II SA/Łd 8/08

PostanowienieWSA w Łodzi2008-03-20

Skład orzekający: Referendarz sądowy Agnieszka Grosińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna posiadająca oszczędności w kwocie 15.000 zł oraz udziały we współwłasności kilku nieruchomości, mimo braku bieżących dochodów, może zostać uznana za osobę niezdolną do ponoszenia kosztów postępowania sądowego, uzasadniając tym samym przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata)?
Ratio decidendi
Osoba fizyczna, która nie osiąga bieżących dochodów, ale posiada znaczące oszczędności (15.000 zł) oraz udziały we współwłasności kilku nieruchomości, nie może zostać uznana za osobę niezdolną do ponoszenia kosztów postępowania sądowego w stopniu uzasadniającym przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Posiadany majątek, w tym nieruchomości, daje obiektywną zdolność do zdobycia środków finansowych na pokrycie kosztów, nawet jeśli nieruchomości te nie przynoszą bieżących dochodów lub ich zbycie jest utrudnione ze względów formalnych.
Stan faktyczny
Skarżący J.Ś. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata) po tym, jak jego skarga na odmowę udzielenia informacji publicznej została odrzucona. Skarżący oświadczył, że nie osiąga dochodów, ale posiada oszczędności w kwocie 15.000 zł oraz udziały w nieruchomościach. Wskazał, że chce wnieść skargę kasacyjną, a koszty z tym związane przekraczają jego możliwości finansowe.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania skarżącemu J.Ś. prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 20 marca 2008 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Referendarz sądowy Agnieszka Grosińska po rozpoznaniu w dniu 20 marca 2008 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku J.Ś. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi J.Ś. na działanie Prokuratora Okręgowego w Ł. w przedmiocie odmowy udzielenia informacji publicznej dotyczącej zakresu badania osoby podejrzanej o popełnienie przestępstwa przez powołanego przez Prokuraturę biegłego lekarza psychiatrę p o s t a n a w i a: odmówić przyznania skarżącemu – J.Ś. prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. AG Postanowieniem z dnia 4 marca 2008 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odrzucił skargę J.Ś. na działanie Prokuratora Okręgowego w Ł. w przedmiocie odmowy udzielenia informacji publicznej dotyczącej zakresu badania osoby podejrzanej o popełnienie przestępstwa przez powołanego przez Prokuraturę biegłego lekarza psychiatrę. Wobec treści postanowienia, skarżący złożył na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Jak wynika z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach J.Ś. prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, nie osiąga żadnych dochodów. Jednocześnie skarżący zadeklarował posiadanie domu o powierzchni 100 m kw. oraz udziału w prawie do lokalu mieszkalnego o powierzchni 47 m kw. Dodatkowo wskazał, iż posiada udziały w dwóch działkach w P. o łącznej powierzchni 490 m kw., udział w działce w M. o powierzchni 1560 m kw zabudowanej budynkiem mieszkalnym o powierzchni 300 m kw. blisko stuletnim, wymagającym kapitalnego remontu. Wymienione nieruchomości nie przynoszą dochodu i są niezbywalne ze względu na nieuregulowane sprawy własnościowe. Ponadto skarżący zadeklarował posiadanie oszczędności w kwocie 15.000 złotych. Uzasadniając wniosek, skarżący podniósł z kolei, że pragnie wnieść skargę kasacyjną od postanowienia o odrzuceniu skargi, a wydatki związane z tą czynnością, w szczególności z wywiązaniem się z zachowania przymusu adwokackiego, przekraczają jego możliwości finansowe. Do wniosku skarżący załączył kserokopię swego zeznania podatkowego PIT – 36 za 2007 rok, z którego wynika, iż skarżący osiągnął przychód w wysokości 1000 złotych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym uregulowana została w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej jako "p.p.s.a.". Z treści przepisów art. 243 § 1, art. 244, art. 245, art. 246 § 1 oraz art. 252 tej ustawy wynika, że osobie fizycznej może być przyznane na jej wniosek prawo pomocy w zakresie całkowitym, jeżeli wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wyjaśnić przy tym należy, że prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie m.in. adwokata lub radcy prawnego. W zakresie częściowym obejmuje zaś zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie m.in. adwokata lub radcy prawnego (§ 2 i § 3 art. 245 powołanej ustawy). Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie na urzędowym formularzu stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od Sądu zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie. Przede wszystkim należy jednak zauważyć, że stosownie do powyższych przepisów, warunkiem przyznania stronie prawa pomocy jest wykazanie przez stronę, iż występują przesłanki uzasadniające jej udzielenie. W interesie strony skarżącej leży zatem przedstawienie wszelkich okoliczności, które wskazywałyby na fakt pozostawania w trudnej sytuacji materialnej. Podkreślić przy tym należy, że ocena sytuacji materialnej nie sprowadza się tylko do stwierdzenia, że skarżący uzyskuje lub nie uzyskuje dochodów, ale również polega na zbadaniu, czy posiada on majątek oraz czy posiada obiektywnie rozumianą zdolność do zdobycia potrzebnych środków finansowych. Mając na uwadze sytuację majątkową skarżącego przedstawioną we wniosku o przyznanie prawa pomocy, Sąd uznał, iż wniosek skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie. W ocenie Sądu skarżący nie wykazał bowiem dostatecznie, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, co dawałoby podstawę do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Z oświadczenia o stanie majątkowym wynika co prawda, iż skarżący nie osiąga żadnych dochodów, jednak fakt zgromadzenia oszczędności w kwocie 15.000 złotych musi przesądzić stwierdzenie, iż sytuacja finansowa skarżącego pozwala mu na poniesienie kosztów postępowania, w tym kosztów związanych z ustanowieniem adwokata i wniesieniem skargi kasacyjnej w niniejszej sprawie. Jak wskazano wcześniej, dla oceny, czy skarżący spełnia warunki do przyznania prawa pomocy nie wystarczy stwierdzenie, iż wnioskodawca nie osiąga dochodów, gdyż pod uwagę brać należy również szeroko rozumiany stan majątkowy. W tej sytuacji, nie bez znaczenia dla powyższej oceny sytuacji majątkowej skarżącego pozostaje fakt posiadania udziałów we współwłasności kilku działek o znacznej powierzchni, mieszkania oraz własności domu o pow. 100 m2. Nie ulega bowiem najmniejszej wątpliwości, że wobec wskazanych składników majątkowych (nieruchomości) skarżący posiada obiektywnie rozumianą zdolność do zdobycia potrzebnych środków finansowych, zaś w interesie samego skarżącego powinno leżeć uregulowanie stosunków własnościowych, dających możliwość swobodnego dysponowania prawami i czerpania z nich korzyści. Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 245 § 2 i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w postanowieniu. AG

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło