II SA/Łd 797/01

WyrokWSA w Łodzi2004-02-10

Skład orzekający: Małgorzata Stahl, Joanna Sekunda-Lenczewska, Renata Kubot-Szustowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przepis art. 22 ust. 3 ustawy o kombatantach i niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego, ustanawiający ostateczny termin na składanie wniosków o przyznanie uprawnień kombatanckich, jest zgodny z Konstytucją RP?
Ratio decidendi
Przepis art. 22 ust. 3 ustawy o kombatantach i niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego, który ustanawiał ostateczny termin na składanie wniosków o przyznanie uprawnień kombatanckich, został uznany przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodny z Konstytucją RP. Naruszał on zasadę zaufania do państwa i stanowionego przezeń prawa oraz zasadę równości. W związku z tym, sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.
Stan faktyczny
E. G. złożył wniosek o przyznanie uprawnień kombatanckich z tytułu pobytu w obozie przesiedleńczym i pracy przymusowej. Organ pierwszej instancji umorzył postępowanie, powołując się na upływ terminu do składania wniosków określony w art. 22 ust. 3 ustawy o kombatantach. Organ odwoławczy utrzymał tę decyzję w mocy. E. G. złożył skargę do sądu, argumentując, że opóźnienie w złożeniu wniosku wynikło z przyczyn niezawinionych, związanych z uzyskaniem zaświadczenia z Archiwum Państwowego.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący del. Sędzia NSA: Małgorzata Stahl (spr.), Sędziowie: WSA: Joanna Sekunda-Lenczewska, p.o. WSA: Renata Kubot-Szustowska, Protokolant asystentka sędziego Dominika Janicka, po rozpoznaniu w dniu 10 lutego 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi E. G. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie: świadczenia pieniężnego z tytułu pracy przymusowej uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] (nr [...] ) II SA/Łd 797/01 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] Nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób represjonowanych utrzymał w mocy własną decyzję z dnia[...], Nr [...] o umorzeniu postępowania administracyjnego. W dniu 15 marca 1999 r. E. G. wystąpił z wnioskiem o przyznanie uprawnień kombatanckich z tytułu pobytu jako dziecko w obozie przesiedleńczym w Ł. Wskazał, iż w 1940 r. jako dziecko wraz z rodzicami został przez Niemców wysiedlony i przewieziony do obozu przesiedleńczego w Ł. przy ul. A., stanowiącego miejsce odosobnienia, w którym pobyt dzieci do lat 14 miał charakter eksterminacyjny, a następnie został wywieziony do pracy przymusowej na terenie Generalnej Guberni w M. Decyzją z dnia [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i osób represjonowanych umorzył postępowanie administracyjne wszczęte powyższym wnioskiem. W uzasadnieniu wskazał, iż zgodnie z art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach i niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 1997 r. Nr 142, poz. 950 ze zm.) wnioski o przyznanie uprawnień tytułów określonych w art. 1-4 ustawy mogą być kierowane do dnia 31 grudnia 1998 r. przez osoby zamieszkałe na stałe w Polsce, a do dnia 31 grudnia 1999 r. przez osoby zamieszkałe poza granicami Polski. Termin ten miał charakter terminu prawa materialnego w odniesieniu do którego nie stosuje się proceduralnej instytucji przywrócenia terminu. Jego uchybienie powoduje bezskuteczność czynności procesowej, a wszczęte postępowanie administracyjne jest bezprzedmiotowe. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy E. G. wskazał, iż opóźnienie w złożeniu wniosku wyniknęło z winy Archiwum Państwowego w Ł. przy ul. B 1 i dużej ilości podań napływających do powyższego urzędu. Decyzją z dnia [...] organ utrzymał w mocy swoje wcześniejsze rozstrzygnięcie wskazując, iż decyzja I instancji jest zgodna z prawem, a Kierownik Urzędu nie ma możliwości przywrócenia przedmiotowego terminu. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego E. G. wniósł o uchylenie decyzji i nakazanie organowi ponownego rozpatrzenia sprawy. Wywodził, iż uchybienie terminu nie nastąpiło z jego winy, lecz z powodu opóźnień w otrzymaniu z Archiwum Państwowego w Ł. odpowiedniego zaświadczenia. W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Podstawą umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie uprawnień kombatanckich stanowił przepis art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 2002 r., Nr 42, poz. 371) ustanawiający ostateczny termin rozpatrywania wniosków o przyznanie uprawnień kombatanckich z tytułów określonych w art. 1-4 pow. ustawy na dzień 31 grudnia 1998 r. Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 15 kwietnia 2003 r. sygn. SK 4/02 (OTK-A 2003/4/31) stwierdził niezgodność z Konstytucją RP powołanego przepisu z uwagi na to, że narusza zasadę zaufania do państwa i stanowionego przezeń prawa oraz zasadę równości. W tej sytuacji na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1a i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało orzec jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło