II SA/Łd 8/05

Dnia 10 maja 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Stępień, Sędziowie Sędzia NSA Janusz Nowacki (spr.), Asesor WSA Arkadiusz Blewązka, Protokolant asystent sędziego Anna Dębowska, po rozpoznaniu w dniu 10 maja 2005 roku na rozprawie sprawy ze skargi G. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy B. nr [...] z dnia [...]. Decyzją nr [...] z dnia [...] Wójt Gminy B. na podstawie art.104 kpa oraz art.8 ust.1 pkt.1, art.39 ust.2 i art.106 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej(Dz.U. nr 64 poz.593 z późn. zm.) odmówił G. K. przyznania zasiłku celowego na zakup opału. W uzasadnieniu stwierdzono, iż zgodnie z treścią art.8 ust.1 pkt.1 ustawy z dnia 12 marca 2004r. prawo do świadczeń z pomocy społecznej przysługuje osobie samotnie gospodarującej, której dochód na przekracza 461 zł. G. K. jest osobą samotną. Jej źródło utrzymania stanowi emerytura w wysokości 650,34 zł, zaś kryterium dochodowe uprawniające do korzystania z pomocy finansowej to kwota 461 zł. W związku z przekroczeniem kryterium dochodowego brak jest podstaw do przyznania zasiłku celowego. Mając to na uwadze organ administracji orzekł jak w sentencji decyzji. Odwołanie od wymienionej decyzji złożyła G. K. podnosząc, iż jest w bardzo trudnej sytuacji materialnej. Jest ona osobą schorowaną i opiekę nad nią sprawuje jej syn. Wnosiła o ponowne rozpoznanie jej sprawy. Decyzją nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. na podstawie art.138 § 1 pkt.1 kpa, art.1 ust.1 ustawy z dnia 12 października 1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych(Dz.U. nr 79 z 2001r. poz.856 z późn. zm.), art.39 ust.1 i 2 oraz art.8 ust.1 pkt.1 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej(Dz.U. nr 64 poz.593) utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu administracji I instancji. W uzasadnieniu stwierdzono, iż zgodnie z treścią art.8 ust.1 pkt.1 ustawy z dnia 12 marca 2004r. prawo do świadczeń z pomocy społecznej , z zastrzeżeniem art.40, 41, 78 i 91, przysługuje osobie samotnie gospodarującej, której dochód na przekracza 461 zł. G. K. ma 95 lat, jest osobą samotną i prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Jej źródłem utrzymania jest emerytura w wysokości 650,34 zł. Odwołująca nie spełnia warunków uprawniających ją do korzystania z pomocy społecznej w formie bezzwrotnej. Środki finansowe, jakimi dysponuje GOPS B. są ograniczone i praktycznie uniemożliwiają realizację pomocy w formie świadczeń o charakterze nieobowiązkowym, do których należą zasiłki celowe. Pomoc w tej postaci jest kierowana wyłącznie do osób i rodzin, które nie posiadają żadnego źródła dochodu i znajdują się w wyjątkowo trudnej sytuacji życiowej. Organ administracji I instancji nie naruszył przepisów ustawy z dnia 12 marca 2004r. Nie pozbawia to G. K. możliwości ubiegania się o przyznanie pomocy finansowej ze środków pomocy społecznej w innych formach, w tym w trybie art.41 ustawy z dnia 12 marca 2004r. Mając to na uwadze, organ odwoławczy utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu administracji I instancji. Na wymienioną decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożyła G. K. podnosząc, iż jest ona krzywdząca. Skarżąca jest osobą starszą i schorowaną. Źle słyszy i źle widzi. Wymaga stałej opieki innej osoby. Opiekę taką sprawują nad nią jej syn z synową. W konkluzji wnosiła o ponowne rozpoznanie jej sprawy, ewentualnie o zmianę formy pomocy. Organ administracji w odpowiedzi na skargę wnosił o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga G. K. jest uzasadniona. Zgodnie z treścią art.1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. nr 153 poz.1269/ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. W myśl zaś art.1 § 2 wymienionej ustawy kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z treścią art.3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz.1270/ sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl zaś art.145 § 1 wymienionej ustawy sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1./ uchyla decyzje lub postanowienie w całości lub w części jeżeli stwierdzi: a./ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy b./ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego c./ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy 2./ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art.156 kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach 3./ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach. Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, czy jest ona zgodna z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. W rozpoznawanej sprawie organy administracji publicznej naruszyły przepisy postępowania administracyjnego, a mianowicie przepis art. 77 § 1 i 80 kpa i naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podstawą prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz.U. nr 64 poz.593 z późn. zm.). Zgodnie z treścią art.39 ust.1 i 2 wymienionej ustawy, w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy. Zasiłek ten może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. W myśl zaś art.8 ust.1 pkt.2 wymienionej ustawy, prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, z zastrzeżeniem art.40, 41, 78 i 91 przysługuje osobie w rodzinie, w której dochód na osobę nie przekracza kwoty 316 zł. Z zebranego materiału dowodowego wynika, iż skarżąca jest osobą samotną, zaś źródłem jej utrzymania stanowi emerytura w wysokości 650,34 zł Świadczenie emerytalne jest wyższe od kryterium dochodowego, o którym mowa w art.8 ust.1 pkt.1 ustawy z dnia 12 marca 2004r. – 461 zł. G. K. nie spełnia zatem przesłanek do przyznania jej zasiłku celowego, o którym mowa w art.39 ust.1 ustawy z dnia 12 marca 2004r. Zgodnie z treścią art.41 pkt.1 ustawy z dnia 12 marca 2004r. w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie albo rodzinie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe może być przyznany specjalny zasiłek celowy w wysokości nieprzekraczającej odpowiednio kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub rodziny, który nie podlega zwrotowi. Analiza wymienionego przepisu wskazuje, iż w przypadku osiągania dochodów przekraczających kryterium dochodowe może zostać przyznany specjalny zasiłek celowy, o ile ma miejsce szczególnie uzasadniony przypadek. Przyznanie tego zasiłku może zatem nastąpić w ramach uznania administracyjnego. W rozpoznawanej sprawie organy administracji nie rozważyły możliwości przyznania skarżącej specjalnego zasiłku celowego, o którym mowa w art.41 pkt.1 ustawy z dnia 12 marca 2004r. Należy zaznaczyć, iż G. K. w swoim wniosku z dnia 17 września 2004r. wnosiła o przyznanie jej pomocy finansowej na zakup opału na zimę. We wniosku tym nie sprecyzowała, o jaki zasiłek celowy jej chodzi, a mianowicie czy wnosi o zasiłek, o którym mowa w art.39 ust.1 czy też o specjalny zasiłek celowy w rozumieniu art.41 pkt.1 ustawy z dnia 12 marca 2004r. Skoro we wniosku żądanie skarżącej nie zostało sprecyzowane, to organy administracji winny rozważyć możliwość przyznania jej pomocy finansowej zarówno na podstawie art.39 ust.1 jak i art.41 pkt.1 ustawy z dnia 12 marca 2004r. W postępowaniu w sprawie świadczeń z pomocy społecznej należy się bowiem kierować przede wszystkim dobrem osób ubiegających się o pomoc społeczną, co wynika z treści art. 100 ust.1 wymienionej ustawy. Organy administracji natomiast ograniczyły się jedynie do rozpatrzenia możliwości przyznania zasiłku celowego, o którym mowa w art.39 ust.1. Pominięto natomiast możliwość przyznania specjalnego zasiłku celowego. Organ I instancji w ogóle nie zajął się tą kwestią, zaś organ odwoławczy w ostatnim zdaniu zaskarżonej decyzji pouczył skarżącą o możliwości ubiegania się w przyszłości o pomoc finansową na podstawie art.41 ustawy z dnia 12 marca 2004r. W ocenie sądu faktu pouczenia skarżącej o możliwości podjęcia starań o uzyskanie pomocy finansowej na podstawie art.41 wymienionej ustawy nie można uznać za spełnienie przez organ administracji obowiązku z art.9 kpa. G. K. ma 95 lat i jest osobą schorowaną. Nie musi ona znać się na rodzajach zasiłków celowych przewidzianych w ustawie z 12 marca 2004r. Skarżącej chodziło o uzyskanie pomocy finansowej na zakup opału na zimę. Obowiązkiem organu administracji było zatem rozpatrzenie jej wniosku zarówno co do możliwości przyznania zasiłku na podstawie art.39 ust.1, jak i art.41 pkt.1 ustawy z dnia 12 marca 2004r. Organy administracji nie rozważyły jednak możliwości przyznania skarżącej specjalnego zasiłku celowego, czym naruszyły przepisy art.77 § 1 i 80 kpa. Naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Mając to na uwadze, na podstawie art.145 § 1 pkt.1c.) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy B. z dnia [...]. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy administracji winny rozpatrzyć możliwość przyznania skarżącej specjalnego zasiłku celowego, o którym mowa w art.41 pkt.1 ustawy z dnia 12 marca 2004r. Po analizie materiału dowodowego organy administracji winny ocenić, czy spełnione zostały przesłanki określone w art.41 pkt.1 wymienionej ustawy, a następnie wydać rozstrzygnięcie w sprawie.