu Najwyższego z 11 października 1982 r.; sygn.. akt III CZP 22/82; LEX nr 2799). Natomiast uznanie ojcostwa skutkuje powstaniem między ojcem dziecka a dzieckiem, określonego stosunku alimentacyjnego z mocą wsteczną (ex tunc) od chwili urodzenia się dziecka (por. uchwała 7 sędziów Sądu Najwyższego z 28 września 1949 r., sygn. akt C 389/49; LEX nr 160295). Ponadto zgodnie z wyrażoną w art. 6 k.p.a. zasadą legalizmu organy administracji zobowiązane są procedować według stanu faktycznego i prawnego aktualnego na dzień podejmowania decyzji. W niniejszej sprawie, zarówno w dacie wydania decyzji organu I instancji, jaki w dacie wydania objętej przedmiotową skarga decyzji organu odwoławczego, z dokonanych ustaleń faktycznych bezspornie wynikało, że ojcem P.P. jest P.P..
Z uwagi na powyższe za niezasadne zdaniem Sądu uznać należało zarzuty skargi, co do niewłaściwej oceny zgromadzonego materiału dowodowego, skutkującą odmownym rozpatrzeniem żądania skarżącej. Podnoszone w tym zakresie argumenty strony, co do udzielonej jej pomocy finansowej i rzeczowej ze strony ojca dziecka, począwszy od dnia jego urodzenia, trudnej sytuacji życiowej obojga rodziców dziecka, czy też opieszałego działania sądów, nie stanowią ustawowych przesłanek warunkujących przyznanie prawa do jednorazowej zapomogi z tytułu urodzenia się dziecka. Decyzja wydawana w tym przedmiocie należy do decyzji związanych, co oznacza, iż przyznanie przedmiotowego świadczenia jest uzależnione od spełnienia określonych prawem przesłanek, niezależnie od subiektywnego poczucia strony, co do niesprawiedliwego i dyskryminującego charakteru obowiązujących w tym zakresie przepisów.
Nie znajdują także uzasadnienia podnoszone przez stronę argumenty, co do niewłaściwego pokierowania jej sprawy przez urzędników przyjmujących wniosek o przyznanie przedmiotowego świadczenia. Wskazać bowiem należy, iż zgodnie z art. 9 k.p.a. organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Jednakże wynikające z powołanego wyżej przepisu obowiązki informacyjne ciążące na organie administracji nie mogą być utożsamiane z obowiązkiem świadczenia pomocy prawnej, udzielania porad prawnych bądź instruowania stron o wyborze optymalnego sposobu postępowania, co w konsekwencji czyniłoby z organu pełnomocnika strony (por. wyroki NSA z 16 grudnia 2020 r., III OSK 1368/18; z 21 stycznia 2021 r., II OSK 1817/18; www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Bez wpływu na wynik niniejszego orzeczenia pozostaje również podnoszona przez stronę we wniesionej skardze okoliczność, iż jest ona osobą niepełnosprawną z upośledzeniem stopnia umiarkowanego. Wskazać bowiem należy, iż po pierwsze złożone w tym zakresie oświadczenie nie zostało poparte jakimkolwiek dokumentem potwierdzającym jego prawdziwość, a po drugie w toku postępowania sądowoadministracyjnego strona była reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, ustanowionego na jej wniosek z urzędu.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu Sąd orzekł na podstawie art. 250 p.p.s.a. w zw. z § 21 pkt 1 ust. 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (tekst jedn.: Dz.U. z 2019 r. poz. 18).
dc
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło