II SA/Łd 78/17

WyrokWSA w Łodzi2017-05-18

Skład orzekający: Anna Stępień, Jolanta Rosińska, Joanna Sekunda – Lenczewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba, która nie była stroną postępowania zwyczajnego zakończonego decyzją o warunkach zabudowy, posiada interes prawny do żądania stwierdzenia nieważności tej decyzji?
Ratio decidendi
Odmowa wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o warunkach zabudowy jest zasadna, gdy wnioskodawca nie wykazał posiadania interesu prawnego w rozumieniu art. 28 K.p.a. Sama możliwość negatywnego oddziaływania inwestycji lub subiektywne przekonanie o naruszeniu prawa własności nie są wystarczające do przyznania statusu strony w postępowaniu nadzwyczajnym, jeśli nie wynikają z konkretnego przepisu prawa materialnego i nie dotyczą bezpośrednio wnioskodawcy.
Stan faktyczny
Skarżący J. N. złożył wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji ustalającej warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie szesnastu budynków jednorodzinnych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło wszczęcia postępowania, uznając, że skarżący nie posiada statusu strony, gdyż nie jest właścicielem nieruchomości sąsiadujących z terenem inwestycji i nie wykazał interesu prawnego. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów K.p.a. dotyczących udziału strony w postępowaniu i braku odniesienia się do jego argumentów. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Stępień, Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Rosińska (spr.), Sędzia WSA Joanna Sekunda – Lenczewska, , Protokolant Starszy sekretarz sądowy Dominika Człapińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 maja 2017 r. sprawy ze skargi J. N. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ustalającej warunki zabudowy oddala skargę. LS Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. utrzymało w mocy własne postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ustalającej warunki zabudowy dla inwestycji. Jak wynika z akt sprawy wnioskiem z dnia 25 października 2016 r. J. N. zwrócił się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy Z. z dnia [...] znak: [...] ustalającej warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie szesnastu budynków jednorodzinnych oraz drogi wewnętrznej na nieruchomości składającej się z działek o nr ewid. 340/1 i 340/2 w miejscowości Z.. Wnioskodawca wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 1 i 2 K.p.a. Postanowieniem z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., na podstawie art. 61a § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm., dalej: K.p.a.), odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. W uzasadnieniu postanowienia Kolegium wskazało, że J. N. nie był właścicielem działek nr ewid. 340/1 i 340/2, ani nie jest obecnie właścicielem którejkolwiek z wydzielonych z nich działek. Działka nr ewid. 305/1, której współwłaścicielem jest wnioskodawca, nie graniczyła z działkami nr ewid. 340/1 i 340/2. Nie było powodu, aby wnioskodawcy przysługiwał przymiot strony w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji o warunkach zabudowy. Również obecnie nie ma podstaw, aby przyjąć, że przysługuje mu legitymacja do złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji. Powołane przez wnioskodawcę okoliczności dotyczące "uciążliwości" związanych z realizacją na działkach nr ewid. 340/1 i 340/2 zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej świadczą jedynie o interesie faktycznym, a nie prawnym wnioskodawcy, w szczególności dotyczy to okoliczności związanych z realizacją zabudowy (hałas, wzmożony ruch samochodów i ciężkiego sprzętu budowlanego, utrudnienia i nieprzejezdność drogi dojazdowej do drogi powiatowej, emisja spalin, wibracje maszyn). W związku z tym w ocenie Kolegium wnioskodawcy nie można uznać za stronę postępowania. Na podstawie art. 61 a § 1 K.p.a. Kolegium było zatem zobligowane do odmowy wszczęcia postępowania. Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy złożył J. N.. Zaskarżył powyższe postanowienie ponosząc, że narusza ono art. 10 § 1 K.p.a. w zw. z art. 6 K.p.a. i art. 7 Konstytucji, poprzez przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego bez możliwości zagwarantowania wnioskodawcy udziału w czynnościach procesowych i badanie legitymacji procesowej wnioskodawcy przed wszczęciem postępowania, chociaż z twierdzeń strony nie można wyprowadzić wniosku o braku tej legitymacji. Zarzucił także naruszenie art. 61a § 1 K.p.a. w zw. z art. 28 K.p.a. poprzez jego zastosowanie w sytuacji, gdy wnioskodawca w obszernej treści uzasadnienia wniosku wykazał swój interes prawny w sprawie powołując przepisy prawa materialnego (art. 140 i art. 144 K.c., art. 6 ust. 2 i art. 54 pkt 2 w zw. z art. 64 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym), nadto art. 8 w zw. z art. 11 i art. 107 § 1 K.p.a. poprzez nieodniesienie się w uzasadnieniu postanowienia do argumentów wnioskodawcy powołanych na okoliczność posiadania przez niego statusu strony postępowania oraz art. 6 K.p.a., art. 7 Konstytucji, art. 6 Konwencji Europejskiej o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolnościach w zw. z art. 28 K.p.a. poprzez bezpodstawną odmowę wszczęcia postępowania nadzwyczajnego, którego celem ma być usunięcie z obrotu prawnego decyzji obarczonej kwalifikowaną wadą prawną wynikającą z zaistnienia przesłanek z art. 156 K.p.a. Zdaniem strony w sprawie naruszono także art. 7 i 77 § 1 w zw. z art. 61a § 1 K.p.a. poprzez przedwczesne uznanie, że brak jest podstaw do wszczęcia na wniosek skarżącego postępowania nadzwyczajnego dotyczącego stwierdzenia nieważności decyzji o warunkach zabudowy oraz art. 140 i 144 K.c., art. 6 ust. 2 i art. 54 pkt 2 w zw. z art. 64 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez stwierdzenie, bez wszczęcia i przeprowadzenia postępowania, że immisje materialne i niematerialne których źródłem będzie osiedle mieszkaniowe składające się aż z 24 posesji, zlokalizowane na polu uprawnym o pow. 2,6000 ha, nie będą stanowiły uciążliwości w korzystaniu z zabudowanej budynkiem mieszkalnym nieruchomości, która oddalona jest od planowanej inwestycji zaledwie o 6 m. W opinii strony w sprawie doszło ponadto do naruszenia art. 61 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez stwierdzenie, bez wszczęcia i przeprowadzenia postępowania, że zlokalizowanie na polu uprawnym o pow. 2,6000 ha, na terenie wiejskim, zespołu 24 budynków o funkcji mieszkalnej wraz z infrastrukturą, drogą wewnętrzną oraz zabudową uzupełniającą oraz o cechach charakterystycznych dla osiedli mieszkaniowych w aglomeracjach miejskich, nie narusza ładu przestrzennego terenu w okolicznościach, kiedy w obszarze analizowanym planowanej inwestycji, na terenie niezabudowanym pośród pól i lasu, znajduje się zaledwie jedna zabudowa o funkcji mieszkalnej, pozwalająca na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu dla nowej zabudowy oraz jeden budynek inwentarski o pow. użytkowej 600 m². Na tej podstawie J. N. wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ustalającej warunki zabudowy dla inwestycji. Wspomnianym na wstępie postanowieniem z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144, art. 127 § 3 i art. 61a § 2 K.p.a., utrzymało w mocy własne postanowienie z dnia [...] Zdaniem Kolegium wnioskodawca nie posiada przymiotu strony, ponieważ kwestionowana przez niego decyzja nie dotyczy jego interesu prawnego. Krąg stron postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o warunkach zabudowy nie musi być tożsamy z kręgiem stron wyznaczonych w postępowaniu "zwykłym" dotyczącym wydania warunków zabudowy. Stroną postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji jest przede wszystkim strona postępowania zwykłego zakończonego wydaniem kwestionowanego orzeczenia oraz każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku mogą dotyczyć skutki stwierdzenia nieważności decyzji. Interes taki mają przede wszystkim właściciele i użytkownicy wieczyści nieruchomości bezpośrednio przyległych do terenu inwestycji, a także właściciele i użytkownicy wieczyści nieruchomości dalej położonych, jednak tylko pod warunkiem oddziaływania planowanego przedsięwzięcia inwestycyjnego na taką nieruchomość. Skarżący nie jest właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości graniczącej bezpośrednio z nieruchomością objętą przedmiotową decyzją o warunkach zabudowy, a oddziaływanie projektowanej inwestycji ogranicza się jedynie do nieruchomości objętej wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy, tj. do działek o nr ewid. sprzed dokonanego podziału: 340/1 i 340/2. Organ stwierdził zatem, że w rozpoznawanej sprawie wnioskodawca niewątpliwie może być zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy, jednakże tego zainteresowania nie można uznać za interes prawny w rozumieniu art. 28 K.p.a. W ocenie Kolegium ustalenia w przedmiocie braku interesu prawnego podmiotu wnoszącego żądanie stwierdzenia nieważności nie budziły wątpliwości i nie wymagały przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w szerszym zakresie, bowiem Kolegium posiadało wystarczający materiał dowodowy pozwalający na dokonanie ustaleń w tej kwestii. Wobec tego odmowa wszczęcia postępowania zasadnie została dokonana we wstępnej fazie postępowania a nie na jego dalszym etapie. Zdaniem Kolegium za niezasadne należało również uznać zarzuty dotyczące naruszenia art. 6, 7, 8, 11, 77 § 1, 107 § 1 K.p.a., art. 7 Konstytucji oraz art. 6 Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności z 4 listopada 1950 r. Postępowanie w sprawie zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy, a motywy podjęcia takiego rozstrzygnięcia w sposób wyczerpujący zostały zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wniósł J. N.. Skarżący zarzucił zaskarżonemu postanowieniu naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. w zw. z art. 61a § 1; art. 28; art. 10 § 1; art. 7, art. 156 § 1 pkt 1 i 2 K.p.a., poprzez utrzymanie w mocy wadliwego postanowienia Kolegium z dnia 23 listopada 2016 r., bez zbadania czy skarżącemu przysługuje przymiot strony w oparciu o rzeczywisty stan sprawy, a nie fikcyjny i w konsekwencji odmowę wszczęcia postępowania z przyczyn podmiotowych, kiedy nie istniały oczywiste przesłanki braku legitymacji wnioskodawcy. Wskazał na naruszenie art. 61 a § 1 w zw. z art. 28 K.p.a., poprzez błędne zastosowanie art. 61a § 1 K.p.a. w okolicznościach niniejszej sprawy oraz naruszenie art. 28 K.p.a. w zw. z art. 140 k.c. i art. 6 ust. 2 pkt 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez przyjęcie, że skarżącemu nie przysługuje przymiot strony postępowania, podczas gdy jako właściciel nieruchomości położonej w strefie oddziaływania zamierzenia inwestycyjnego, posiada interes prawny do uczestniczenia w postępowaniu, w wyniku którego zapadła decyzja kształtująca stosunki na sąsiedniej nieruchomości poprzez określenie sposobu jej zagospodarowania. Zdaniem skarżącego naruszono w sprawie także art. 107 § 3 K.p.a. w zw. z art. 11 i art. 8 K.p.a. poprzez sformułowanie uzasadnienia postanowień w sposób niepełny, bez wyjaśnienia okoliczności którymi kierował się organ przy wydawaniu rozstrzygnięć oraz całkowite zignorowanie i pominięcie wszystkich argumentów skarżącego oraz okoliczności, że w przedmiotowej sprawie doszło do nieuprawnionej zmiany przeznaczenia gruntu rolnego o wysokiej przydatności produkcyjnej, teren budowy osiedla mieszkaniowego o wyraźnie miejskim charakterze. Zdaniem skarżącego w sprawie naruszono ponadto art. 7, art. 77 § 1 K.p.a. i art. 80 K.p.a. poprzez brak wszechstronnych ustaleń faktycznych, co doprowadziło do przedwczesnego zakończenia sprawy, nadto art. 10 § 1 K.p.a. poprzez przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego, bez możliwości zagwarantowania wnioskodawcy udziału w czynnościach procesowych i badanie legitymacji procesowej wnioskodawcy przed wszczęciem postępowania. W treści skargi skarżący powołał także naruszenie art. 6 i 7 K.p.a., art. 7 Konstytucji oraz art. 6 Konwencji Europejskiej o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności z dnia 4 listopada 1950 r., poprzez bezpodstawną odmowę wszczęcia postępowania nadzwyczajnego na wniosek strony a także z urzędu, w sytuacji oczywistej wady prawnej kwestionowanych decyzji oraz art. 7 i 77 § 1 w zw. z art. 61a § 1 K.p.a. poprzez przedwczesne uznanie, że brak jest podstaw do wszczęcia na wniosek skarżącego postępowania nadzwyczajnego dotyczącego stwierdzenia nieważności decyzji o warunkach zabudowy. Na tej podstawie wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia z dnia 23 listopada 2016 r., nadto o zasądzenie kosztów postępowania, według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 157 § 2 K.p.a. postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Do postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji stosuje się ogólne zasady postępowania administracyjnego dotyczącego wszczęcia postępowania, w tym przepis art. 61a § 1 K.p.a., zgodnie z którym gdy żądanie wszczęcia postępowania zostaje wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Odmowa wszczęcia postępowania nieważnościowego następuje na podstawie art. 61a w drodze postanowienia, na które służy zażalenie. Powyższe oznacza, że złożenie wniosku o stwierdzenie nieważności, w pierwszej kolejności obliguje organ administracji do ustalenia, czy pod względem formalnoprawnym (m.in. podmiotowym) taki wniosek kwalifikuje się do merytorycznego rozpoznania. Konsekwentnie, w przypadku, gdy organ dostrzeże brak legitymacji do domagania się stwierdzenia nieważności decyzji przez konkretny podmiot, niemający w postępowaniu statusu strony w rozumieniu art. 157 § 2 K.p.a., jest on zobowiązany do odmowy wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 K.p.a. (por. wyroki WSA w Warszawie z 20 listopada 2013r., sygn. akt VII SA/Wa 1630/13 oraz WSA w Łodzi z dnia 26 października 2012r., sygn. akt II SA/Łd 844/12 - dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, pod adresem: https://cbois.nsa.gov.pl). W niniejszej sprawie bezspornym jest, iż skarżący nie brał udziału w postępowaniu zwyczajnym zakończonym decyzją Wójta Gminy Z. z dnia [...], znak: [...], ustalającą warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie szesnastu budynków jednorodzinnych oraz drogi wewnętrznej na działkach nr ewid. 340/1 i 340/2, w miejscowości Z. (pierwotny wniosek został w toku postępowania skorygowany poprzez ograniczenie inwestycji do szesnastu budynków mieszkalnych). Oznacza to, że podstawową kwestią podlegającą wyjaśnieniu jest okoliczność, czy skarżący mógł skutecznie złożyć wniosek o stwierdzenie nieważności ww. decyzji. Innymi słowy, czy legitymuje się on interesem prawnym do bycia stroną postępowania nieważnościowego. Niewątpliwe art. 157 § 2 K.p.a. uprawnia do wszczęcia takiego postępowania przede wszystkim stronę, która brała udział w postępowaniu zwyczajnym. Jednakże z orzecznictwa sądów administracyjnych wynika, iż stroną w postępowaniu o stwierdzenie nieważności jest nie tylko podmiot, który brał udział w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji, ale również każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku będą dotyczyć skutki stwierdzenia nieważności tego aktu. Legitymację do żądania wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji na wniosek ma zatem nie tylko strona postępowania zakończonego wydaniem decyzji, której ma dotyczyć stwierdzenie jej nieważności, ale także każdy podmiot, który twierdzi, że decyzja ta dotyczy jego interesu prawnego lub obowiązku w rozumieniu art. 28 K.p.a., albo którego interesu prawnego lub obowiązku mogą dotyczyć skutki stwierdzenia nieważności tej decyzji. O legitymacji do żądania stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej decyduje więc istnienie interesu prawnego po stronie wnioskodawcy, w rozumieniu art. 28 K.p.a. (por. wyroki: NSA z dnia 5 lipca 2012r., sygn. akt II OSK 675/11; NSA z dnia 27 marca 2012r., sygn. akt II OSK 50/11; NSA z dnia 28 lipca 2010r., sygn. akt I OSK 1345/09; WSA w Gliwicach z dnia 26 kwietnia 2012r., II SA/Gl 917/11; WSA w Warszawie z dnia 17 stycznia 2012r., sygn. akt I SA/Wa 955/11; WSA w Łodzi z dnia 16 grudnia 2010r., sygn. akt II SA/Łd 991/10 – wszystkie dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). W rozpoznawanej sprawie Kolegium zobligowane było zatem do oceny interesu prawnego skarżącego w celu ustalenia jego legitymacji, uprawniającej do ubiegania się o wszczęcie postępowania nieważnościowego w sprawie, której przedmiotem było ustalenie warunków zabudowy dla przedsięwzięcia polegającego na budowie szesnastu budynków mieszkalnych jednorodzinnych. W związku z powyższym należało ocenić, czy skarżący miał w tej sprawie interes prawny, by żądać stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej. Przypomnieć należy, iż musi to być interes o charakterze bezpośrednim, zindywidualizowanym (osobistym), skonkretyzowanym i realnym. Innymi słowy interes ten musi wynikać ze ściśle określonego przepisu prawa materialnego oraz odnosić się wprost do podmiotu żądającego wszczęcia postępowania i dotyczyć bezpośrednio tego podmiotu. W świetle zaś poczynionych ustaleń, dotyczących miejsca położenia nieruchomości, której właścicielem pozostaje skarżący organ uznał, że nie przysługuje mu przymiot strony w kontrolowanym postępowaniu, bowiem należąca doń nieruchomość nie graniczy z terenem inwestycji, zaś charakter planowanego zamierzenia nie wiąże się z jego oddziaływaniem na tę nieruchomość. Stanowisko to uznać należy za prawidłowe, choć podkreślić należy, że sama okoliczność, że nieruchomość skarżącego nie sąsiaduje bezpośrednio z terenem inwestycji nie stanowi jeszcze wystarczającej przesłanki rozstrzygającej o posiadaniu przezeń interesu prawnego, legitymującego go do występowania w charakterze strony w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy. O interesie prawnym przesądza bowiem zasięg oddziaływania danej inwestycji na nieruchomości sąsiednie oraz stopień jej uciążliwości dla tych nieruchomości, niezależnie od bezpośredniego graniczenia z terenem inwestycji. (por. np. wyrok NSA z dnia 17 września 2014r., sygn. akt II OSK 1261/13 oraz wyroki: WSA w Olsztynie z dnia 3 czerwca 2014r., sygn. akt II SA/Ol 380/14 i WSA w Kielcach z dnia 27 lutego 2013r., sygn. akt II SA/Ke 51/13 - wszystkie dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Nie chodzi przy tym o wykazanie negatywnego wpływu inwestycji na działki znajdujące się w otoczeniu projektowanego obiektu, lecz o możliwość spowodowania takiego oddziaływania inwestycji na teren otaczający działkę inwestora w związku z zamiarem realizacji inwestycji. Kwestia natomiast ustalenia ewentualnego rzeczywistego oddziaływania, stanowi element postępowania wyjaśniającego, prowadzonego w ramach toczącego się postępowania (por. wyroki NSA z dnia 9 października 2007r., sygn. akt II OSK 3121/06 i z dnia 7 kwietnia 2010r., sygn. akt II OSK 1342/09 - dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Jak wynika z akt sprawy działka, której współwłaścicielem jest skarżący tj. nr 305/1 nie graniczy z terenem inwestycji – jest oddzielona od terenu inwestycji drogą powiatową. Zgromadzony materiał dowodowy nie potwierdza aby skutki stwierdzenia nieważności decyzji ustalającej warunki zabudowy dla szesnastu budynków mieszkalnych mogły dotyczyć interesu prawnego lub obowiązku skarżącego. Z akt administracyjnych sprawy nie wynika aby oddziaływanie projektowanej inwestycji wykraczało poza nieruchomość objętą wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy. Z kolei ogólnikowe powoływanie się na naruszenie prawa własności (art. 140 Kodeksu cywilnego w zw. art. 6 ust. 2 pkt 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym) bez konkretyzacji, na czym to naruszenie ma polegać jest niewystarczające, aby skutecznie żądać wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ustalającej warunki zabudowy dla spornej inwestycji. Samo podniesienie zarzutu, że inwestycja będzie niekorzystnie oddziaływała na nieruchomość skarżącego lub powodowała bliżej nieokreślone uciążliwości nie jest wystarczające do przyznania skarżącemu statusu strony. Taka argumentacja świadczy bowiem wyłącznie o subiektywnym przekonaniu strony, niepopartym żadnymi konkretami, o naruszeniu przysługującego jej prawa własności. Jak słusznie zauważyło Kolegium, argumenty podnoszone przez skarżącego mogą jedynie świadczyć o naruszeniu interesu faktycznego skarżącego, ale nie interesu prawnego, który powinien być indywidualny, konkretny, bezpośredni i realny. Podkreślenia wymaga również, że zgodnie z art. 63 ust. 2 u.p.z.p. decyzja o warunkach zabudowy nie rodzi praw do terenu oraz nie narusza prawa własności i uprawnień osób trzecich. Informację tej treści zamieszcza się w decyzji. Potencjalne naruszenie prawa własności przy ustaleniu warunków zabudowy w zasadzie nie występuje, bowiem samo ustalenie warunków zabudowy nie jest związane z przysługiwaniem praw do określonej nieruchomości, jak również w żaden sposób nie oddziałuje na przysługiwanie tych praw innym osobom. Ewentualne naruszenie prawa własności może mieć miejsce na kolejnym etapie inwestycyjnym, tj. na etapie pozwolenia na budowę. Innymi słowy z samego faktu wydania decyzji o warunkach zabudowy nie można wywodzić naruszenia interesu osób trzecich, gdyż decyzja taka nie narusza prawa własności i innych praw tych osób i nie uprawnia do wykonania inwestycji. W przedmiotowej sprawie zapisy decyzji o warunkach zabudowy w odniesieniu do ochrony interesu osób trzecich wskazują, że planowana inwestycja nie może pozbawić dostępu do drogi publicznej nieruchomości sąsiednich i nie może powodować uciążliwości w zakresie hałasu, wibracji, zakłóceń elektrycznych i promieniowania (pkt. 2 ppkt 5 decyzji). Argumenty powoływane przez skarżącego (występujące uciążliwości w postaci hałasu, wzmożonego ruchu samochodów i ciężkiego sprzętu budowlanego, utrudnienia i nieprzejezdność drogi dojazdowej do drogi powiatowej, emisja spalin, wibracje maszyn) nie mogą zatem świadczyć o naruszeniu jego interesu prawnego przez wydaną w sprawie decyzję ustalającą warunki zabudowy. Tym samym nie sposób uznać aby skarżący wykazał swój interes prawny, którego mogą dotyczyć skutki stwierdzenia nieważności decyzji. Zgodzić się zatem należy z orzekającym w sprawie organem administracji publicznej, że w związku z nieistnieniem przepisu prawa materialnego, z którego skarżący mógłby wywieźć interes prawny, legitymujący go do ubiegania się o wszczęcie postępowania nieważnościowego, należało odmówić wszczęcia postępowania w oparciu o art. 61a § 1 K.p.a. W ocenie sądu organ administracji nie naruszył wskazanych przez skarżącego przepisów postępowania. Wbrew twierdzeniom skarżącego, postępowanie było przeprowadzone zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 6, art. 7, art. 8, art. 11, art. 77 i art. 80 K.p.a. Materiał dowodowy, zgromadzony w sprawie był wystarczający do uznania, że skarżącemu nie przysługiwał interes prawny, o którym mowa w art. 28 K.p.a., z którego mógłby wywieść prawo do wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności spornej decyzji o warunkach zabudowy. Kolegium prawidłowo odmówiło zatem wszczęcia postępowania w oparciu o art. 61a § 1 K.p.a., a motywy rozstrzygnięcia zostały wyjaśnione w uzasadnieniu do postanowienia, zgodnie z art. 107 § 3 K.p.a. JK Nadto wskazać należy, że sprawa żądania wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o warunkach zabudowy była, zgodnie z art. 15 K.p.a., dwukrotnie rozpatrywana przez organ administracji publicznej. Na ostateczne postanowienie w tym przedmiocie przysługiwało skarżącemu prawo do wniesienia skargi do sądu administracyjnego i skarżący z tego prawa skorzystał. Niezrozumiałe jest zatem powoływanie się przez skarżącego na zarzut naruszenia art. 6 Konwencji Europejskiej o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności z dnia 4 listopada 1950r. (Dz.U z1993r., Nr 61, poz. 284), skoro prawo skarżącego do rzetelnego procesu sądowego nie zostało niczym ograniczone. Podzielić również należy stanowisko, że wobec braku legitymacji do złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji o warunkach zabudowy organ nie był uprawniony do merytorycznego badania prawidłowości ostatecznej decyzji ustalającej warunki zabudowy dla inwestycji. Zarzuty naruszenia prawa materialnego, a nieodnoszące się przy tym do naruszenia interesu prawnego skarżącego, nie mogły być także brane pod uwagę przez sąd. Nie zasługują również na uwzględnienie zarzuty skarżącego, odnoszące się do żądania wszczęcia postępowania w przedmiotowej sprawie przez organ z urzędu. O tym, czy postępowanie należy wszcząć z urzędu decyduje bowiem sam organ administracji i żadne wnioski, czy podania nie mogą odnieść w tym zakresie skutku. Na marginesie można jednak stwierdzić, iż nawet w sytuacji, gdyby organ wszczął postępowanie z urzędu w niniejszej sprawie, to i tak skarżący nie brał by w nim udziału z przedstawionych wyżej powodów, co z kolei oznaczałoby, że nie mógłby skutecznie dokonywać jakichkolwiek czynności procesowych w takim postępowaniu. Mając powyższe na uwadze sąd orzekł o oddaleniu skargi w oparciu o art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło