II SA/Łd 786/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski, Sędziowie Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska (spr.), Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka,, Protokolant sekretarz sądowy Nina Krzemieniewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 grudnia 2008 przy udziale - sprawy ze skargi J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w formie zasiłku pielęgnacyjnego osobie niepełnosprawnej oddala skargę. W dniu 12 grudnia 2007 r. J. S. złożył w siedzibie organu I instancji wniosek o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego z tytułu niepełnosprawności, do którego załączył kserokopię odwołania od orzeczenia Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie [...] z dnia 28 marca 2007 r. do Sądu Rejonowego – Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w S.. Dnia 1 lipca 2008 r. J. S. złożył ponowny wniosek o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego z tytułu niepełnosprawności, do którego załączył obok kserokopii orzeczeń o niepełnosprawności, kserokopię wyroku Sądu Rejonowego w S. IV Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 7 maja 2008 r. sygn. akt [...]. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Prezydent Miasta S. na podstawie art. 104 K.p.a., art. 2, art. 3, art. 16, art. 23 ust. 1-3, art. 24, art. 26 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz. U. z 2006 r. nr 139, poz. 992 ze zm.) oraz rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. z 2005 r. nr 105, poz. 881 ze zm.) i § 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 lipca 2006 r. w sprawie wysokości dochodu rodziny albo dochodu osoby uczącej się stanowiących podstawę ubiegania się o zasiłek rodzinny oraz wysokości świadczeń rodzinnych (Dz. U. nr 130, poz. 903) odmówił J.S. przyznania zasiłku pielęgnacyjnego. Wyjaśniając motywy rozstrzygnięcia organ wskazał, iż wnioskodawca posiada umiarkowany stopień niepełnosprawności, choć na podstawie przedłożonego orzeczenia o stopniu niepełnosprawności nie sposób ustalić konkretnej daty powstania niepełnosprawności, co w przypadku umiarkowanego stopnia niepełnosprawności jest warunkiem koniecznym przyznania wnioskowanego świadczenia. W odwołaniu od powyższej decyzji J.S. wniósł o jej zmianę, podnosząc iż wyrokiem z dnia 7 maja 2008 r. Sąd Rejonowy uznał go za osobę wymagającą stałej i długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością do samodzielnej egzystencji oraz za całkowicie niezdolnego do pracy. Wyrok ten jest zgodny z art. 4 pkt 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych i "automatycznie z mocy prawa zmienia (...) stopień niepełnosprawności z umiarkowanego na znaczny". Decyzją z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., art. 16 ust. 1 - 4 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz. U. z 2006 r. nr 139, poz. 992 ze zm.) utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W jej uzasadnieniu organ odwoławczy uznał argumenty odwołania za błędne i wskazał, iż Sąd Rejonowy wyrokiem z dnia 7 maja 2008 r. zmieniając pkt 5 ppkt 1 i 7 zaskarżonego orzeczenia o stopniu niepełnosprawności nie dokonał zmiany punktu zaliczającego J.S. do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności. Orzeczenie Sądu w świetle obowiązujących przepisów ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. nr 123, poz. 776 ze zm.) nie skutkuje, wbrew temu co sądzi strona, automatyczną zmianą stopnia niepełnosprawności z umiarkowanego na znaczny. W kwestii stopnia niepełnosprawności Sąd Rejonowy wypowiedział się zresztą w uzasadnieniu wyroku, podnosząc iż obiektywni biegli stwierdzili, że wnioskodawcy ze względu na stan zdrowia nie można zaliczyć do znacznego stopnia niepełnosprawności i stanowisko biegłych w tym zakresie Sąd w pełni podzielił. W kwestii ewentualnej możliwości zastosowania art. 16 ust. 3, który to przepis nakłada na organ pomocy społecznej obowiązek przyznania zasiłku pielęgnacyjnego osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16 roku życia, legitymującej się umiarkowanym stopniem niepełnosprawności, jeżeli niepełnosprawność powstała w wieku do ukończenia 21 roku życia, SKO podniosło, że orzekając o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności w 2004 r., znacznym stopniu niepełnosprawności w 2006 r. i umiarkowanym stopniu niepełnosprawności w 2007 r. skład orzekający Zespołu w oparciu o posiadaną dokumentację nie był w stanie ustalić daty powstania niepełnosprawności odwołującego. Kwestia ta nie została również ustalona na podstawie wyjaśnień samego zainteresowanego, który stwierdził, że przed datą 30 kwietnia 1974 r. nie leczył się szpitalnie i nie przechodził żadnych operacji. Wyjaśnienia te oraz załączone do nich kserokopie kart leczenia szpitalnego i wyniki badania EKG wskazują wręcz, że podstawą orzeczenia niepełnosprawności są schorzenia narządu ruchu i laryngologiczne, powstałe po ukończeniu przez skarżącego 21 roku życia, co uzasadniało odmowę przyznania J.S. wnioskowanego świadczenia. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, J. S. wniósł o zmianę wydanych w sprawie decyzji, podnosząc iż wyrok Sądu Rejonowego z dnia 7 maja 2008 r. i treść ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. nr 123, poz. 776 ze zm.) w sposób czytelny określają jego stopień niepełnosprawności, jako znaczny. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Przede wszystkim wyjaśnić należy, że w myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U. nr 153, poz. 1269 ), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych przy czym, zgodnie z § 2 tego artykułu kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Analogiczne unormowanie zawarte zostało w przepisie art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) zwanej dalej p.p.s.a. Oznacza to, iż Sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, tj. jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę nie może zatem zmienić zaskarżonej decyzji. Stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji następuje wówczas, gdy sąd stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy ( art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.); naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego ( lit. b ); albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy ( lit. c ). W przeciwnym wypadku, stosownie do treści art. 151 p.p.s.a., skargę należy oddalić. W ocenie sądu, przy wydaniu kwestionowanej decyzji nie doszło do naruszenia przepisów, które w myśl art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., skutkować winno jej uchyleniem. Przedmiotem niniejszego postępowania jest legalność zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł., utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji, odmawiającą J.S. przyznania zasiłku pielęgnacyjnego. Istotą sporu w rozpoznawanej sprawie jest odpowiedź na pytanie, czy organy administracji publicznej zasadnie orzekły o odmowie przyznania skarżącemu wnioskowanego świadczenia. Zdaniem sądu, wbrew zarzutom skargi, podzielić należy argumentację organu zaprezentowaną w uzasadnieniu rozstrzygnięcia. Stosownie do art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz. U. z 2006 r. nr 139, poz. 992 ze zm.) zasiłek pielęgnacyjny przyznaje się w celu częściowego pokrycia wydatków wynikających z konieczności zapewnienia osobie niepełnosprawnej opieki i pomocy innej osoby w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji. W myśl natomiast art. 16 ust. 2 pkt 2 i 3 powołanej ustawy, zasiłek pielęgnacyjny przysługuje osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16 roku życia, jeżeli legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, bądź orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, o ile niepełnosprawność ta powstała w wieku do ukończenia 21 roku życia. Z treści przywołanego przepisu jednoznacznie wynika, iż w przypadku osoby niepełnosprawnej powyżej 16 roku życia warunkiem niezbędnym dla uzyskania zasiłku pielęgnacyjnego jest orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności, bądź też orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, ale tylko wówczas, gdy określona jest data powstania niepełnosprawności nie później niż w wieku do ukończenia 21 lat. Jak wynika to również z § 6 ust. 2 pkt 2 i 3 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. z 2005 r. nr 105, poz. 881 ze zm.) do wniosku w postępowaniu w sprawie o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego należy dołączyć orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności ze wskazaniem daty jej powstania albo orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności. Jak słusznie zaznaczyły to organy obu instancji, skarżący nie spełnia przesłanek wymienionych w przywołanych przepisach. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie pozostawia w tej mierze żadnych wątpliwości. Orzeczeniem z dnia 29 stycznia 2007 roku Powiatowy Zespół do Spraw Niepełnosprawności w S. zaliczył J.S. do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności. W wyniku odwołania skarżącego, Wojewódzki Zespół do Spraw Niepełnosprawności w Województwie [...] orzeczeniem z dnia 28 marca 2008 roku utrzymał w mocy rozstrzygniecie organu I instancji. Na skutek odwołania J.S. od orzeczenia drugo instancyjnego, Sąd Rejonowy w S. wyrokiem z dnia 7 maja 2008 roku sygn. akt [...], zmienił pkt 7 i pkt 5 ppkt 1 orzeczenia o niepełnosprawności ustalając, że J.S. wymaga stałej i długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji, oraz że jest on całkowicie i trwale niezdolny do pracy. Sąd nie zmienił jednak ustalonego stopnia umiarkowanej niepełnosprawności, a w uzasadnieniu zaznaczył, iż podzielił opinię biegłych o tym, że stan zdrowia J.S. nie uzasadnia zaliczenia go do znacznego stopnia niepełnosprawności. Wobec tak ustalonego stanu faktycznego, organy prawidłowo uznały, iż skarżący nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, a tym samym nie spełnia warunku z art. 16 ust. 2 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych co uniemożliwia przyznanie mu żądanego świadczenia. Tym samym za niezasadne uznać należy zarzuty skarżącego zaprezentowane w skardze a wcześniej również w odwołaniu, iż przywołany wyżej wyrok sądu, uznający go za osobę wymagającą stałej i długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji, oraz całkowicie i trwale niezdolną do pracy, zalicza go automatycznie, a to w myśl art. 4 ust.1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, do znacznego stopnia niepełnosprawności. Stanowisko skarżącego nie znajduje oparcia w treści art. 1 pkt 1 przywołanej ustawy stanowiącej, iż niepełnosprawność zostaje potwierdzona orzeczeniem właściwych organów orzekających, kwalifikujących do jednego z trzech stopni niepełnosprawności określonych w art. 3 tej ustawy. Z kolei przywołany art. 3 określa trzy stopnie niepełnosprawności (znaczny, umiarkowany i lekki) i stanowi, że orzeczenie ustalające stopień niepełnosprawności stanowi podstawę do przyznania ulg i uprawnień na podstawie odrębnych przepisów. Organy pomocowe rozważały również sytuację skarżącego w kontekście wymogów art. 16 ust. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych i słusznie uznały, iż dowody zgromadzone w sprawie nie uzasadniają uwzględnienia żądania ustalenia prawa do zasiłku pielęgnacyjnego także w oparciu o tę podstawę. Stanowisko organu w tym zakresie zostało prawidłowo umotywowane w uzasadnieniu kwestionowanej decyzji. Podsumowując powyższe rozważania stwierdzić należało, że decyzja kwestionowana przez skarżącego nie narusza prawa, a zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie. Tym samym, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), należało orzec jak w sentencji. B.C.