II SA/Łd 789/18

Dnia 23 listopada 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski, Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Sieniuć, Sędzia WSA Joanna Tarno (spr.), Protokolant Sekretarz sądowy Izabela Bielińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 listopada 2018 roku sprawy ze A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie zmiany decyzji ustalającej odpłatność za pobyt w domu pomocy społecznej uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Burmistrza O. z dnia [...] roku NR [...]. A. P. II SA/Łd 789/18 UZASADNIENIE Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy decyzję Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w O. z dnia [...] r., mocą której organ l instancji zmienił z dniem [...] r. decyzję z dnia [...] r. ustalającą A. K. opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej w K., w części dotyczącej wysokości odpłatności ponoszonej przez Gminę m. O. Z uzasadnienia decyzji Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w O. wynika, że średni miesięczny koszt mieszkańca w Domu Pomocy Społecznej w K. ustalony został na rok 2018 przez Zarządzenie Starosty [...] nr [...] z dnia [...] stycznia 2018 r. (Dz. Urz. z dnia [...] lutego 2018, poz. 580) i wynosi 3.116,34 zł. Odpłatność za pobyt w DPS w K. od 1 marca 2018 r. wynosi 3.116,34 zł miesięcznie. Obowiązanymi do wnoszenia ustalonej opłaty za pobyt są: A. K. w kwocie 614,18 zł miesięcznie; zastępczo Gmina Miasto O. w wys. 2.502,16 zł. miesięcznie. Odwołanie od tej decyzji złożył A. K. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. powołując się na art. 54 ust. 1, art. 60 ust. 1, art. 61 ust. 1, art. 61 ust. 2 pkt 1-3 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (tekst jedn.: Dz. U. z 2017 r. poz. 1769, zwanej dalej "u.p.s.") podkreśliło, że pobyt w domu pomocy społecznej jest odpłatny do wysokości średniego miesięcznego kosztu utrzymania. Następnie wskazując na treść art. 6 pkt 15 art. 8 ust. 3 i z art. 106 ust. 5 u.p.s. organ II instancji wskazał, że zmiana dochodu osoby samotnie gospodarującej w okresie ponoszenia odpłatności za świadczenie niepieniężne, nie wpływa na wysokość tej odpłatności, jeżeli kwota zmiany nie przekroczyła 10% odpowiednio kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub kryterium dochodowego na osobę w rodzinie. Przytaczając ustalenia dotychczasowego postępowania organ wyjaśnił, że A. K. jest umieszczony w domu pomocy społecznej dla przewlekle psychicznie chorych bez wymaganej zgody, na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w Z. [...] Wydział Rodzinny i Nieletnich sygn. akt [...] z dnia [...] sierpnia 2012 r., z wniosku Ordynatora Oddziału Psychiatrycznego Męskiego Wojewódzkiego Szpitala Specjalistycznego w Z. Zajmuje dwuosobowy pokój na parterze budynku DPS w K.. Na podstawie orzeczenia Lekarza Orzecznika ZUS z dnia 18 listopada 2013 r. A. K. został uznany za trwale całkowicie niezdolnego do pracy. Z uwagi na stan zdrowia - chorobę psychiczną pod postacią schizofrenii paranoidalnej, niemożliwość samodzielnego funkcjonowania w środowisku, wymaga wsparcia w samodzielnej egzystencji, w tym korzystania z usług socjalnych, opiekuńczych, terapeutycznych i rehabilitacyjnych świadczonych w warunkach całodobowej opieki stacjonarnej, co zapewnia Dom Pomocy Społecznej w K.. A. K. otrzymuje: rentę socjalną z ZUS w kwocie 745,18 zł (nastąpiła waloryzacja świadczenia) pomniejszoną o 230,28 zł z tytułu potrąceń alimentacyjnych (decyzja z dnia [...]r.) oraz zasiłek pielęgnacyjny w wysokości 153 zł (decyzja z dnia [...]). Natomiast średni miesięczny koszt w DPS w K. został zmieniony i ustalony na rok 2018 zarządzeniem Starosty [...] nr [...] z dnia [...] stycznia 2018 r. (Dz. U. z [...] lutego 2018, poz. [...]) i wynosi 3.116,34 zł. Wobec powyższego na podstawie art. 61 ust. 2 pkt 1 i 3 u.p.s. należało – zdaniem organu - ponownie ustalić wysokość opłaty uiszczanej przez stronę i gminę. Wysokość opłaty uiszczanej przez stronę wynosi 614,18 zł miesięcznie; pozostałą część należności tj. 2.502,16 zł mieszczenie będzie zastępczo opłacała Gmina m. O.. Resumując Kolegium podkreśliło, że organ może modyfikować wysokość odpłatności za pobyt, ustaloną w decyzji ostatecznej, poprzez zastosowanie trybu określonego w art. 163 k.p.a. w zw. z art. 106 ust. 5 u.p.s. Niezależnie od momentu orzekania przez organ w przedmiocie zmiany ostatecznej decyzji o ustaleniu opłaty za pobył w związku ze zmianą średniego miesięcznego kosztu utrzymania, organ ma w tym przypadku obowiązek ustalić nową wysokość opłaty z mocą od miesiąca przypadającego po miesiącu publikacji w wojewódzkim dzienniku urzędowym zarządzenia, o którym mowa w art. 60 ust. 2 pkt 1 u.p.s. Przyjęto, że decyzja zmieniająca będzie w tej sytuacji zasadniczo działać z mocą wsteczną/retroaktywną (ex tunc), gdyż właściwy organ orzeka - co do zasady - na podstawie art. 60 ust. 4 w zw. z art. 60 ust. 2 pkt 1 u.p.s. w momencie przypadającym po upływie miesiąca następującego po miesiącu ogłoszenia nowego średniego miesięcznego kosztu utrzymania, a zatem zmiana wysokości opłaty w związku ze zmianą średniego miesięcznego kosztu utrzymania nastąpi z mocą wsteczną od początku miesiąca, w którym nastąpiła publikacja zarządzenia, o którym mowa w art. 60 ust. 2 pkt 1 u.p.s. Na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. A. K. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art 8 ust. 3 u.p.s. poprzez uznanie, że przy ustaleniu dochodu skarżącego, nie należy pomniejszać przychodu o kwotę alimentów świadczonych na rzecz osób trzecich, podczas gdy przepis ten jednoznacznie wskazuje na konieczność dokonania takiego pomniejszenia W związku z powyższym wniesiono o uchylenie decyzji organów obu instancji oraz zasądzenie od organu administracji na rzecz skarżącego kosztów postępowania W uzasadnieniu skargi jej autor wskazał, że organ w zaskarżonej decyzji nie odniósł się do sposobu obliczania dochodu mieszkańca poprzez pomniejszenie przychodu o kwotę alimentów świadczonych na rzecz osób trzecich. Natomiast kwestia niewzięcia pod uwagę przy ustalaniu dochodu alimentów potrącanych z przychodu skarżącego, stała się przyczyną wydania zaskarżonej decyzji przez MOPS w O. i tym samym zwiększona została kwota, którą skarżący powinien ponosić za pobyt w DPS. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podnosząc argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 ust. 2 pkt 1 u.p.s. opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej wnosi mieszkaniec domu, nie więcej jednak niż 70% swojego dochodu (...). Na podstawie art. 8 ust. 3 u.p.s. za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o: 1) miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych; 2) składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach; 3) kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób. Jak wynika z treści zaskarżonej decyzji, A. K. otrzymuje: rentę socjalną z ZUS w kwocie 745,18 zł pomniejszoną o 230,28 zł z tytułu potrąceń alimentacyjnych oraz zasiłek pielęgnacyjny w wysokości 153 zł. Kolegium wprawdzie nie wskazuje jaka jest łączna wysokość dochodu skarżącego, jednak po dokonaniu prostych działań matematycznych – uzyskuje się kwotę 667,90 zł. Wartość ta jest zgodna z aktualną łączną wysokością dochodu ustaloną na podstawie art. art. 8 u.p.s. przez pracownika socjalnego w rodzinnym wywiadzie środowiskowym z dnia 28 marca 2018 r. W tym kontekście należy stwierdzić, że 70% dochodu skarżącego stanowi kwotę 465,53 zł, nie zaś 614,18 zł – jak ustalił to organ I instancji i zaakceptował organ odwoławczy. Należy zauważyć przy tym, że matematycznego wyliczenia tej ostatniej kwoty nie dokonał żaden z organów orzekających w sprawie, nie wiadomo zatem skąd ona wynika. W tej sytuacji Sąd doszedł do przekonania, że rozstrzygnięcia zawarte w decyzjach obu instancji pozostają w sprzeczności z treścią art. 61 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 8 ust. 3 u.p.s. Zasadnie zatem skarżący zarzuca organom błędne wyliczenie kwoty opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ dokona prawidłowego ustalenia kwoty opłaty za pobyt skarżącego w domu pomocy społecznej, ze szczegółowym uzasadnieniem i wyliczeniem jej wysokości. Z tych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) Sąd orzekł jak w sentencji. dc