II SA/Łd 801/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska Sędziowie Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka Sędzia WSA Barbara Rymaszewska (spr.) Protokolant st. specjalista Lidia Porczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 listopada 2017 roku sprawy ze skargi S. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zmiany decyzji ustalającej odpłatność za pobyt w domu pomocy społecznej - oddala skargę. a.tp. Decyzją z dnia [...], nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017r., poz. 1257) - w skrócie: "k.p.a." - utrzymało w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Wójta Gminy R. przez Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w R. Nr [...] z dnia [...], zmieniającą decyzję z dnia [...], nr [...], w części dotyczącej wysokości opłaty za pobyt w Domu Pomocy Społecznej w T. S. P. Kolegium wyjaśniło, że ww. decyzją, podjętą na podstawie art. 104 i art. 163 k.p.a. oraz art. 61 i art. 106 ust. 3b oraz art. 106 ust. 5 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2016r., poz. 930 ze zm.) - powoływaną dalej jako "u.p.s." -organ l instancji zmienił od 1 kwietnia 2017r. wysokość odpłatności za pobyt S. P. w Domu Pomocy Społecznej Nr [...] w T. na kwotę 744,51 zł. W motywach rozstrzygnięcia wskazał, że od 1 marca 2017r. dochód mieszkanki wynosi 1.063,59 zł i wzrósł, w stosunku do dochodu, od którego wyliczona była dotychczasowa odpłatność (978,51 zł) o kwotę 85,08 zł, która przekracza 10% kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, tj. 63,40 zł. W związku z powyższym od dnia 1 kwietnia 2017r. należało dokonać zmiany miesięcznej odpłatności wnoszonej przez Panią S. P. na kwotę 744,51 zł. Następnie organ II instancji wskazał, że w odwołaniu od powyższej decyzji J. K., opiekun prawny S. P., zakwestionowała wyliczoną kwotę opłaty podnosząc, iż dochód z emerytury (1.000 zł brutto) po odliczeniu składek i podatku wynosi 850 zł. Z tej kwoty KRUS przesłał 650 zł na DPS, zostało 204 zł. KRUS przesłał na rachunek bankowy S. P. kwotę 414 zł (209 zł + 204 zł). Kwota 209 zł, jak wskazuje skarżąca, stanowi dodatek pielęgnacyjny i jest nienaruszalna. Skarżąca uważa, iż GOPS nie ma prawa do kwoty 414 zł. Dalej organ II instancji, odwołując się do treści art. 61 ust. 1 i 2 u.p.s. wyjaśnił zasady odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej i podkreślił, że w pierwszej kolejności osobą zobowiązaną do uiszczania opłat jest mieszkaniec domu. W oparciu o art. 8 ust. 1, ust. 3 i ust. 4 u.p.s., Kolegium wyjaśniło również, że na gruncie ustawy pod pojęciem dochodu rozumieć należy wszelkie dochody, a więc jakiekolwiek pozyskane środki pieniężne, bez względu na tytuł i źródło ich otrzymania, po odpowiednich pomniejszeniach, z wyłączeniem odliczeń enumeratywnie wymienionych w art. 8 ust. 4 u.p.s. Dodatek pielęgnacyjny nie został wskazany w art. 8 ust. 4 u.p.s., jako wyłączony z dochodu ustalanego zgodnie z art. 8 ust. 3 u.p.s., zatem zarzut, że dochód S. P. powinien zostać wyliczony bez uwzględniania kwoty tego dodatku organ odwoławczy uznał za niezasadny. Organ odwoławczy przytoczył następnie treść art. 106 ust. 5 u.p.s. i art. 106 ust. 3b u.p.s., z których to przepisów wynika, że zmiana ustalonej decyzją wysokości odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej jest możliwa tylko w razie jednoznacznego ustalenia, że dochód mieszkańca wzrósł o więcej niż 10% kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub kryterium dochodowego na osobę w rodzinie. Kolegium stwierdziło, że S. P. uzyskała od dnia 1 marca 2017r. podwyższenie wypłacanych jej świadczeń przez KRUS. Od dnia 1 marca 2017r. wysokość przysługującego jej świadczenia z KRUS wynosi 1.000 zł miesięcznie, do którego przysługuje dodatek pielęgnacyjny w kwocie 209,59 zł, tj. łącznie 1.209,59 zł. Dochód mieszkanki po potrąceniu zaliczki na podatek dochodowy (56,00 zł) oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne (90,00 zł) wynosi 1.063,59 zł. Kwota ta w stosunku do poprzedniego dochodu bezspornie przekracza 10% kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, czyli kwotę 63,40 zł, różnica wynosi bowiem 85,08 zł. Wobec powyższego, w związku ze zmianą sytuacji dochodowej mieszkanki od marca 2017r., organ l instancji zasadnie, na podstawie art. 106 ust. 5 u.p.s., zmienił decyzję dotyczącą odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej, w ten sposób, że ustalił od kwietnia 2017r. nową wysokość opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej w wysokości 744,51 zł miesięcznie (70% kwoty 1.063,59 zł). Zdaniem organu II instancji w przedstawionym stanie faktycznym i prawnym zmiana decyzji mogła wywołać skutek prawny od daty wskazanej w rozstrzygnięciu, która była wcześniejsza od daty wydania decyzji zmieniającej. Decyzja zmieniająca, oparta o art. 106 ust. 5 u.p.s., pozostaje bowiem w związku z zaistnieniem określonych przesłanek faktycznych, stanowiących podstawę powstania określonych skutków prawnych, co wpływa na jej temporalną skuteczność. W ocenie Kolegium należało uznać, że akt konstytutywny, kreujący określone prawa i obowiązki, pozostaje zawsze w związku z zaistnieniem przesłanek faktycznych, stanowiących podstawę powstania określonych skutków prawnych. W takiej sytuacji konstytutywna decyzja może działać zarówno z mocą na przyszłość, jak i z mocą wsteczną. W tej sytuacji Kolegium uznało, że decyzja organu pierwszej instancji jest prawidłowa i nie narusza przepisów prawa. Na ostateczną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. skargę do sądu administracyjnego w imieniu S. P. złożyła jej opiekun prawny J.K., kwestionując prawidłowość ustalenia dochodu poprzez uwzględnienie w nim dodatku pielęgnacyjnego. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. podtrzymało stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i w związku z tym wniosło o oddalenie skargi. Pismem z dnia 3 listopada 2017r. przedstawiciel skarżącej podtrzymała dotychczasowe stanowisko i wniosła o wyjaśnienie, czy DPS w T. miał prawo, żądać od niej rozliczeń z depozytu, jak również czy DPS miał prawo zabierać w całości emeryturę skarżącej wraz z przysługującymi jej dodatkami przyznanymi z KRUS i czy skarżąca ma prawo żądać zwrotu środków depozytu za okres 7 miesięcy, którym zarządzał DPS. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd administracyjny bada, czy zaskarżony akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami proceduralnymi, normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Uwzględniając skargę na decyzję sąd uchyla ją w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz.U.2017.1369, dalej powoływanej jako p.p.s.a.). Kontroli sądu poddane zostały decyzje, mocą których zwiększono odpłatność świadczeniobiorcy za pobyt w DPS w związku ze zwiększeniem się dochodu pensjonariuszki. Zgodnie z art. 106 ust. 3b u.p.s. zmiana dochodu osoby samotnie gospodarującej lub rodziny w okresie ponoszenia odpłatności za świadczenie niepieniężne nie wpływa na wysokość tej odpłatności, jeżeli kwota zmiany nie przekroczyła 10% odpowiednio kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub kryterium dochodowego na osobę w rodzinie. Jak wynika z art. 8 ust.1 pkt 1 u.p.s., wysokość kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej wynosi obecnie 634 zł. Organ ustalił, że przyczyną wzrostu dochodu skarżącej był wzrost świadczeń z KRUS, który wynosi obecnie netto 1063 zł(wraz z dodatkiem pielęgnacyjnym), podczas gdy podstawę wyliczenia odpłatności za pobyt w DPS był dotychczas dochód w wysokości 985 zł, co daje różnicę 85 zł, zatem nastąpił wzrost przewyższający 10% kryterium dochodowego równego 63,4 zł. Te okoliczności nie były kwestionowane. Spór dotyczy wliczenia do dochodu dodatku pielęgnacyjnego. Jednakże ustalenia organu co do składników dochodu są prawidłowe, wbrew zarzutom skargi. Zgodnie z art. 8 ust. 3 u.p.s. "za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o: 1) miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych; 2) składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach; 3) kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób. 4. Do dochodu ustalonego zgodnie z ust. 3 nie wlicza się: 1) jednorazowego pieniężnego świadczenia socjalnego; 2) zasiłku celowego; 3) pomocy materialnej mającej charakter socjalny albo motywacyjny, przyznawanej na podstawie przepisów o systemie oświaty; 4) wartości świadczenia w naturze; 5) świadczenia przysługującego osobie bezrobotnej na podstawie przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy z tytułu wykonywania prac społecznie użytecznych; 5a) świadczenia pieniężnego i pomocy pieniężnej, o których mowa w ustawie z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych (Dz. U. poz. 693 i 1220); 6) dochodu z powierzchni użytków rolnych poniżej 1 ha przeliczeniowego; 7) świadczenia wychowawczego, o którym mowa w ustawie z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. poz. 195, z późn. zm.), oraz dodatku wychowawczego, o którym mowa w ustawie z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (Dz. U. z 2017 r. poz. 697 i 1292); 8) świadczenia pieniężnego, o którym mowa w art. 8a ust. 1 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o Karcie Polaka (Dz. U. z 2017 r. poz. 1459." Z przytoczonego przepisu wynikają dwie zasady. Po pierwsze przychodem w rozumieniu ustawy jest każdy rodzaj dochodu. Każda suma uzyskana przez beneficjenta, bez względu na źródło uzyskania. Po drugie, odliczeniu od dochodu podlegają jedynie te rodzaje przychodów, które zostały enumeratywnie wyliczone w art. 8 ust. 4 u.p.s. Wśród tego rodzaju przychodów ustawodawca nie wymienił dodatku pielęgnacyjnego, zatem a contrario wlicza się jego wysokość do dochodu w rozumieniu art. 8 ust. 3 u.p.s. Zatem dodatek pielęgnacyjny wlicza się bezpośrednio do dochodu obliczanego na potrzeby ustawy o pomocy społecznej. Uwzględnienie go w dochodzie strony przez organ było wiec zgodne z dyspozycją art. 8 ust. 3 u.p.s. Nie budzi również zastrzeżeń sposób wyliczenia dochodu organu i porównanie wzrostu w stosunku do dochodu, który był podstawą uprzedniego wyliczenia dochodu i wysokości świadczenia. Z uwagi na powyższe na podstawie art. 151 p.p.s.a. sąd oddalił skargę jako pozbawioną uzasadnionych podstaw prawnych. M.K.