II SA/Łd 78/10

PostanowienieWSA w Łodzi2010-05-19

Skład orzekający: Agnieszka Grosińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba niewidoma, prowadząca wspólne gospodarstwo domowe z niewidomą małżonką, osiągająca łączny dochód z emerytury w wysokości 4.200 zł, może ubiegać się o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, mimo że dochody te nie są najniższe, ale znaczna ich część jest przeznaczana na zapewnienie normalnego funkcjonowania, leków i opieki medycznej?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata powinien zostać uwzględniony, jeśli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. W przypadku osób niewidomych, mimo osiągania dochodów, wyższe koszty utrzymania związane z ich stanem zdrowia mogą uzasadniać przyznanie prawa pomocy w częściowym zakresie, obejmującym ustanowienie adwokata.
Stan faktyczny
Skarżący K.M. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, po tym jak Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił jego skargę na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień kombatanckich. Skarżący wraz z żoną, oboje niewidomi, osiągają łączny dochód z emerytury w wysokości 4.200 zł. Wskazali, że znaczna część dochodów jest przeznaczana na zapewnienie normalnego funkcjonowania, leków i opieki medycznej, co uniemożliwia im pokrycie kosztów wynagrodzenia adwokata.
Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 19 maja 2010 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi - Wydział II Agnieszka Grosińska po rozpoznaniu w dniu 19 maja 2010 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku K.M. o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi K.M. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień kombatanckich postanawia przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata. AG Wyrokiem z dnia 14 kwietnia 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę K.M. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień kombatanckich. W dniu 13 maja 2010 r. skarżący wystąpił z żądaniem przyznania prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata. Jak wynika z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną. Małżonkowie osiągają dochody w łącznej wysokości 4.200 złotych z tytułu emerytury. Posiadają mieszkanie o powierzchni 28 m kw. W uzasadnieniu wniosku strona podała, że oboje z małżonką są osobami niewidomymi, co powoduje, że znaczna część pieniędzy przeznaczana jest na stworzenie warunków normalnego funkcjonowania, zakupu leków i zapewnienie opieki lekarskiej. Strona wskazała, iż życie dwóch niewidomych osób jest ciężkie, również pod względem finansowym. Skarżący przyznał, iż łączne dochody małżonków nie są najniższe, jednak z uwagi na sytuację życiową, nie jest on w stanie pokryć kosztów wynagrodzenia adwokata wyboru. Strona nie zadeklarowała posiadania majątku, oszczędności ani papierów wartościowych. Wnioskodawca oświadczył, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem lub radcą prawnym. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) – dalej p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Jednocześnie ustawodawca w art. 246 § 1 p.p.s.a. uzależnił przyznanie prawa pomocy od wykazania przez stronę, że nie ma ona środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym) lub że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym). Prawo pomocy jest instytucją stanowiącą wyjątek od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez strony postępowania. Z tego względu przesłanki zastosowania tej instytucji winny być interpretowane w sposób ścisły. Udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania strony postępowania z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Przedmiotem oceny w niniejszym postępowaniu jest przyznanie stronie skarżącej prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata. Mając na uwadze przedstawione przez skarżącego okoliczności związane z sytuacją osobistą, zdrowotną i majątkową, należy uznać, iż wniosek strony musi zostać uwzględniony. W pierwszej kolejności należy wskazać, iż deklarowane przez skarżącego dochody są znaczne i co do zasady ich wysokość sama w sobie nie uzasadnia przyznania prawa pomocy. Nie można jednak nie wziąć pod uwagę i tej okoliczności, że zarówno skarżący, jak i jego żona są osobami niewidomymi, które wymagają szczególnej opieki i w związku z tym ich wydatki na utrzymanie kształtują się na wyższym poziomie niż przeciętnie. Stąd też uprawnione jest stwierdzenie, że kwota deklarowanych dochodów nie jest wystarczająca, aby w sposób pełny zaspokoić potrzeby rodziny oraz opłacić wynagrodzenie pełnomocnika z urzędu. Tym samym należy uznać, że okoliczności podniesione przez skarżącego uzasadniają przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata. Wobec powyższego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w postanowieniu. AG

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło