II SA/Łd 788/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski, Sędziowie Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka (spr.), Sędzia WSA Czesława Nowak-Kolczyńska, Protokolant Sekretarz sądowy Aleksandra Stankowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 stycznia 2009 r. sprawy ze skargi B. G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie niedopuszczalności odwołania w sprawie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. na rzecz skarżącego B. G. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. LS Prezydent Miasta S. wydał w dniu [...]roku, na wniosek "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w S., decyzję (znak: [...]) w sprawie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na zmianie sposobu użytkowania istniejącego obiektu budowlanego na zakład przetwórstwa tworzyw sztucznych zlokalizowanego na działce ewidencyjnej 4/6, w obrębie geodezyjnym 10. przy ulicy O. [...] w S. W odwołaniu z dnia [...] roku B. G., jako przedstawiciel mieszkańców osiedla O. w S. wskazał, że nie zgadza się z argumentacją Prezydenta Miasta S., bowiem zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem obowiązujących przepisów. W jego ocenie planowana inwestycja negatywnie wpłynie na środowisko, ponieważ proces technologiczny odbywać się będzie z udziałem substancji niebezpiecznych. B. G. wskazał również, że nie otrzymał odpisu kwestionowanej decyzji. Stwierdził, że według oświadczenia Urzędu Pocztowego w S. dokument został złożony w dniu 29 lipca 2008 roku i pozostawał do 12 sierpnia 2008 roku. Skarżący zakwestinował prawidłowość doręczenia, bowiem nie został powtórnie powiadomiony. Jako załącznik do pisma z dnia [...] roku B. G. przekazał upoważnienie mieszkańców osiedla O. wraz z ich podpisami dla B. G. i G. N. do ich reprezentowania przed organami administracji oraz sądami administracyjnymi. Postanowieniem z dnia [...] roku nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. stwierdziło niedopuszczalność odwołania B. G. od powyżej wskazanej decyzji. W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie z art. 134 kpa organ odwoławczy stwierdza niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Niedopuszczalność odwołania z przyczyn podmiotowych obejmuje przypadki wniesienia odwołania przez jednostkę nie mającą legitymacji do wniesienia środka zaskarżenia albo też wniesienie odwołania przez stronę nie mającą zdolności do czynności prawnych. Dalej organ wskazał, że w myśl art. 127 §1 kpa legitymację do wniesienia odwołania ma strona, a więc podmiot, który spełnia przesłanki określone w art. 28, art. 29 i art. 30 kpa. Zgodnie z art. 28 kpa stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Organ odwoławczy stwierdził, że B. G. nie posiada legitymacji do wniesienia odwołania, ponieważ nie jest stroną postępowania. Przymiot strony w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, oprócz inwestora, będą miały podmioty mające tytuł prawny do nieruchomości położonych w bezpośrednim, sąsiedztwie planowanego przedsięwzięcia. Skarżący takiego przymiotu nie posiada, nie brał udziału w postępowaniu na żadnym jego etapie. Organ podkreślił, że mimo iż decyzja została mu doręczona to nie jest jej adresatem, bowiem było to tylko "doręczenie do wiadomości". W skardze z dnia [...] roku B. G. wskazał, że organ administracji naruszył ogólne zasady postępowania administracyjnego, tj. uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, zasadę pogłębiania zaufania do organów państwa, czynnego udziału stron, udzielenia pomocy prawnej oraz art. 28, art. 50 § 1, art. 77 § 1 oraz art. 90 § 1 k.p.a.. Skarżący zakwestionował prawidłowość doręczenia decyzji Prezydenta Miasta S. z dnia [...] roku. Wskazał, że odpis decyzji złożony został w urzędzie pocztowym w dniu 29 sierpnia 2008 roku w czasie kiedy przebywał na urlopie wypoczynkowym. Po jego odbiór zgłosił się w dniu 13. sierpnia 2008 roku, lecz poinformowano go, że przesyłka została zwrócona nadawcy w dniu 12. sierpnia 2008 roku. Po złożeniu odwołania Straż Miejska doręczyła skarżącemu odpis decyzji. Ponadto B. G. nie zgodził się z twierdzeniem organu administracji, że nie jest stroną postępowania. Zakwestionował stwierdzenie organu, że nie złożył upoważnienia od mieszkańców osiedla do występowania, jako ich przedstawiciel, bowiem przedłożył takie upoważnienie wraz z podpisami mieszkańców osiedla O. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia. W odpowiedzi na skargę z dnia [...] roku Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna, gdyż zaskarżone postanowienie narusza prawo. Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W związku z tym zgodnie z treścią art. 145 § 1 punkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), aby wyeliminować z obrotu prawnego akt organu administracji państwowej, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy albo też do naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji. Oceniając treść zaskarżonego postanowienia należy wskazać, że organy administracji nie zbadały czy planowana inwestycja będzie oddziaływałać na należące do skarżącego oraz pozostałych mieszkańców osiedla O. w S. działki, a co za tym idzie, wpływać na sposób wykonywania przez nich przysługującego im prawa własności. W uzasadnieniu orzeczenia brak jest ustaleń dotyczących rodzaju i rozmiaru planowanych inwestycji oraz analizy wpływu tych inwestycji na działki sąsiednie (sąsiadujące bezpośrednio lub znajdujące się w pewnej odległości od nieruchomości, na której ma być realizowana inwestycja). Organ administracji niezasadnie odmówił skarżącemu prawa strony bez wnikliwej analizy sprawy, nie wyjaśniając, czy planowana inwestycja nie będzie wpływała niekorzystnie na należącą do skarżącego nieruchomość (leżącą w pobliżu terenów przewidzianych pod inwestycję), czym dopuścił się naruszenia art. 7 i art. 77 k.p.a.. Postępowanie dowodowe przeprowadzone w niniejszej sprawie wykazuje braki i nie pozwala na ustalenie rzeczywistego stanu faktycznego sprawy. Kolejnym problemem, który w ocenie Sądu pojawił się w niniejszej sprawie, jest kwestia oceny przez organ administracji interesu faktycznego i prawnego skarżącego jako strony przedmiotowego postępowania. Nie sposób zgodzić się z argumentacją Samorządowego Kolegium Odwoławczego, że decyzja Prezydenta Miasta S.z dnia [...] roku doręczona została skarżącemu tylko "do wiadomości". Organy administracji nie mogły zdecydować się prowadząc postępowanie czy skarżący jest stroną czy też nie. Natomiast wyraźnie należy wskazać, Iż w procedurze administracyjnej nie ma takie instytucji jak "doręczenie do wiadomości". Należy podkreślić, że organ administracji powinien od samego początku ustalić czy B. G. jest stroną postępowania w rozumieniu art. 28 kpa i konsekwentnie doręczać wydawane w sprawie rozstrzygnięcia bądź w przypadku uznania, że przymiotu strony nie posiada zrezygnować z wysyłania korespondencji. Organ odwoławczy winien szczególnie wnikliwie przeanalizować sytuację skarżącego. Jak wynika bowiem z akt sprawy, skarżący brał czynny udział w postępowaniu dotyczącej planowanej inwestycji. Składał środki odwoławcze, które były merytorycznie rozpoznawane przez organ odwoławczy. W świetle tych okoliczności, jak i zawartej w przepisie art. 8 k.p.a. zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów, Kolegium miało obowiązek w uzasadnieniu swojego orzeczenia szczegółowo wyjaśnić, dlaczego obecnie uważa, iż skarżący nie ma przymiotu strony . W tym celu Kolegium winno było przeprowadzić analizę okoliczności istotnych dla oceny interesu prawnego skarżącego i wykazać, że przy określonej inwestycji - skarżący nie ma tego interesu. Uzasadniając swoje stanowisko, Kolegium powinno także odnieść się szczegółowo do argumentów skarżącego dotyczących jego interesu prawnego w sprawie. Organ odwoławczy tych obowiązków nie dopełnił, bowiem nie przeanalizował, jakiego typu zamierzenie jest przedmiotem postępowania, i nie ustalił, czy w świetle jego cech można mówić o braku interesu prawnego skarżących. Organy powinny jeszcze wziąć pod uwagę, że mówiąc o oddziaływaniu konkretnego przedsięwzięcia, nie należy ograniczać się jedynie do nieruchomości bezpośrednio sąsiadujących z tą, na której ma być ono realizowane. Uciążliwości nie znają bowiem granic wynikających z prawa własności. Rozstrzygnięcie Kolegium było błędne także z tej przyczyny, iż uznając, że wnoszący odwołanie nie jest stroną w rozumieniu art. 28 k.p.a., organ odwoławczy winien był wydać decyzję o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. Orzekając postanowieniem o stwierdzeniu niedopuszczalności odwołania, organ w sposób istotny naruszył art. 134 k.p.a. (por. Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 5 lipca 1999 roku, OPS 16/1998, ONSA 1999/4/119, Prok. i Pr. 1999/10/40). Ponadto wskazać należy, iż w uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ administracji nie odniósł się do podnoszonej przez skarżącego w odwołaniu, jak i skardze, prawidłowości doręczenia decyzji Prezydenta Miasta S.z dnia [...] roku, co stanowi naruszenie procedury administracyjnej w zakresie doręczeń. Na marginesie podkreślić należy, że wyjaśnienia wymaga również kwestia pełnomocnictwa udzielonego skarżącemu oraz G. N. przez mieszkańców osiedla O., przede wszystkim wskazania przyczyn, dla których organ uznaje, że skarżący nie może być ich pełnomocnikiem i rozważenia skutków prawnych odmowy dopuszczenia skarżącego do udziału w sprawie w charakterze pełnomocnika około stu osób. Mając na uwadze powyższe rozważania należało, na podstawie art.145 § 1 punkt 1 lit. c ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylić zaskarżone postanowienie. O kosztach rozstrzygnięto na podstawie art. 200 cytowanej ustawy . D.T.