II SA/Łd 79/19

Dnia 22 marca 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Agnieszka Grosińska Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski Sędzia WSA Magdalena Sieniuć (spr.) Protokolant Specjalista Anna Kośka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 marca 2019 roku sprawy ze skargi K. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie odmowy prawa do zasiłku rodzinnego postanawia: umorzyć postępowanie sądowoadministracyjne. A.K. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 2096), powoływanej dalej jako: "k.p.a.", oraz art. 5 ust. 1 i 4, ust. 3-3b, ust. 4-4b, ust. 8, art. 3 pkt 1, 2 i 2a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 2220), utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Z akt sprawy wynika, że wnioskiem z dnia 31 sierpnia 2018 r. K. S. wystąpiła do Prezydenta Miasta Ł. o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego na dziecko K. S.. Decyzją z dnia [...] Prezydent Miasta Ł. odmówił stronie przyznania zasiłku rodzinnego wnioskowanego na dziecko K. S. w okresie od dnia 1 listopada 2018 r., wskazując, że dochód w rodzinie wnioskującej przekroczył kwotę kryterium dochodowego (674 zł), wyniósł bowiem 1015,66 zł. W odwołaniu od powyższej decyzji K. S. podniosła, że do dochodów rodziny wliczono jej m.in. dochód z gospodarstwa rolnego, podczas gdy w rzeczywistości nie uzyskuje z tego tytułu żadnych dochodów, bowiem gospodarstwo to należy do jej byłego męża. Wskazała przy tym, że w 2017 roku świadczenia zostały jej przyznane i na tę okoliczność załączyła decyzje Wójta Gminy G. . Po rozpatrzeniu powyższego odwołania wskazaną na wstępie decyzją z dnia [...] . Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, iż jak wynika z dokumentów sprawy, w 2017 r. rodzina K. S. uzyskała dochód w łącznej kwocie 19375,67 zł, w tym 1000 zł tytułem alimentów oraz 18375,67 zł z tytułu gospodarstwa rolnego. W odniesieniu do powyższego organ odwoławczy wskazał, że dochody z tytułu gospodarstwa rolnego wyliczone zostały zgodnie z treścią art. 5 ust. 8 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Stosownie do treści tego przepisu, w przypadku ustalania dochodu z gospodarstwa rolnego przyjmuje się, że z 1 ha przeliczeniowego uzyskuje się dochód miesięczny w wysokości 1/12 dochodu ogłaszanego corocznie, w drodze obwieszczenia, przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie art.18 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz. U. z 2016 r. poz. 617 i 1579 oraz z 2017 r. poz. 624, 1282 i 1529). Zgodnie natomiast z obwieszczeniem Prezesa GUS z 21 września 2018 r. przeciętny dochód z pracy w indywidualnych gospodarstwach rolnych z 1 ha przeliczeniowego w 2017 roku wyniósł 3399 zł. (MP z 2018r. poz. 911). Następnie organ II instancji wskazał, że zgodnie ze zgromadzoną w sprawie dokumentacją K. S. jest współwłaścicielką gospodarstwa rolnego położonego w sołectwie B. o powierzchni 5,4062 ha przeliczeniowych. K. S. podlega również ubezpieczeniu społecznemu rolników. Ponadto organ odwoławczy dodał, iż stosownie do wskazanych powyżej zasad ustalania dochodu z gospodarstwa rolnego przyjąć należy, iż dochód z gospodarstwa rolnego wynosi 18375,67 zł. Przy czym średni miesięczny dochód rodziny wynosi 2031,31 zł. Rodzina składa się z 2 osób. Średni miesięczny dochód na osobę w rodzinie wynosi zatem 1015,66 zł. W ocenie organu, dochód ten przekracza ustawowe kryterium uprawniające do przyznania tej formy pomocy, zasadnie zatem organ I instancji odmówił przyznania prawa do wnioskowanych świadczeń. Zdaniem organu II instancji, w sprawie niniejszej kryterium dochodowe przekroczone zostało o 683,31 zł (2031,31 zł - 348 zł). Łączna kwota wnioskowanych świadczeń wynosi 124 zł, a zatem jest niższa od kwoty, o którą przekroczony został dochód rodziny. Organ odwoławczy dodał przy tym, iż mając na względzie brzmienie art. 5 ust. 3a wyżej przywołanej ustawy wnioskowane świadczenia nie przysługują. Dodatkowo organ II instancji podkreślił, iż zasady ustalania dochodu rodziny ustalone zostały przez ustawodawcę w sposób precyzyjny. Podstawą wyliczenia dochodu są dochody rodziny z roku poprzedzającego rok świadczeniowy, na jaki ustalane jest prawo do świadczeń, a zatem w niniejszej sprawie z 2017 roku, ewentualnie odpowiednio korygowane w przypadku utraty bądź uzyskania dochodu w roku bazowym bądź też w roku kolejnym. Ponadto organ II instancji dodał, iż decyzje wydawane w przedmiocie prawa do świadczeń rodzinnych nie mają charakteru uznania administracyjnego. Ustawodawca wyznaczył ścisłe kryteria warunkujące możliwość przyznania tego rodzaju pomocy finansowej. Jednym z podstawowych kryteriów pozwalającym na pozytywne rozstrzygnięcie wniosku o przyznanie świadczeń jest sytuacja materialna podmiotów wnioskujących o taką pomoc. Regulacja prawna w tym zakresie ma charakter bezwzględny i organ administracji jest nią ściśle związany. Zdaniem organu odwoławczego, oznacza to, iż rozpoznając wniosek o przyznanie prawa do świadczeń, organ bierze pod rozwagę jedynie przesłanki wskazane przez ustawodawcę. Ponadto Kolegium stwierdziło, że obowiązujące przepisy nie dają podstaw do uwzględnienia okoliczności przedstawionych w odwołaniu, ustawodawca jednoznacznie bowiem określił zasady wyliczania dochodu z tytułu posiadanego gospodarstwa rolnego. Obowiązujące w tym zakresie zasady są jednoznaczne i przewidują ustalenie dochodu w oparciu o dane publikowane przez Prezesa GUS, w odniesieniu do powierzchni posiadanego gospodarstwa rolnego. Zdaniem organu odwoławczego przepisy te nie pozwalają zarazem na indywidualne ustalanie, na jakiej powierzchni faktycznie gospodaruje współwłaściciel gospodarstwa rolnego, czy też na badanie dochodów lub strat ponoszonych z tego tytułu przez poszczególnych wnioskodawców. Ani zatem organ I instancji, ani Kolegium nie były władne do wyliczenia dochodu rodziny i przyznania wnioskowanych świadczeń wbrew powszechnie obowiązującym regulacjom. Skargę na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wniosła K. S., zarzucając, iż do jej dochodów doliczono dochód z całego gospodarstwa rolnego i podzielono na 2 osoby. Skarżąca dodała, iż rozwiodła się z mężem i również z tego gospodarstwa rolnego czerpnie dochody jej były mąż – J. S. (szczególnie on), ponieważ pozostał w tym gospodarstwie. Zdaniem skarżącej powinna mieć policzony dochód z połowy tego gospodarstwa albo dochód ten powinien być przeliczony na 3 osoby. W konkluzji wskazała, że pomylono się obliczając jej dochód rodzinny. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o umorzenie postępowania, dodając przy tym, iż na podstawie art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi decyzją z dnia [...] nr [...] uwzględniło w całości skargę K. S. i uchyliło w całości swoją decyzję z dnia [...] nr [...], stwierdzając, że ww. decyzja nie została wydana bez podstawy prawnej albo z rażącym naruszeniem prawa. Ponadto Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. decyzją z dnia [...] nr [...] uchyliło decyzję organu I instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia Prezydentowi Miasta Ł. . Zarządzeniem Zastępcy Przewodniczącego Wydziału II z dnia 1 lutego 2019r. wezwano skarżącą do wypowiedzenia się, czy wobec wydania decyzji przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. nr [...] z dnia [...] podtrzymuje swoją skargę na decyzję tego organu nr [...] z dnia [...]. W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżąca wskazała, że "zgadza się z decyzją Sądu w tej sprawie". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: W myśl art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), zwanej dalej – "p.p.s.a.", organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania zostało zaskarżono może w zakresie swej właściwości uwzględnić skargę w całości w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. W przypadku skargi na decyzję, uwzględniając skargę w całości, organ uchyla zaskarżoną decyzję i wydaje nową decyzję. Uwzględniając skargę, organ stwierdza jednocześnie, czy działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce bez podstawy prawnej albo z rażącym naruszeniem prawa. Uwzględnienie skargi w całości i uchylenie zaskarżonej decyzji na podstawie wymienionego powyżej przepisu oznacza wyeliminowanie zaskarżonej decyzji będącej przedmiotem postępowania sądowoadministracyjnego z obrotu prawnego. W rozpoznawanej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. w oparciu o cytowany przepis uwzględniło skargę i uchyliło zaskarżoną decyzję w całości, a ponadto decyzją z dnia [...] nr [...] uchyliło decyzję organ I instancji i przekazało sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia, wskazując w uzasadnieniu, że organ I instancji powinien przy ponownym rozpoznaniu sprawy dokonać ustaleń w zakresie przysługującego K. S. udziału we współwłasności nieruchomości, będącej gospodarstwem rolnym. Organ podkreślił przy tym, że w zakresie tym koniecznym jest ustalenie, czy w związku z rozwiązaniem przez rozwód związku małżeńskiego nastąpił podział majątku wspólnego małżonków, a jeśli tak, to czy K. S. przypadł udział w gospodarstwie rolnym i w jakiej części. Jednocześnie Kolegium wskazało, że w przypadku ustalenia, iż nie dokonano podziału wspólnego majątku małżonków, przyjąć należy, iż byli małżonkowie mają równe udziały we współwłasności, czy też inaczej mówiąc, iż małżeńska wspólność majątkowa przekształciła się w tym wypadku w prawo współwłasności w częściach równych. Organ odwoławczy wskazał przy tym, że kwestia ustalenia czy nieruchomość jest przedmiotem wyłącznej własności, czy też współwłasności ma istotne znaczenie z perspektywy zważywszy na prawidłowość wyliczenia dochodu rodziny. W ocenie Sądu powyższe działanie Kolegium oznacza, że postępowanie sądowoadministracyjne w niniejszej sprawie stało się bezprzedmiotowe i w konsekwencji podlega ono umorzeniu ze względu na brak przedmiotu zaskarżenia w niniejszej sprawie. Z kolei brak przedmiotu zaskarżenia czyni bezprzedmiotowym orzekanie w kwestii oceny dopuszczalności cofnięcia skargi w niniejszej sprawie. Stosownie do art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy stało się ono bezprzedmiotowe z innych przyczyn niż cofnięcie skargi lub śmierć strony. Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w związku z art. 54 § 3 p.p.s.a., orzekł jak sentencji postanowienia. rp