II SA/Łd 791/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Furmanek, Sędziowie NSA Irena Krzemieniewska, p.o. Sędziego WSA Małgorzata Łuczyńska, Protokolant asystent sędziego Krzysztof Rybicki, po rozpoznaniu w dniu 26 sierpnia 2004 roku na rozprawie sprawy ze skargi M. P. na decyzję Wojewody Łódzkiego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie świadczenia przedemerytalnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą j decyzję Starosty [...] z dnia [...] Nr [...]. Decyzją z dnia [...] Nr [...] Wojewoda [...] działając na podstawie art. 6 c ust. 2 pkt 2, art. 37 k ust. 1 pkt 2, art. 37 l ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (t.j. Dz.U. z 2003 r. Nr 58, poz. 514) oraz art. 138 § 1 pkt 1 kpa, po rozpatrzeniu odwołania M. P. od decyzji Starosty [...] z dnia [...] Nr [...] odmawiającej przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego od dnia 4 lutego 2003 r. - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu wyjaśniono, iż M. P. nabyła prawo do zasiłku dla bezrobotnych od dnia 4.02.2003 r. do dnia 11.02.2003r. po rejestracji w Powiatowym Urzędzie Pracy w P. w dniu [...]. Była to ponowna rejestracja po krótkotrwałym zatrudnieniu trwającym krócej niż 365 dni dlatego, zważając na treść art. 25 ust. 11 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, mogła nabyć prawo do zasiłku wyłącznie na okres uzupełniający pomniejszony o okres pobranego zasiłku przed utratą statusu bezrobotnego. Przed utratą statusu od dnia 01.08.2002 skarżąca pobierała zasiłek od 9.02.2002 do 31.07.2002 . Na wniosek M. P. ZUS ustalił wysokość emerytury dla celów świadczenia przedemerytalnego. Decyzją z dnia [...] Nr [...] Starosta [...] odmówił przyznania M. P. prawa do świadczenia przedemerytalnego. W uzasadnieniu wskazano, iż wnioskodawczyni w dniu rejestracji nie spełniła wszystkich warunków wskazanych w art. 37 k ust. 1 pkt 2 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Od powyższej decyzji M. P. złożyła odwołanie. W piśmie podała, że w wieku 52 lat mając 31 lat pracy zostaje bez środków do życia. Nie ma szansy znalezienia pracy i prosi o przyznanie świadczenia przedemerytalnego. Organ odwoławczy rozpatrując odwołanie uznał decyzję pierwszej instancji za zasadną. Stwierdził, iż w dniu ponownej rejestracji M. P. spełniała wskazane w art. 37 k ust. 1 pkt 2 ustawy warunki tyczące wieku, okresu uprawniającego do zasiłku oraz przyczyn rozwiązania stosunku pracy (likwidacja stanowiska pracy), jednak nie został spełniony warunek stanowiący o posiadaniu prawa do zasiłku. Posiadane prawo do zasiłku na okres uzupełniający nie jest tożsame z prawem do zasiłku na nowy pełny okres zasiłkowy. Obecne brzmienie art. 37 l ust. 1 ustawy obowiązujące od 01.01.2002 r. nie przewiduje możliwości uzupełnienia okresu uprawniającego do zasiłku lub świadczenia w okresie pobierania zasiłku jak to miało miejsce w okresie obowiązywania art. 37 l przed zmianą wprowadzoną ustawą z dnia 17.12.2001 r. o zmianie ustaw o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. W dniu poprzedniej rejestracji tj. 1.02. 2002 r. M. P. nabyła prawo do zasiłku dla bezrobotnego od dnia 9.02.2002 r. na okres 5 miesięcy i przed utratą statusu bezrobotnego w dniu 1.08.2002 r. nie wyczerpała posiadanego prawa do zasiłku. Poprzednia rejestracja nastąpiła po ustaniu zatrudnienia zgodnie z umową o pracę na czas określony co nie dawało uprawnień do świadczenia przedemerytalnego. Powyższą decyzję M. P. zaskarżyła do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W skardze podniosłą argumenty jak w odwołaniu od decyzji organu I instancji. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje twierdzenia zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje : Skarga jest zasadna . Przede wszystkim wyjaśnić należy, iż zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153 poz. 1271 ) – sprawy , w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przez dniem 1 stycznia 2004 r i postępowanie nie zostało zakończone , podlegają rozpoznaniu przez wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. nr 153 poz. 1269 ) - sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem. Oznacza to , że sąd administracyjny bada legalność zaskarżonej decyzji czy jest ona zgodna z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron, oraz procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Decyzja zaś lub postanowienie stosownie do art. 145 § 1 ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153 poz. 1270 ) podlega uchyleniu jeżeli sąd stwierdzi : a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania c/ inne naruszenie przepisów postępowania , jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przedmiotowej sprawie Sąd stwierdził, iż doszło do naruszenia przez organ przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 37k ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 14.12.1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (t.j. Dz. U. z 2003 r. Nr 58, poz. 514) w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania zaskarżonej decyzji - świadczenie przedemerytalne przysługuje, osobie, spełniającej określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku, jeżeli do dnia rozwiązania stosunku pracy lub stosunku służbowego z przyczyn dotyczących zakładu pracy, w którym była zatrudniona przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, ukończyła co najmniej 50 lat kobieta i 55 lat mężczyzna oraz osiągnęła okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 30 lat dla kobiet i 35 lat dla mężczyzn, W przedmiotowej sprawie jest bezsporne i organy administracji tego nie kwestionują iż skarżąca w dniu ponownej rejestracji to jest w dniu 3 lutego 2003 r spełniała warunki określone w cyt. art. 37 j ust. 1 pkt. 2 dotyczące wieku, okresu uprawniającego do zasiłku ( 30 lat ) oraz przyczyn rozwiązania stosunku pracy ( likwidacja stanowiska pracy ) po okresie zatrudnienia trwającym co najmniej 6 miesięcy. Należy tu dodać. o czym organ nie wspomniał, ale nie budzi to wątpliwości, iż w chwili ponownej rejestracji skarżąca spełniała określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego. Sporna pozostaje jedynie okoliczność czy w świetle art. 37 k cyt. ustawy można było uznać, że skarżącej przysługiwało w dacie rejestracji prawo do zasiłku. Zdaniem organu odwoławczego posiadane prawo do zasiłku na okres uzupełniający nie jest tożsame z prawem do zasiłku na nowy pełny okres zasiłkowy. Uzasadnienie tego stanowiska w decyzji organu odwoławczego jest niejasne. Organ wyjaśnia tę interpretację dopiero w odpowiedzi na skargę powołując się na stanowisko zawarte w uchwale składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 czerwca 2000 r. OPS 9/00 (ONSA z 2001 r nr 1 poz. 5 ). W uchwale tej Sąd stwierdził, że : "Bezrobotny, który w okresie posiadania prawa do zasiłku utracił status bezrobotnego na okres krótszy niż 365 dni z powodu podjęcia zatrudnienia, po ponownej (kolejnej) rejestracji uzyskuje wyłącznie prawo do zasiłku na okres pomniejszony o poprzedni okres pobierania zasiłku stosownie do dyspozycji art. 25 ust. 11 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 1997 r. Nr 25, poz. 128 ze zm.)". Uchwała ta dotyczyła więc innego stanu faktycznego i prawnego. Ani w tej uchwale, ani w jej uzasadnieniu nie został rozstrzygnięty problem dotyczący skarżącej. Powoływanie się zatem przez organ na uchwałę bez wskazania konkretnej treści z której organ wywodzi przedstawioną interpretację przepisu ustawy w celu oceny sytuacji prawnej i faktycznej skarżącej jest w tym wypadku niezasadne. Zdaniem Sądu w tym składzie - skarżąca w dniu ponownej rejestracji to jest w dniu 3 lutego 2003 r. posiadała prawo do zasiłku wynikające z art. 25 ust. 11 cyt. ustawy zgodnie z którym - bezrobotny, który utracił status bezrobotnego na okres krótszy niż 365 dni z powodu podjęcia zatrudnienia, innej pracy zarobkowej, pozarolniczej działalności lub uzyskiwania dochodu w wysokości przekraczającej połowę najniższego wynagrodzenia miesięcznie i zarejestrował się w powiatowym urzędzie pracy jako bezrobotny w okresie 7 dni od dnia ustania zatrudnienia, zaprzestania wykonywania innej pracy zarobkowej, prowadzenia pozarolniczej działalności lub osiągania dochodu przekraczającego połowę najniższego wynagrodzenia miesięcznie, posiada prawo do zasiłku na czas skrócony o okres pobierania zasiłku przed utratą statusu bezrobotnego oraz o okresy, o których mowa w ust. 8. Fakt, iż jest to prawo do zasiłku na czas skrócony nie ma w przypadku skarżącej znaczenia, gdyż w tej sprawie posiadanie prawa do zasiłku jest jedną z koniecznych przesłanek do uzyskania prawa do zasiłku przedemerytalnego, stanowi zatem źródło powstania innego prawa i samo jego zaistnienie powoduje spełnienie tej przesłanki. Należy przy tym zauważyć, iż ustawodawca w cytowanej ustawie o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu dokonuje rozróżnienia prawa do zasiłku na okres pełny i skrócony jedynie dla celów ustalenia okresów zasiłku dla bezrobotnych. Brak natomiast w ustawie takiego rozróżnienia w przypadku gdy prawo do zasiłku dla bezrobotnych jest źródłem powstania innego prawa. Skoro zatem w takim przypadku tego rozróżnienia nie ma, należy przyjąć, iż prawo do zasiłku wynikające z cyt. art. 25 ust. 11 ustawy stanowi spełnienie przesłanki wymaganej przepisem art. 37 j ustawy. Podkreślić jednocześnie należy, iż przepisy ustawy określają sytuację prawną osób bezrobotnych. Z tych przepisów osoby te wywodzą swoje uprawnienia będąc często w trudnej sytuacji życiowej. Przepis prawa zatem winien być tak skonstruowany, aby bezrobotni mogli być świadomi swoich praw wynikających z ustawy. Nie można zastępować przepisu prawa z którego bezrobotni wywodzą swoje uprawnienia - skomplikowaną interpretacją przepisów ustawy z powołaniem się na uchwałę NSA dotyczącą innego stanu faktycznego i prawnego. Natomiast w przypadku skarżącej należy wskazać na treść uchwały składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 marca 2002 r OPS 14/01 ONSA z 2002 r nr 4 poz. 133 w której stwierdzono iż : Osobie bezrobotnej, która w dniu rejestracji w powiatowym urzędzie pracy lub w okresie pobierania zasiłku dla bezrobotnych spełniała warunki do nabycia prawa do zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego określone w art. 37j ust. 1 lub w art. 37k ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 2001 r. Nr 6, poz. 56 ze zm., w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2001 r.), przysługuje na jej wniosek prawo do zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego na podstawie art. 37l ust. 1 tej ustawy, mimo wygaśnięcia prawa do zasiłku dla bezrobotnych z powodu upływu okresu jego pobierania, jeżeli w dniu złożenia wniosku spełnia określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego. Sąd w tym składzie w pełni podziela pogląd wyżej wyrażony. Reasumując stwierdzić należy, iż skoro jest bezsporne, że w dniu ponownej rejestracji skarżąca spełniała wszystkie warunki dotyczące, wieku okresu uprawniającego do zasiłku i przyczyn rozwiązania umowy o pracę, a jak wyżej wskazano należy również uznać, że spełniała warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i posiadała prawo do zasiłku – to organy administracji odmawiając przyznania skarżącej prawa do świadczenia przedemerytalnego naruszyły art. 37k ust. 1 pkt. 2 cyt. ustawy o zatrudnieniu i bezrobociu i miało to wpływ na wynik sprawy. Mając powyższe na uwadze Sąd w oparciu o art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153 poz. 1270) orzekł jak w sentencji . Mając na uwadze treść art. 152 cyt. ustawy Sąd stwierdza, iż z uwagi na brak przymiotu wykonalności – orzeczenie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji jest w tym przypadku bezprzedmiotowe.