II SA/Łd 799/17

WyrokWSA w Łodzi2017-12-07

Skład orzekający: Magdalena Sieniuć, Arkadiusz Blewązka, Sławomir Wojciechowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy współwłaściciel sąsiedniej nieruchomości, który nie został uznany za stronę w postępowaniu o pozwolenie na budowę, ma interes prawny uzasadniający wznowienie postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. z uwagi na rzekomy wpływ inwestycji na jego nieruchomość?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że skarżąca nie wykazała posiadania interesu prawnego w rozumieniu art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, który uzasadniałby jej status strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę. Brak takiego interesu prawnego uniemożliwia wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., ponieważ instytucja ta jest dostępna tylko dla stron postępowania. Sąd podkreślił, że subiektywne odczucie wpływu inwestycji nie jest wystarczające do uznania się za stronę; konieczne jest istnienie obiektywnego ograniczenia wynikającego z przepisów prawa materialnego.
Stan faktyczny
Skarżąca A. D., współwłaścicielka sąsiedniej nieruchomości, wniosła o wznowienie postępowania zakończonego decyzją o pozwoleniu na budowę, twierdząc, że nie została uznana za stronę postępowania mimo braku własnej winy. Po odmowie uchylenia decyzji przez Prezydenta Miasta Ł. i utrzymaniu jej w mocy przez Wojewodę, skarżąca wniosła skargę do WSA. Wcześniejszy wyrok WSA uchylił decyzje organów, wskazując na potrzebę ponownego wyjaśnienia kwestii dowodowych dotyczących terminu dowiedzenia się o decyzji. Po ponownym rozpoznaniu sprawy organy odmówiły uchylenia decyzji, uznając, że skarżąca nie posiada przymiotu strony, ponieważ jej nieruchomość nie znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 7 grudnia 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Magdalena Sieniuć (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka, Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski, , Protokolant Starszy sekretarz sądowy Aneta Panek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 grudnia 2017 roku sprawy ze skargi A. D. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...], znak: [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę. a.tp. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] nr [...], znak: [...], Wojewoda [...], po rozpatrzeniu odwołania A. D., utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...], nr [...] w sprawie odmowy uchylenia decyzji zmieniającej decyzję w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. Jak wynika z akt sprawy, Prezydent Miasta Ł. decyzją z dnia [...] zmienił własną ostateczną decyzję z dnia [...], nr [...], zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą firmie A Z. S. pozwolenia na budowę obejmującego budowę: zespołu trzech budynków mieszkalnych wielorodzinnych, zewnętrznych instalacji: gazowej, elektrycznej, oświetlenia terenu, ciepła niskich parametrów, wodociągowej oraz kanalizacji sanitarnej i deszczowej, wewnętrznego układu komunikacji z miejscami postojowymi, urządzenia terenu i zjazdu z ul. A, na terenie nieruchomości położonej przy ul. A b.n., działka nr ewid. 474/5 i części działki pasa drogowego dz. nr ewid. 46/14 w obrębie [...] w ten sposób, że: uchylił decyzję w zakresie zatwierdzenia projektu budowlanego w części obejmującej projekt zagospodarowania terenu (pkt 1), zatwierdził zamienny projekt budowlany w części obejmującej projekt zagospodarowania terenu (pkt 2). W dniu 19 listopada 2015 r. A. D. złożyła w organie I instancji wniosek o wznowienie postępowania zakończonego ww. decyzją z dnia [...], na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 kodeksu postępowania administracyjnego, argumentując, że jako współwłaścicielka sąsiadującej nieruchomości, położonej przy ul. B 70a, nie została uznana za stronę postępowania, mimo że istnieją ku temu przesłanki faktyczne oraz prawne i bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, a o decyzji z dnia [...] dowiedziała się w dniu 15 listopada 2015 r. Prezydent Miasta Ł. postanowieniem z dnia [...] wznowił powyższe postępowanie, a po jego przeprowadzeniu decyzją z dnia [...], umorzył postępowanie objęte wnioskiem A. D. z dnia [...]. W odwołaniu od tej decyzji A. D. oświadczyła, że przed dniem [...] nie wiedziała o decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] nr [...]. Po rozpatrzeniu tego odwołania Wojewoda [...] decyzją z dnia [...]. nr [...] utrzymał w mocy ww. decyzję Prezydenta Miasta Ł. Wyrokiem z dnia 17 stycznia 2017 r., sygn. akt II SA/Łd 814/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, po rozpoznaniu skargi A. i D. na powyższą decyzję, uchylił ww. decyzje organów obu instancji, wskazując w uzasadnieniu, że przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego oraz ocena zebranego w sprawie materiału dowodowego nastąpiły z naruszeniem zasad postępowania określonych w art.7, 77 § 1 i art. 80 kodeksu postępowania administracyjnego i jednocześnie zobowiązując organy, aby przy ponownym rozpoznaniu sprawy uzupełniły postępowanie we wskazanym zakresie i dokonały wyczerpującej i wnikliwej oceny zebranych dowodów, przed rozstrzygnięciem czy wiosek o wznowienie został złożony w ustawowym terminie. Kontynuując postępowanie Prezydent Miasta Ł. decyzją z dnia [...] nr [...], wydaną w trybie wznowienia postępowania, odmówił uchylenia własnej decyzji z dnia [...] nr [...] ze względu na brak podstaw do jej uchylenia w oparciu o art. 145 § 1 pkt 4 kodeksu postępowania administracyjnego. W odwołaniu od powyższej decyzji A. D. stwierdziła, że organ administracyjny, na którym ciąży obowiązek wznowienia postępowania administracyjnego, w razie znalezienia przyczyny wznowienia, powinien, rozstrzygając wniosek strony o wznowienie, rozważyć i wypowiedzieć się co do tego, czy przywołane przez wnioskodawcę okoliczności i przedstawione dowody oraz materiał zebrany w fazie wstępnej rozpoznawania wniosku nie wykazują w stopniu dostatecznym istnienia przyczyny uzasadniającej wznowienie postępowania z urzędu. Odwołująca się dodatkowo podniosła zarzut niezgodności mapy do celów projektowych ze stanem rzeczywistym. Powołaną na wstępie decyzją z dnia [...] Wojewoda [...], po rozpatrzeniu powyższego odwołania, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie organ odwoławczy wyjaśnił istotę oraz charakter wznowienia postępowania administracyjnego i przywołał regulacje art.145 § 1, art. 147, art. 148, art. 149 § 1 i 2 kodeksu postępowania administracyjnego, a następnie stwierdził, że prowadząc postępowanie wznowieniowe w oparciu o przesłankę z art. 145 § 1 pkt 4 kodeksu postępowania administracyjnego, organ musiał wyjaśnić, czy w sprawie zakończonej ostateczną decyzją osobie składającej wniosek o wznowienie postępowania przysługiwał przymiot strony postępowania. Według art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane stronami postępowania w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Jest to przepis szczególny w stosunku do art. 28 kodeksu postępowania administracyjnego, określającego pojęcie strony w postępowaniu administracyjnym. O tym, czy jest się stroną danego postępowania administracyjnego, nie decyduje wola bądź przekonanie danej osoby, ale okoliczność, czy istnieje przepis prawa materialnego pozwalający zakwalifikować interes danej osoby jako "interes prawny", który w niniejszej sprawie nie został przez skarżącą wykazany i nie wynika z badanych akt sprawy. Pojęcie interesu prawnego, na którym oparta jest legitymacja procesowa strony w postępowaniu administracyjnym, należy ustalać według norm prawa materialnego, natomiast mieć interes prawny oznacza tyle, co ustalić powszechnie obowiązujący przepis prawa, na podstawie którego można skutecznie żądać czynności organu w związku z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danej osoby. Organ podkreślił przy tym, że przez obszar oddziaływania obiektu budowlanego należy rozumieć, zgodnie z unormowaniem art. 3 pkt 20 ustawy Prawo budowlane, teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu terenu. W każdym przypadku obszar oddziaływania obiektu musi być określony w oparciu o powszechnie obowiązujące przepisy prawa. Samo subiektywne odczucie określonego podmiotu, że inwestycja oddziałuje na jego nieruchomość nie jest wystarczające do uznania, że nieruchomość ta jest usytuowana w obszarze oddziaływania danego przedsięwzięcia. Interes prawny, będący konieczną przesłanką do uznania danego podmiotu za stronę postępowania, musi istnieć obiektywnie, a nie odnosić się do subiektywnych odczuć. Tylko takie ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości, które są związane z konkretnym przepisem prawa wprowadzającym je, dają właścicielowi, zarządcy lub użytkownikowi wieczystemu nieruchomości prawo do uczestnictwa w charakterze strony w postępowaniu administracyjnym, dotyczącym pozwolenia na budowę. Od tak rozumianego interesu prawnego należy odróżnić sytuację, w której dany podmiot jest co prawda bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, jednakże nie może tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa, mającego stanowić podstawę skierowanego żądania w zakresie podjęcia stosownych czynności przez organ administracji. W postępowaniu dotyczącym udzielenia pozwolenia na budowę należy brać pod uwagę ograniczenia, które wynikają z naruszenia konkretnych przepisów prawa materialnego, np. ochrony środowiska lub przepisów techniczno-budowlanych, co nie ma miejsca w omawianej sprawie. W ocenie organu A. D. nie była stroną postępowania w sprawie wydania inwestorowi pozwolenia na budowę z uwagi na fakt, iż działka nr 717, której jest współwłaścicielem, nie znajduje się w obszarze oddziaływania projektowanego obiektu. Wydając decyzję zamienną organ administracji architektoniczno-budowlanej ustalił nowy krąg stron postępowania, biorąc pod uwagę zakres wprowadzonych zmian. Analizując zakres zmian, które inwestor zamierzał wprowadzić w trakcie realizacji inwestycji, organ I instancji uznał, iż nie spowodują one ograniczenia w zagospodarowaniu działki, której współwłaścicielką jest A. D., a co za tym idzie, nie uznał jej za stronę postępowania w sprawie zmiany pozwolenia na budowę. Z akt sprawy oraz złożonego wniosku wynika, iż A. D. jest współwłaścicielem działki nr ewid. 717. W uzasadnieniu złożonego odwołania oraz wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego A. D. podniosła, że znajdujący się na jej nieruchomości mur oporowy jest wykorzystywany przez inwestora, który podniósł przylegający bezpośrednio do jej nieruchomości teren o ok. 1,40 m. Według organu znajdujący się w aktach sprawy pierwotny projekt zagospodarowania terenu oraz projekt zamienny nie potwierdzają zmiany ukształtowania terenu na działce inwestora przy granicy z działką nr 717 ani nie wskazują na konieczność prowadzenia jakichkolwiek prac przy granicy z działką A. D. Na chwilę obecną brak jest również podstaw do kwestionowania poprawności sporządzenia map do celów projektowych znajdujących się w aktach postępowań administracyjnych w przedmiotowej sprawie. Biorąc pod uwagę zakres zmian wprowadzonych projektem zamiennym, polegający na: zmianie przebiegu zewnętrznej instalacji gazowej oraz kanalizacji sanitarnej i deszczowej, rezygnacji z jednego przyłącza wody i zmianie części układu komunikacji wewnętrznej poprzez zaprojektowanie nowego chodnika wzdłuż zachodniej granicy działki, brak jest podstaw do twierdzenia, że zmiany te mogą powodować jakiekolwiek ograniczenia w zagospodarowaniu działki A. D. Reasumując organ stwierdził, że w rozumieniu art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane odwołująca nie posiada przymiotu strony w postępowaniu administracyjnym dotyczącym wydanego zamiennego pozwolenia na budowę i brak jest podstaw do zmiany bądź uchylenia zaskarżonej decyzji. Jednocześnie organ zaznaczył, że wznowienie postępowania z przesłanki, którą wskazała A. D., może nastąpić jedynie na żądanie strony. Wojewoda [...] w prowadzonym postępowaniu odniósł się jedynie do przeprowadzonego przez Prezydenta Miasta Ł. postępowania wznowieniowego w zakresie przesłanki określonej w art. 145 § 1 pkt 4 kodeksu postępowania administracyjnego i nie odniósł się do kwestii zasadności ewentualnego przyszłego postępowania wznowieniowego prowadzonego z urzędu przez organ I instancji, który jest organem właściwym do przeprowadzenia takiego postępowania w razie zaistnienia przesłanek uzasadniających wszczęcie postępowania z urzędu. W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi A. D., wnosząc o uchylenie decyzji organów obu instancji, podniosła zarzuty dotyczące naruszenia przepisów: 1. art. 78 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez nieuwzględnienie przez organy obu instancji złożonego w dniu 15 maja 2017 r. wniosku dowodowego, do którego dołączono kopię mapy do celów projektowych wykonaną przez uprawnionego geodetę i wpisaną do ewidencji zasobu [...] Ośrodka Geodezji pod numerem [...] w dniu [...]; z przedstawionego dowodu wynika jednoznacznie, że w projektach budowlanych zatwierdzonych decyzjami o pozwoleniu na budowę nr [...] oraz nr [...] zostały błędnie określone rzędne terenu, na którym miała zostać zlokalizowana przedmiotowa inwestycja. Ocena tego dowodu nie wymaga żadnej specjalistycznej wiedzy. Wniosek dowodowy z dnia [...] zawierał również załącznik w postaci zdjęcia lotniczego z zasobów Miejskiej Pracowni Urbanistycznej w Ł., z którego można wnosić, że decyzje nr [...] oraz nr [...] zostały wydane z naruszeniem warunków zabudowy nr [...] z dnia [...] wydanym przez Prezydenta Miasta Ł., jak i uzgodnień z gestorami wysokociśnieniowej sieci wodociągowej ZWIK w Ł. nr [...] z dnia [...]. Przywołane dowody mają podstawowe znaczenie dla wyniku analizy sprawy, ponieważ jednoznacznie przesądzają, że decyzja nr [...] zmieniająca ostateczną decyzję z dnia [...], nr [...] zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę obejmującego budowę zostały wydane na podstawie błędnie ustalonego stanu faktycznego, w wyniku czego błędnie określono obszar oddziaływania planowanej inwestycji i w konsekwencji tego pozbawiono skarżącą przymiotu strony w toczącym się postępowaniu. Organy na żadnym etapie postępowania nie dokonały ponownego sprawdzenia, czy na podstawie złożonych terminowo wniosków dowodowych z dnia 4 maja 2016 r. oraz 15 maja 2017 r. nie zmieni się obszar oddziaływania przedmiotowej inwestycji i tym samym, czy nie będzie przysługiwał jej status strony w postępowaniu; 2. art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 3 i art. 11 kodeksu postępowania administracyjnego, argumentując, że w oparciu o zebrany materiał organy orzekające w sprawie powinny zbadać, czy nie byłoby zasadne wznowienie postępowania z urzędu oraz uzasadnić, czy podnoszone przez skarżącego okoliczności (m.in. ta dotycząca wadliwości mapy użytej dla celów projektowych) wyczerpują znamiona którejkolwiek z ustawowych przyczyn wznowienia i czy faktycznie miały miejsce. Jednocześnie skarżąca podniosła, że organy orzekające w sprawie nie dostarczyły kompletnej dokumentacji sprawy w czasie postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Łodzi zakończonego wyrokiem o sygn. akt II SA/Łd 814/16, co może mieć miejsce również w obecnym postępowaniu. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zaprezentowane w motywach zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna i podlega oddaleniu. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), powoływanej dalej jako: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach owej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu (decyzji lub postanowienia) nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne. Uchylenie zaskarżonej decyzji w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także dając podstawę do wznowienia postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, Sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.). Ponadto należy wskazać, że zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Biorąc pod uwagę tak zakreśloną kognicję i przyczyny wzruszenia decyzji organów administracji publicznej Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa w sposób określony w przywołanych wyżej przepisach. Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja Wojewody [...] z dnia [...] utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...], odmawiającą uchylenia ostatecznej tego organu z dnia [...] zmieniającej ostateczną decyzję z dnia [...], zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą firmie A Z. S. wskazanego na wstępie pozwolenia na budowę, ze względu na brak podstaw do jej uchylenia w oparciu o art. 145 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1257), powoływanej dalej jako: "k.p.a.". Jak wynika z przedstawionego stanu sprawy, zaskarżona decyzja Wojewody [...] z dnia [...] została wydana w wyniku ponownego rozpoznania sprawy w związku z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 17 stycznia 2017 r., II SA/Łd 814/16, uchylającym wcześniejsze decyzje organów obu instancji, tj. decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...]. Oznacza to, iż organ rozpoznający sprawę po wyroku uchylającym powyższe decyzje, jak również Sąd rozpoznający sprawę - stosownie do art. 153 p.p.s.a. – są związani oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w tymże orzeczeniu Sądu. W powołanym wyroku z dnia 17 stycznia 2017 r. Sąd stwierdził, że kluczowe dla sprawy jest ustalenie, kiedy skarżąca dowiedziała się o decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...]. Jednocześnie Sąd uznał poczynione przez organy w tym zakresie ustalenia i dokonaną ocenę zebranego materiału dowodowego za dowolne, dokonane z naruszeniem zasad oceny dowodów, określonych w art. 79 k.p.a., 80 k.p.a. i zasad ogólnych postępowania, zwartych w art. 7, 8 i 9 k.p.a. Sąd podkreślił przy tym, że organ nie wyjaśnił w sposób przekonujący, że skarżąca uchybiła terminowi do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Skarżąca twierdzi, że o decyzji dowiedziała się dopiero od pasierba w dniu 15 listopada 2015 r. Organ zakwestionował to twierdzenie, pomimo braku przekonujących dowodów podważających prawdziwość tezy skarżącej. W ocenie Sądu, nie sposób uznać, że oświadczenia inwestora i jego świadków mają większą wiarygodność od oświadczeń skarżącej i jej pasierba. Strony w postępowaniu należy traktować tak samo, ich oświadczenia mają tożsamy ciężar dowodowy. Sąd stwierdził także, iż nie można założyć, że skarżąca dowiedziała się o wydanej decyzji z dnia [...] np. z tablicy informacyjnej, czy poprzez obserwację terenu budowy. W orzecznictwie jest ugruntowany pogląd, że tablica informacyjna może być źródłem wiedzy o wydanym pozwoleniu na budowę, ale jej wywieszenie przez inwestora nie jest równoznaczne z dowiedzeniem się o wydanej decyzji. Zdaniem Sądu – ta okoliczność wymagała także wyjaśnienia ponad wszelką wątpliwość. Nadto Sąd wskazał na wadliwie odwoływanie się organów do stanu wiedzy pasierba skarżącej o postępowaniu i decyzjach. W ocenie Sądu bez znaczenia dla istotnych w niniejszym postępowaniu faktów pozostaje okoliczność, iż zainicjował on w sprawie spornej budowy postępowanie przed organami nadzoru budowlanego. Przede wszystkim z akt nie wynika, czy w tym postępowaniu skarżąca brała udział. W konsekwencji Sąd za dowolny uznał wniosek organów, że skarżąca była informowana przez pasierba B. D. o toczących się postępowaniach, pasierb nie miał bowiem obowiązku informowania skarżącej. Nadto w dalszej części uzasadnienia wyroku Sąd za zasadne uznał zarzuty skarżącej dotyczące naruszenia przepisów postępowania w zakresie wezwania do osobistego stawiennictwa. W konkluzji Sąd, uznając, że przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego oraz ocena zebranego materiału dowodowego nastąpiły z naruszeniem zasad postępowania określonych w art. 7, 77 § 1 i art. 80 k.p.a., wskazał, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy uzupełnią postępowanie we wskazanym zakresie i dokonają wyczerpującej i wnikliwej oceny zebranych dowodów, przed rozstrzygnięciem czy wiosek o wznowienie został złożony w ustawowym terminie. W ocenie Sądu – w składzie orzekającym w niniejszej sprawie – organy orzekające w sprawie, wydając zaskarżoną decyzję i decyzję ją poprzedzającą, zastosowały się do oceny prawnej i powyższych wskazań Sądu co do dalszego postępowania, które miały na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie. W tym kontekście w szczególności na aprobatę zasługuje stanowisko organu I instancji, podtrzymane następnie w zaskarżonej decyzji, wskazujące, że rozpatrując ponownie wniosek skarżącej o wznowienie postępowania z uwzględnieniem stanowiska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi zawartego w powołanym wyżej wyroku organ nie znalazł podstaw do podważenia wiarygodności oświadczenia skarżącej, że o wydaniu decyzji dowiedziała z pisma [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] okazanego jej przez B. D. w dniu [...]. Niewątpliwie w zakresie wyjaśnienia tej okoliczności organy orzekające w sprawie wywiązały się z obowiązków nałożonych powołanym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 17 stycznia 2017 r. i jest to ustalenie z pewnością korzystne dla skarżącej, którego w istocie żądała wnosząc skargę w sprawie o sygn. akt II SA/Łd 814/16. Wyjaśnienie powyższej okoliczności wskazujące, iż termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania został przez skarżącą dochowany i wydanie postanowienia o wznowieniu postępowania utorowało następnie drogę do rozważania, czy w sprawie wystąpiła wskazana przez skarżącą przyczyna wznowienia postępowania, którą statuuje art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Rację ma bowiem organ, że wniesienie przez stronę podania o wznowienie postępowania na podstawie tego przepisu nie wszczyna "automatycznie" postępowania wznowieniowego. Zgodnie z art. 149 § 1 k.p.a. o wznowieniu postępowania właściwy organ rozstrzyga w drodze postanowienia, którego wydanie, w myśl art. 149 § 2 k.p.a., jest czynnością formlano-prawną i stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Podkreślić przy tym należy, że wznowienie postępowania administracyjnego jest instytucją procesową stwarzającą możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym zapadła, dotknięte było kwalifikowaną wadliwością prawną. Tej zaś wadliwości skarżąca w niniejszej sprawie upatruje w przesłance wznowienia postępowania określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., podnosząc, że nie brała udziału w postępowaniu zakończonym ww. decyzją bez własnej winy. W ocenie Sądu organy dokonując oceny wystąpienia w niniejszej sprawie tej przesłanki, która może stanowić podstawę do wznowienia postępowania wyłącznie na żądanie strony (art. 147 k.p.a.), nie dopuściły się zarzucanych w skardze naruszeń przepisów postępowania administracyjnego. Dokonana w tym zakresie ocena zasługuje na aprobatę. W szczególności Sąd podziela pogląd organu, że o tym, czy jest się stroną danego postępowania administracyjnego nie decyduje wola bądź przekonanie danej osoby, lecz okoliczność, czy istnieje przepis prawa materialnego pozwalający zakwalifikować interes danej osoby jako "interes prawny". A ten interes nie został przez skarżącą wykazany, nie wynika także z akt sprawy. Uzasadniając powyższe stanowisko – w ocenie Sądu - Wojewoda [...] trafnie wywiódł, że pojęcie interesu prawnego, na którym oparta jest legitymacja procesowa strony w postępowaniu administracyjnym, należy ustalać według norm prawa materialnego, natomiast mieć interes prawny oznacza tyle, co ustalić powszechnie obowiązujący przepis prawa, na podstawie którego można skutecznie żądać czynności organu w związku z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danej osoby. Tą zaś normą prawa materialnego jest przede wszystkim art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego stanowiący, że stronami postępowania w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Z kolei przez obszar oddziaływania obiektu budowlanego, zgodnie z art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu terenu. Niewątpliwie w każdym przypadku obszar oddziaływania obiektu musi być określony w oparciu o powszechnie obowiązujące przepisy prawa. Tym samym – jak trafnie podniósł organ - samo subiektywne odczucie określonego podmiotu, że inwestycja oddziałuje na jego nieruchomość, nie jest wystarczające do uznania, że nieruchomość ta jest usytuowana w obszarze oddziaływania danego przedsięwzięcia. W świetle tych regulacji tylko takie ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości, które są związane z konkretnym przepisem prawa wprowadzającym je, dają właścicielowi, zarządcy lub użytkownikowi wieczystemu nieruchomości, prawo do uczestnictwa w charakterze strony w postępowaniu administracyjnym dotyczącym pozwolenia na budowę. Tym samym – jak zasadnie wskazał organ - w postępowaniu dotyczącym udzielenia pozwolenia na budowę należy brać pod uwagę ograniczenia, które wynikają z naruszenia konkretnych przepisów prawa materialnego np. ochrony środowiska lub przepisów techniczno-budowlanych. Kierując się powyższymi ustaleniami organ orzekający w sprawie trafnie uznał, że nie wystąpiła w sprawie powoływana przez skarżącą przesłanka wznowienia postępowania administracyjnego. Jak wynika z akt sprawy, A. D. nie była stroną postępowania w sprawie wydania inwestorowi pozwolenia na budowę z uwagi na fakt, iż działka nr 717, której jest współwłaścicielem, nie znajduje się w obszarze oddziaływania projektowanego obiektu. Wydając decyzję zamienną organ administracji architektoniczno-budowlanej ustalił nowy krąg stron postępowania, biorąc pod uwagę zakres wprowadzonych zmian. Analizując zakres zmian, które inwestor zamierzał wprowadzić w trakcie realizacji inwestycji - w ocenie Sądu – organy obu instancji zasadnie uznały, że nie spowodują one ograniczenia w zagospodarowaniu działki, której współwłaścicielką jest A. D.. Ta zaś konstatacja niewątpliwie uprawniała organy orzekające w sprawie, czyli zarówno organ I instancji, jak i Wojewodę [...] do zajęcia stanowiska w kwestii braku podstaw do uznania skarżącej za stronę postępowania w sprawie zmiany pozwolenia na budowę. Bez wpływu na prawidłowość tego stanowiska pozostaje ponoszona w odwołaniu i we wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego okoliczność, iż znajdujący się na nieruchomości skarżącej mur oporowy jest wykorzystywany przez inwestora, który podniósł przylegający bezpośrednio do jej nieruchomości teren o ok. 1,40 m. Rację ma bowiem organ, że znajdujący się w aktach sprawy pierwotny projekt zagospodarowania terenu oraz projekt zamienny nie potwierdzają zmiany ukształtowania terenu na działce inwestora przy granicy z działką nr 717 ani nie wskazują na konieczność prowadzenia jakichkolwiek prac przy granicy z działką A. D. Zasadnie także organy przyjęły, że na chwilę obecną brak jest podstaw do kwestionowania poprawności sporządzenia map do celów projektowych znajdujących się w aktach postępowań administracyjnych w przedmiotowej sprawie. Na kanwie powyższych rozważań Sąd w pełni podziela stanowisko Wojewody, że zakres zmian wprowadzonych projektem zamiennym, polegający na: zmianie przebiegu zewnętrznej instalacji gazowej oraz kanalizacji sanitarnej i deszczowej, rezygnacji z jednego przyłącza wody i zmianie części układu komunikacji wewnętrznej poprzez zaprojektowanie nowego chodnika wzdłuż zachodniej granicy działki, nie dają podstaw do twierdzenia, że zmiany te mogą powodować jakiekolwiek ograniczenia w zagospodarowaniu działki A. D. Tym samym skarżąca w rozumieniu art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego nie posiada przymiotu strony w postępowaniu administracyjnym dotyczącym wydanego zamiennego pozwolenia na budowę i brak jest podstaw do zmiany bądź uchylenia kwestionowanej przez nią decyzji w trybie wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 k.p.a. Ponadto Sąd za zasadne uznaje stanowisko organu, że wznowienie postępowania z przesłanki, którą wskazała A. D., może nastąpić jedynie na żądanie strony, co powoduje, że w postępowaniu tym organ jest uprawniony do odniesienia się jedynie do tej przesłanki i zarazem usprawiedliwia brak odniesienia w tej sprawie do kwestii zasadności ewentualnego przyszłego postępowania wznowieniowego prowadzonego z urzędu przez organ I instancji w razie zaistnienia przesłanek uzasadniających wszczęcie postępowania w tym przedmiocie z urzędu. Mając na uwadze powyższe, Sąd, nie podzielając zarzutów skargi dotyczących naruszenia przez organ orzekający w sprawie art. 7, art. 77 § 1, art. 78, art. 107 § 3 i art. 11 k.p.a., uznał zaskarżoną decyzję za zgodną z prawem, wydaną z zachowaniem obowiązków organu wynikających z regulacji zawartej w art. 153 p.p.s.a. Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę. M.K.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło