II SA/Łd 788/08

Dnia 4 listopada 2008 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział II w osobie: Referendarza sądowego Agnieszki Grosińskiej po rozpoznaniu w dniu 4 listopada 2008 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku B. G. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi B. G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie niedopuszczalności odwołania p o s t a n a w i a odmówić skarżącemu przyznania prawa pomocy. LS II SA/Łd 788/08 U Z A S A D N I E N I E B.G. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. w przedmiocie niedopuszczalności odwołania. W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 8 października 2008 r. skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 100 złotych. W odpowiedzi na wezwanie skarżący wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Jak wynika ze złożonego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną .U. Małżonkowie osiągają dochody z tytułu stosunków pracy w łącznej wysokości 5.100 złotych, posiadają dom o powierzchni 110 m kw. Strona nie zadeklarowała posiadania oszczędności, papierów wartościowych ani innych wartościowych składników majątku. W uzasadnieniu wniosku skarżący podał, iż sprawa, w której występuje nie jest jego sprawą prywatną ani osobistą, gdyż działa w imieniu interesu publicznego obywateli osiedla, którzy protestują przeciwko określonej inwestycji. Skarżący wskazał, iż działa w imieniu ponad 100 osób, które podpisały się pod pismem skierowanym do władz miasta i czyni to społecznie, poświęcając swój czas dla realizacji zadania, które powierzyli mu mieszkańcy osiedla. Skarżący podniósł również, iż jest osobą niepełnosprawną i ponosi znaczne wydatki na leki, które musi przyjmować do końca życia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje. Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) – dalej p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Jednocześnie ustawodawca w art. 246 § 1 p.p.s.a. uzależnił przyznanie prawa pomocy od wykazania przez stronę, że nie ma ona środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym) lub że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym). Prawo pomocy jest instytucją stanowiącą wyjątek od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez strony postępowania. Z tego względu przesłanki zastosowania tej instytucji winny być interpretowane w sposób ścisły. Udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania strony postępowania z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Zatem strona występująca na drogę postępowania sądowego winna mieć świadomość obowiązku ponoszenia kosztów tego postępowania, a wnosząc o zwolnienie z tego obowiązku musi uprawdopodobnić, w sposób bardzo rzetelny, okoliczności przemawiające za uwzględnieniem wniosku. Przechodząc na grunt rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, iż okoliczności przedstawione przez skarżącego nie przemawiają za uznaniem, iż spełniona została przesłanka, o której mowa w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. W pierwszej kolejności podkreślenia wymaga, iż skarżący wraz z małżonką osiągają regularne dochody w łącznej kwocie 5.100 złotych, posiadają również dom jednorodzinny o powierzchni 110 m kw. Powyższe, w ocenie Sądu, wyłącza możliwość zaliczenia skarżącego do osób ubogich, którym należy przyznać prawo pomocy. Odnosząc się natomiast do podnoszonej przez wnioskodawcę kwestii występowania w imieniu grupy mieszkańców osiedla i w interesie społecznym należy wskazać, iż okoliczność ta nie może mieć znaczenia dla zasadności przyznania prawa pomocy. Ustawodawca jako jedyną przesłankę dla zastosowania tej instytucji wprowadził stopniowalny brak zdolności płatniczych, a przesłanka ta jak wspomniano wcześniej w sprawie nie zachodzi. Ponadto wypada podkreślić, iż w przypadku występowania w imieniu grupy mieszkańców, którzy upoważnili wnioskodawcę do działania w ich imieniu, za uprawnione należy uznać twierdzenie, że powinni oni również wyposażyć swego przedstawiciela w środki finansowe niezbędne do występowania w ich wspólnym interesie. Na marginesie wypada również wskazać, iż nie bez znaczenia jest fakt, że wysokość wpisu sądowego, do którego uiszczenia skarżący został wezwany wynosi 100 złotych, co na tle wysokości osiąganych przez skarżącego i jego małżonkę dochodów stanowi kwotę, której zapłata nie spowoduje uszczerbku w utrzymaniu rodziny wnioskodawcy. Wobec powyższego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu. AG