II SA/Łd 799/01

WyrokWSA w Łodzi2004-02-10

Skład orzekający: Małgorzata Stahl, Joanna Sekunda-Lenczewska, Renata Kubot-Szustowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może odmówić rozpatrzenia wniosku o świadczenie pieniężne z tytułu pracy przymusowej po upływie terminu określonego w art. 4 ust. 5 ustawy o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej, w sytuacji gdy Trybunał Konstytucyjny stwierdził niezgodność tego przepisu z Konstytucją RP?
Ratio decidendi
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organ nie mógł odmówić rozpatrzenia wniosku o świadczenie pieniężne z tytułu pracy przymusowej po upływie terminu określonego w art. 4 ust. 5 ustawy o świadczeniu pieniężnym. Podstawą rozstrzygnięcia był wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 czerwca 2003 r. sygn. P24/02, który stwierdził niezgodność tego przepisu z Konstytucją RP, naruszając tym samym zasadę zaufania do państwa i stanowionego przez nie prawa oraz zasadę równości.
Stan faktyczny
T. K. złożyła wniosek o przyznanie uprawnień kombatanckich z tytułu pracy przymusowej na terenie Niemiec po terminie określonym w ustawie. Organ administracji umorzył postępowanie, wskazując na upływ terminu materialnoprawnego. Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję o umorzeniu. Skarżąca wniosła skargę do sądu, argumentując, że opóźnienie wynikało z przyczyn niezależnych od niej, a konkretnie z opóźnień w uzyskaniu dokumentów z Międzynarodowego Biura Poszukiwań.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący del Sędzia NSA: Małgorzata Stahl (spr.), Sędziowie: WSA: Joanna Sekunda-Lenczewska, p.o. WSA: Renata Kubot-Szustowska, Protokolant asystent sędziego Dominika Janicka, po rozpoznaniu w dniu 10 lutego 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi T. K. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie: świadczenia pieniężnego z tytułu pracy przymusowej uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję z [...] (nr[...]) II SA/ Łd 799/01 UZASADNIENIE Decyzja z dnia [...] Nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] Nr [...] o umorzeniu postępowania administracyjnego. Po dniu 31 grudnia 1999r. T. K. wystąpiła z wnioskiem o przyznanie uprawnień kombatanckich z tytułu pracy przymusowej na terenie Niemiec. Wskazała, iż w 1940r. jako dziecko wraz z rodzicami została przez Niemców wysiedlona i wywieziona do pracy przymusowej w miejscowości I. okolice H. Decyzja z dnia [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych umorzył postępowanie administracyjne wszczęte powyższym wnioskiem w uzasadnieniu wskazał, iż zgodnie z art.. 4 ust. 5 ustawy z dnia 31 maja 1996r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz. U. Nr 87 poz. 395 ze zm.) wnioski o przyznanie uprawnienia do świadczenia pieniężnego osoby zainteresowane mogły składać do Kierownika Urzędu do dnia 31 grudnia 1999r. termin ten ma charakter terminu prawa materialnego w odniesieniu do którego nie stosuje się proceduralnej instytucji przywrócenia terminu. Jego uchybienie powoduje bezskuteczność czynności procesowej, a wszczęte postępowanie administracyjne jest bezprzedmiotowe. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy T. K. wskazała, iż opóźnienie w złożeniu wniosku wyniknęło z winy Międzynarodowego Biura poszukiwań i opóźnień w uzyskaniu niezbędnych dokumentów we wskazanym biurze. Decyzją z dnia [...] organ utrzymał w mocy swoje wcześniejsze rozstrzygnięcie wskazując , iż decyzja I instancji jest zgodna z prawem, a Kierownik Urzędu nie ma możliwości przywrócenia przedmiotowego terminu. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego T. K. wniosła o uchylenie decyzji i nakazanie organowi ponownego rozpatrzenia sprawy. Wywodziła, iż uchybienie terminu nie nastąpiło z jej winy, lecz z powodu opóźnień w otrzymaniu z Międzynarodowego Biura Poszukiwań niezbędnych dokumentów. W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Podstawę umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie uprawnień z tytułu pracy przymusowej stanowił przepis art.. 4 ust. 5 ustawy z dnia 31 maja 1996r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz. U. Nr 87 poz. 395 ze zm.) ustanawiający ostateczny termin rozpatrywania wniosków o przyznanie wskazanych powyżej uprawnień na dzień 31 grudnia 1999r. Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 17 czerwca 2003r. sygn. P24/02 (OTK-A2003/6/55) stwierdził niezgodność z Konstytucją RP powołanego przepisu z uwagi na to, że narusza zasadę zaufania do państwa i stanowionego przezeń prawa oraz zasadę równości. W tej sytuacji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1a i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało orzec jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło