II SA/Łd 795/25

WyrokWSA w Łodzi2026-01-16

Skład orzekający: Arkadiusz Blewązka, Marcin Olejniczak, Tomasz Porczyński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji wodnej powinien rozważyć odstąpienie od nałożenia opłaty zmiennej jako administracyjnej kary pieniężnej na podstawie art. 189f § 1 k.p.a. w sytuacji opóźnienia w wydaniu pozwolenia wodnoprawnego?
Ratio decidendi
Opłata zmienna nałożona za korzystanie z usług wodnych bez ważnego pozwolenia wodnoprawnego ma charakter administracyjnej kary pieniężnej, wobec czego organ administracji publicznej powinien rozważyć możliwość odstąpienia od jej nałożenia na podstawie art. 189f § 1 k.p.a. W sprawie organ nie dokonał takiej oceny, pomijając istotne okoliczności związane z opóźnieniem w wydaniu pozwolenia wodnoprawnego, co skutkowało naruszeniem przepisów postępowania i miało wpływ na wynik sprawy. W konsekwencji decyzję organu uchylono i nakazano ponowne rozpoznanie sprawy z uwzględnieniem przesłanek do odstąpienia od nałożenia opłaty.
Stan faktyczny
Gmina B. korzystała z usługi wodnej polegającej na odprowadzaniu oczyszczonych ścieków komunalnych bez ważnego pozwolenia wodnoprawnego w III kwartale 2024 r. Wniosek o nowe pozwolenie złożono 2 dni przed wygaśnięciem poprzedniego, a decyzja została wydana dopiero po ponad 7 miesiącach. Organ nałożył opłatę zmienną w wysokości 12.936 zł, którą Gmina zakwestionowała, wskazując na przewlekłość postępowania i brak rozważenia możliwości odstąpienia od nałożenia opłaty.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni w Piotrkowie Trybunalskim Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie i zasądził od organu na rzecz Gminy B. zwrot kosztów postępowania sądowego w kwocie 1000 PLN.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 16 stycznia 2026 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Marcin Olejniczak Sędzia WSA Tomasz Porczyński Protokolant starszy sekretarz sądowy Dominika Człapińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 stycznia 2026 roku sprawy ze skargi Gminy B. na decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni w Piotrkowie Trybunalskim Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 26 sierpnia 2025 roku znak WA.ZUT.4701.4975.OZ.2024.MA w przedmiocie opłaty zmiennej 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Dyrektora Zarządu Zlewni w Piotrkowie Trybunalskim Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie na rzecz strony skarżącej Gminy B. kwotę 1000 (tysiąc) PLN tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. a.bł. Dyrektor Zarządu Zlewni w Piotrkowie Trybunalskim Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie decyzją z dnia 26 sierpnia 2025 r. nr WA.ZUT.4701.4975.OZ.2024.MA, na podstawie art. 273 ust. 6 w związku z art. 272 ust. 6, art. 14 ust. 2 i 6 pkt 2, art. 273a ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz.U.2025.960 ze zm.), dalej jako "p.w.", określił dla Gmina B. za okres III kwartału 2024 r. opłatę zmienną w wysokości 12.936 zł za odprowadzanie oczyszczonych ścieków komunalnych na urządzeniach oczyszczalni ścieków w miejscowości B., gm. B. W motywach rozstrzygnięcia organ wskazał, iż w dniu 4 sierpnia 2025 r., na podstawie art. 272 ust. 17 p.w. ustalił, w formie informacji kwartalnej, Gminie B. za okres III kwartału 2024 r. opłatę zmienną w wysokości 12.936 zł za odprowadzanie oczyszczonych ścieków komunalnych na urządzeniach oczyszczalni ścieków w miejscowości B., gm. B. Jednocześnie organ wskazał, że opłatę należy uiścić w terminie 14 dni od dnia doręczenia informacji. Gmina B. dokonała zapłaty ww. kwoty. W dniu 19 sierpnia 2025 r. ww. Gmina złożyła reklamację, w której nie zgodziła się z wysokością ww. opłaty argumentując, że ustalona w informacji kwota stanowi dla Gminy niczym nie uzasadnioną i krzywdzącą karę pieniężną za wprowadzanie oczyszczonych ścieków komunalnych bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego. Od daty złożenia wniosku wraz z wszystkimi wymaganymi dokumentami i załącznikami do Zarządu Zlewni w Piotrkowie Trybunalskim tj. od 1 marca 2024 r. do daty wydania pozwolenia wodnoprawnego, co nastąpiło 2 października 2024 r., minęło 7 miesięcy. Gmina w tym czasie nie dostała żadnego pisma o uzupełnienie bądź wyjaśnienie do wniosku lub operatu. Otrzymała zawiadomienie o niezałatwieniu sprawy w terminie z dnia 29 marca 2024 r., a dopiero pismem z 18 lipca 2024 r. została poinformowana o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie udzielenia pozwolenia wodnoprawnego. Wskazując na treść art. 35 k.p.a. Gmina wniosła o odstąpienie od naliczonej opłaty zmiennej w związku z przekroczeniem terminu załatwienia sprawy i brakiem uzasadnienia dla tak długiego procedowania wniosku o wydanie pozwolenia wodnoprawnego. Jak wskazał Dyrektor Zarządu Zlewni w Piotrkowie Trybunalskim, Gmina B. posiadała pozwolenie wodnoprawne udzielone decyzją Starosty Opoczyńskiego z dnia 4 marca 2014 r. znak: OŚZ.I.6341.4.2014 na wprowadzanie oczyszczonych ścieków komunalnych na urządzeniach oczyszczalni ścieków w miejscowości B., gm. B., które obowiązywało do 3 marca 2024 r. W dniu 1 marca 2024 r., a więc 2 dni przed wygaśnięciem dotychczasowego pozwolenia wodnoprawnego, do organu wpłynął wniosek o udzielenie nowego pozwolenia wodnoprawnego na usługę wodną obejmującą wprowadzanie oczyszczonych ścieków komunalnych z oczyszczalni mechaniczno-biologicznej typu ECOLO-CHIEF w miejscowości B. przez wylot B-l do rowu odwodnieniowego w działce nr [...], obręb [...] B. Pismem z 29 marca 2024 r. organ zawiadomił o niezałatwieniu sprawy w terminie. W dniu 9 lipca 2024 r. do organu wpłynęło pełnomocnictwo do działania w imieniu Gminy w sprawach o wydanie pozwolenia wodnoprawego. Pełnomocnik skorygowała błędy merytoryczne występujące w złożonym wniosku. W dniu 18 lipca 2024 r. organ zawiadomił o wszczęciu postępowania oraz o niezałatwieniu sprawy w terminie. Następnie w dniu 2 października 2025 r. organ wydał decyzję znak: WA.ZUZ.3.4210.80.2024.DK udzielającą ww. Gminie pozwolenia wodnoprawnego na ww. usługę wodną. Decyzja ta stała się ostateczna 19 października 2025 r. Gmina – jak wskazał organ – nie podjęła żadnych działań mających na celu ponaglenie organu do dnia wydania ww. decyzji. Dalej organ wskazał, że na podstawie przedstawionych ustaleń nie można stwierdzić, że Gmina B. dołożyła należytej staranności składając wniosek o uzyskanie nowego pozwolenia wodnoprawnego, gdyż wniosek został złożony tuż przed wygaśnięciem dotychczasowego pozwolenia, a pełnomocnictwo do reprezentowania Gminy w sprawie zostało przesłane 9 lipca 2024 r. Gmina – zdaniem organu – powinna wystąpić z wnioskiem o wydanie pozwolenia wodnoprawnego na kolejny okres z wyprzedzeniem czasowym wraz z zachowaniem wszelkich wymogów zarówno formalnych, jak i materialnoprawnych, tak aby było możliwe uzyskanie kolejnego pozwolenia przed wygaśnięciem poprzedniego, zgodnie z art. 35 k.p.a., umożliwiającym dalsze korzystanie z usługi. Jeżeli pozwolenie wodnoprawne wygasło, a gmina nie uzyskała decyzji ustalającej kolejny okres obowiązywania tego pozwolenia bądź nowego pozwolenia wodnoprawnego, to nawet w sytuacji wystąpienia ze stosownym wnioskiem, do czasu uzyskania przez nową decyzję ostateczności, gmina działa bez ważnego pozwolenia wodnoprawnego. W związku z tym w okresie III kwartału 2024 r. (tj. od 1 lipca do 30 września) Gmina korzystała z usługi wodnej obejmującej odprowadzanie oczyszczonych ścieków komunalnych na urządzeniach oczyszczalni ścieków w miejscowości B. bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego. Zdaniem organu, podmiot korzystający ze środowiska składając wniosek o wydanie pozwolenia powinien uwzględnić okres konieczny do wydania pozwolenia, biorąc pod uwagę wymagania stawiane przez ustawodawcę eksploatacji danej instalacji, a w szczególności rodzaj i skalę prowadzonej w niej działalności. Termin na złożenie wniosku o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego nie został wprost określony przez ustawodawcę, lecz przepis art. 414 ust. 2 p.w. wskazuje, że pozwolenia wodnoprawne nie wygasają jeżeli zakład, w terminie 90 dni przed upływem okresu, złoży wniosek o ustalenie kolejnego okresu obowiązywania tych pozwoleń. Tymczasem Gmina niekompletny wniosek o wydanie nowego pozwolenia wodnoprawnego złożyła 2 dni przed wygaśnięciem wcześniej posiadanego dokumentu. Z tych powodów organ nie uznał reklamacji Gminy. W przypadku wprowadzania ścieków do wód lub do ziemi bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia zintegrowanego ilość ścieków wprowadzonych do wód lub do ziemi ustala się w toku kontroli gospodarowania wodami, przyjmując ilość ścieków wynikającą z maksymalnej technicznej wydajności instalacji lub urządzeń służących do wprowadzania ścieków do wód lub do ziemi przez jeden kwartał, jeżeli w toku kontroli gospodarowania wodami nie ustalono tego okresu eksploatacji (art. 272 ust. 6b p.w.). Przytoczony przepis nie pozostawia możliwości ustalenia opłaty zmiennej na podstawie oświadczenia i rzeczywistego zakresu korzystania z usług wodnych, tak jak to miało miejsce w poprzednich okresach. W okresie objętym kontrolą Gmina nie posiadała ważnej decyzji udzielającej pozwolenia wodnoprawnego na ww. usługę wodną, dlatego organ pismem z dnia 31 grudnia 2024 r. zawiadomił Gminę, że upoważniony pracownik przeprowadzi kontrolę gospodarowania wodami w celu weryfikacji i ustalenia wielkości oraz celu korzystania z wód w kolejnych okresach. Kontrolę gospodarowania wodami zakończono protokołem z 11 lutego 2025 r., który wraz z załącznikami zawierał dane niezbędne do ustalenia wysokości opłaty zmiennej za okresy, gdy Gmina pozostawała bez ważnego pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia zintegrowanego. W pozycji "Uwagi kontrolujących" ww. protokołu, organ poinformował, że "w toku kontroli na potrzeby ustalenia wysokości opłaty zmiennej za okres objęty kontrolą ustalono ilość wprowadzonych ścieków do ziemi bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia zintegrowanego, o czym mowa w art. 272 ust. 6b p.w., przyjmując maksymalną techniczną wydajność instalacji lub urządzeń do wprowadzania ścieków do wód lub do ziemi, a także okres eksploatacji instalacji lub urządzenia w każdym kwartale". W razie nieuznania reklamacji właściwy organ Wód Polskich albo wójt, burmistrz lub prezydent miasta określają wysokość opłaty za usługi wodne w drodze decyzji (art. 273 ust. 6 p.w.). Organ wskazał, iż Gmina B. korzystała z usługi wodnej bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego na odprowadzanie oczyszczonych ścieków, co oznacza, że zgodnie z art. 298 pkt 1 p.w. obowiązana jest ponosić opłatę za usługi wodne. W sprawie zaistniała przesłanka obligująca organ do wydania decyzji określającej wysokość opłaty zmiennej za okres III kwartału 2024 r. w wysokości 12.936 zł za odprowadzanie oczyszczonych ścieków, albowiem reklamacja Gminy nie została uznana przez organ. Określenia wysokości opłaty zmiennej organ dokonał na podstawie art. 272 ust. 6 p.w. oraz § 10 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 października 2023 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne (Dz.U.2023.2471), dalej jako "rozporządzenie". Zgodnie z art. 272 ust. 6 p.w. wysokość opłaty zmiennej za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi ustala się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty i wyrażonej w kg ilości substancji wprowadzanych ze ściekami do wód lub do ziemi, w tym substancji wyrażonych jako wskaźnik: 1) pięciodobowego biochemicznego zapotrzebowania tlenu (BZTs); 2) chemicznego zapotrzebowania tlenu 3) zawiesiny ogólnej 4) sumy chlorków i siarczanów (CI+SO4). Z § 10 ust. 2 rozporządzenia wynika z kolei, że jednostkowa stawka opłaty za usługi wodne za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi w formie opłaty zmiennej za 1 kg substancji wprowadzanych ze ściekami do wód lub do ziemi, wyrażonych jako wskaźnik: 1) pięciodobowego biochemicznego zapotrzebowania tlenu (BZT5) - wynosi 4,28 zł; 2) chemicznego zapotrzebowania tlenu - wynosi 1,71 zł; 3) zawiesiny ogólnej - wynosi 0,52 zł; 4) sumy chlorków i siarczanów (CI+SO4) - wynosi 0,050 zł; 5) sumy chlorków i siarczanów (CI+SO4). Dla obszarów działania regionalnego zarządu gospodarki wodnej z siedzibą w Gdańsku - wynosi 0,0142 zł. Dalej organ wskazał, że opłata za odprowadzanie oczyszczonych ścieków została obliczona zgodnie z art. 272 ust. 6 p.w., jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty zmiennej (1,71 zł za 1 kg) substancji wprowadzonej ze ściekami do wód, wyrażonej jako wskaźnik chemicznego zapotrzebowania tlenu (ChZT), pomnożonej przez współczynnik różnicujący (0,5) i ilości tej substancji (15130,32000 kg). Do ustalenia wysokości opłaty przyjęto substancję, wyrażoną jako wskaźnik chemicznego zapotrzebowania tlenu, który powoduje opłatę najwyższą (art. 278 ust. 1 p.w.). Dla ścieków komunalnych współczynnik różnicujący dla jednostkowej stawki opłaty za substancję wyrażoną jako wskaźnik ChZT określa § 10 ust. 7 rozporządzenia. Gmina B. wniosła skargę na powyższą decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni w Piotrkowie Trybunalskim Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie, wskazując na naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. : - art. 12 w związku z art. 35 § 1 k.p.a. polegające na rozpoznaniu wniosku o wydanie pozwolenia wodnoprawnego i rozstrzygnięcie sprawy dopiero po upływie 7 miesięcy, w sytuacji gdy nie zaistniały żadne okoliczności uzasadniające prowadzenie postępowania przez tak długi okres, co doprowadziło do niezasadnego wymierzenia Gminie opłaty zmiennej; - art. 64 § 2 w związku z art. 12 § 1 k.p.a. polegające na przewlekłym prowadzeniu postępowania i poinformowaniu strony postępowania o konieczności uzupełnienia wniosku o wydanie pozwolenia wodnoprawnego dopiero po ponad czterech miesiącach od wszczęcia postępowania, co doprowadziło do niezasadnego wymierzenia Gminie opłaty zmiennej; - art. 107 § 3 k.p.a. polegające na uzasadnieniu zaskarżonej decyzji w sposób nieprawidłowy i prowadzący do sprzecznych ze sobą wniosków, gdyż organ z jednej strony wskazał, że termin na złożenie wniosku o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego nie został określony wprost przez ustawodawcę, a z drugiej, że taki wniosek powinien zostać złożony z wyprzedzeniem, co doprowadziło do niezasadnego przyjęcia, że Gmina nie dochowała należytej staranności przy składaniu wniosku o wydanie pozwolenia wodnoprawnego; - art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. przez dokonanie błędnej oceny w zakresie ustalenia dochowania przez Gminę należytej staranności, aby wystąpić z wnioskiem we właściwym czasie, co wpłynęło na ustalenie opłaty zmiennej mimo możliwości wydania przez organ nowego pozwolenia w czasie, który uniemożliwiałby ustalenia takiej opłaty zmiennej, a okoliczność ta nie była w żadnym stopniu zawiniona przez Gminę. Ponadto w skardze wskazano na naruszenie prawa materialnego, tj.: - art. 278 ust. 1 p.w. przez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że przy ustaleniu opłaty zmiennej za korzystanie z usług wodnych nie mają znaczenia okoliczności jakie doprowadziły do braku uzyskania pozwolenia wodnoprawnego, a które są związane z działaniem władzy publicznej w sytuacji, gdy okoliczności te powinny zostać wzięte pod uwagę przy ustalaniu wysokości opłaty zmiennej; - art. 273 ust. 6 p.w. przez jego błędne zastosowanie i uznanie, że w sprawie nie zachodzą przesłanki do uznania reklamacji złożonej przez Gminę na informację ustalającą wysokość opłaty zmiennej. Opierając się na powyższych zarzutach Gmina B. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania toczącego się w przedmiocie ustalenia opłaty zmiennej za usługi wodne w III kwartale 2024 r., a ponadto o zwrot od organu kosztów postępowania sądowego zgodnie z normami przepisanymi. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty zaprezentowane w motywach kwestionowanego rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga okazała się zasadna. Istota sporu w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy zważywszy okoliczności sprawy, organ zasadnie nałożył obowiązek uiszczenia opłaty zmiennej, czy też zaistniały przesłanki do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej stosownie do art. 189f k.p.a., czego organ w toku postępowania nie rozważył. Nie powinno ulegać wątpliwości – a uszło to uwadze organu – że opłata zmienna, wymierzona w niniejszej sprawie na podstawie przepisów p.w., ma charakter administracyjnej kary pieniężnej. Ustawodawca przy ustalaniu wysokości tej opłaty nakazuje przyjmować maksymalne wartości wprowadzanych zanieczyszczeń, jak i maksymalną techniczną wydajności instalacji, niezależnie od faktycznych ustaleń. Takie arbitralne założenie ustawodawcy nie charakter sankcyjny. Jest jasne, że administracyjne kary pieniężne określane są odmiennie w różnych aktach prawnych. Stąd też biorąc pod uwagę powyższe zróżnicowanie ustawodawca w art. 189b k.p.a. zdefiniował pojęcie administracyjnej kary pieniężnej, do której zastosowanie znajdują przepisy działu IVa k.p.a. Zgodnie z powyższym przepisem przez administracyjną karę pieniężną rozumie się określoną w ustawie sankcję o charakterze pieniężnym, nakładaną przez organ administracji publicznej w drodze decyzji, w następstwie naruszenia prawa polegającego na niedopełnieniu obowiązku albo naruszeniu zakazu ciążącego na określonym podmiocie. Opłata zmienna nałożona zaskarżoną decyzją niewątpliwie wypełnia te przesłanki, a zatem dział IVa k.p.a. ma do niej zastosowanie, w zakresie wskazanym w tej regulacji prawnej. Należy przy tym pamiętać, iż zgodnie art. 189a § 2 k.p.a. w przypadku uregulowania w przepisach odrębnych: 1) przesłanek wymiaru administracyjnej kary pieniężnej, 2) odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej lub udzielenia pouczenia, 3) terminów przedawnienia nakładania administracyjnej kary pieniężnej, 4) terminów przedawnienia egzekucji administracyjnej kary pieniężnej, 5) odsetek od zaległej administracyjnej kary pieniężnej, 6) udzielania ulg w wykonaniu administracyjnej kary pieniężnej – przepisów działu IVa k.p.a. w tym zakresie nie stosuje się. W przepisach p.w. nie unormowano odstąpienia od nałożenia kary, przez co w okolicznościach niniejszej sprawy należy rozumieć opłatę zmienną, a tym samym w przypadku tej opłaty, nakładanej za wprowadzanie ścieków komunalnych z oczyszczalni ścieków bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego, organ każdorazowo winien rozważyć możliwość zastosowania art. 189f § 1 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem, organ administracji publicznej, w drodze decyzji, odstępuje od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu, jeżeli: 1) waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa lub 2) za to samo zachowanie prawomocną decyzją na stronę została uprzednio nałożona administracyjna kara pieniężna przez inny uprawniony organ administracji publicznej lub strona została prawomocnie ukarana za wykroczenie lub wykroczenie skarbowe, lub prawomocnie skazana za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe i uprzednia kara spełnia cele, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna. W okolicznościach badanej sprawy, co najmniej pierwsza z ww. sytuacji prowadzących do odstąpienia od nałożenia kary winna zostać rozważona przez organ administracji. Oceny tej natomiast zabrakło przy ferowaniu zaskarżonej decyzji. Nie ulega wątpliwości, iż ocena tego, czy waga naruszenia prawa jest znikoma, powinna być dokonywana z uwzględnieniem art. 189d pkt 1 k.p.a., w myśl którego, organ wymierzając administracyjną karę pieniężną uwzględnia wagę okoliczności naruszenia prawa, w szczególności potrzebę ochrony życia lub zdrowia, ochrony mienia w znacznych rozmiarach lub ochrony ważnego interesu publicznego lub wyjątkowo ważnego interesu strony oraz czas trwania tego naruszenia. Znikoma waga naruszenia prawa, choć jest przesłanką konieczną, to jest samodzielnie wystarczająca do odstąpienia od wymierzenia kary. Z brzmienia przepisu art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. wynika bowiem, że musi być spełniona kumulatywnie druga przesłanka, a mianowicie zaprzestanie naruszania prawa. Jednocześnie wypada zauważyć, że zasady wymiaru opłaty zmiennej zostały wprost wskazane w przepisach p.w. (art. 272 ust. 6, ust. 6a, ust. 6b, ust. 6c p.w.), a zatem brak jest podstaw do stosowania w tym zakresie dyrektyw wymierzania administracyjnej kary pieniężnej, o których mowa w art. 189d pkt 2 i 4 k.p.a. W konsekwencji organ ma możliwość wymierzenia kary według zasad wynikających z przepisów p.w. albo odstąpienia od niej i poprzestania na pouczeniu, nie ma natomiast możliwości nałożenia kary w innej wysokości. Analizując okoliczności badanej sprawy nie sposób nie dostrzec, iż organ ferując zaskarżone rozstrzygnięcie w ogóle nie badał kwestii związanych z możliwością odstąpienia od nałożenia obowiązku uiszczenia opłaty zmiennej. Tym samym wydając zaskarżoną decyzję nie rozważył wszystkich istotnych okoliczności, które strona skarżąca podnosiła w toku postępowania administracyjnego, a które istotnie wpływają na możliwość odstąpienia od wymierzenia kwestionowanej opłaty. W tym zakresie godzi się zauważyć, iż poza sporem pozostaje fakt, że strona skarżąca ubiegając się o kolejne pozwolenie wodnoprawne, o co wystąpiła wnioskiem z dnia 1 marca 2024 r., posiadała już pozwolenie na odprowadzanie oczyszczonych ścieków komunalnych z oczyszczalni ścieków w miejscowości B. Nie ulega także wątpliwości, iż pozwolenie to ekspirowało 3 marca 2024 r. Pozwolenie wodnoprawne, w następstwie wniosku z 1 marca 2024 r., udzielone zostało dopiero decyzją z dnia 2 października 2024 r., przy czym postępowanie wywołane wnioskiem z 1 marca 2024 r., wszczęte zostało dopiero 18 lipca 2024 r. Powyższe wyraźnie wskazuje, iż to po stronie organu udzielającego pozwolenia wodnoprawnego leży istotna część przyczyn odprowadzania przez stronę skarżącą przez wiele miesięcy oczyszczonych ścieków komunalnych z oczyszczalni ścieków bez ważnego pozwolenia wodnoprawnego. Okoliczność ta została zupełnie przemilczana w motywach zaskarżonej decyzji. Podobnie jak i fakt, że skarżąca Gmina realizowała w tym zakresie zadania własne w zakresie jednej z podstawowych kategorii usług użyteczności publicznej. Nie można zatem przyjąć, że wobec utraty ważności wcześniejszego pozwolenia wodnoprawnego skarżąca Gmina powinna zaprzestać realizacji swoich zadań w tym zakresie. Wszak takie działanie mogłoby wiązać się z wystąpieniem negatywnych skutków o charakterze społecznym. Należy też podkreślić, że skarżąca działając bez pozwolenia wodnoprawnego nie osiągnęła żadnych niedozwolonych korzyści, wręcz przeciwnie, realizowała zadanie własne gminy o niekwestionowanej doniosłości społecznej. Od oceny powyższych kwestii organ administracji nie może abstrahować podejmując rozstrzygnięcie w kwestii opłaty zmiennej. Podobnie jak i nie może zwolnić się – w powyższym kontekście – z odpowiedzi na pytanie o rzeczywiste powody braku pozwolenia wodnoprawnego w okresie od 4 marca 2024 r. do daty ostateczności ww. decyzji z dnia 2 października 2024 r. Wszak skarżąca Gmina uzyskała kolejne pozwolenie wodnoprawne ww. decyzją, a zatem brak powyższego pozwolenia na odprowadzanie oczyszczonych ścieków komunalnych z oczyszczalni ścieków miał charakter stricte formalny i związany był przede wszystkim z czasem trwania procedury uzyskania kolejnego zezwolenia wodnoprawnego. Długość tego okresu wynikała przede wszystkim z opóźnionego wszczęcia postępowania przez organ administracji (ponad cztery miesiące po złożeniu wniosku) i długości samego postępowania (blisko trzy miesiące), w sytuacji gdy postępowanie to nie należy do szczególnie skomplikowanych, w rozumieniu art. 35 § 3 k.p.a., a zatem winno zakończyć się w ciągu miesiąca od dnia wniosku strony skarżącej (art. 35 § 3 w związku z art. 61 § 3 k.p.a.). Powyższe pozwala uznać, iż wydając zaskarżoną decyzję organ nie dokonał oceny sprawy pod kątem spełnienia przesłanek art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. Doszło zatem do naruszenia tegoż przepisu w związku z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., co miało istotny wpływ na wynik sprawy. W tej sytuacji organ przedwcześnie rozstrzygał o nałożeniu obowiązku uiszczenia opłaty zmiennej na podstawie art. 273 ust. 6 p.w. Ze względu na powyższe skargę należało uznać za zasadną i zaskarżoną decyzję uchylić (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a.). Ponownie rozpoznając sprawę organ, zgodnie z art. 153 p.p.s.a., winien uwzględnić ocenę prawną wyrażoną w niniejszym uzasadnieniu i rozważyć w całokształcie okoliczności niniejszej sprawy wypełnienie przesłanek art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a.. lp

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło