II SA/Łd 808/15

WyrokWSA w Łodzi2016-05-12

Skład orzekający: Jolanta Rosińska, Arkadiusz Blewązka, Joanna Sekunda-Lenczewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego może odmówić zatwierdzenia zamiennego projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na wznowienie robót budowlanych w sytuacji, gdy istnieją odstępstwa od przepisów techniczno-budowlanych, a zgoda na te odstępstwa została wyrażona przez Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej na podstawie ekspertyzy technicznej?
Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego nie jest organem właściwym do udzielania zgody na odstępstwa od przepisów techniczno-budowlanych. Jednakże, w przypadku nadbudowy, rozbudowy lub zmiany sposobu użytkowania budynków, przepisy rozporządzenia o warunkach technicznych dopuszczają spełnienie wymagań w sposób inny niż określony w rozporządzeniu, na podstawie ekspertyzy technicznej uzgodnionej z właściwym komendantem wojewódzkim Państwowej Straży Pożarnej. Brak aktualnego zaświadczenia o wpisie na listę członków izby samorządu zawodowego nie podważa prawidłowości dokumentacji projektowej, a organ odwoławczy powinien podjąć czynności w celu uzupełnienia tego braku.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która uchyliła decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego zatwierdzającą zamienny projekt budowlany nadbudowy budynku mieszkalnego i udzielającą pozwolenia na wznowienie robót budowlanych. Organ odwoławczy uznał, że nie zostały spełnione przesłanki do zatwierdzenia projektu, m.in. z powodu braku zgody na odstępstwa od przepisów techniczno-budowlanych oraz nieaktualnego zaświadczenia o przynależności do izby inżynierów budowlanych. Skarżąca T.P. podniosła, że ekspertyza techniczna i zgoda komendanta straży pożarnej są wystarczające, a organ nadzoru budowlanego nie jest właściwy do oceny odstępstw od przepisów techniczno-budowlanych w tym przypadku.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego i zasądził od organu na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 12 maja 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Jolanta Rosińska Sędziowie Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska (spr.) Protokolant St. sekretarz sądowy Anna Łyżwa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 maja 2016 roku sprawy ze skargi T. P. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] nr [...] znak: [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego i udzielenia pozwolenia na wznowienie robót budowlanych 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. na rzecz skarżącej T. P. kwotę 250 (dwieście pięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. LS Decyzją z dnia [...] nr [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...], po rozpatrzeniu odwołania T. K., na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm. – przywoływana w dalszej części uzasadnienia jako: k.p.a.) uchylił w całości decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. z dnia [...] Nr [...]i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez organ I instancji. Jak wynika z akt sprawy, decyzją Starosty [...] z dnia [...], udzielono T.P. i S. P. pozwolenia na nadbudowę budynku mieszkalnego na działce przy ul. A nr 113 w R., oznaczonej nr ewid. 808. Decyzją z dnia [...] organ nadzoru budowlanego I instancji nałożył na Państwa P. obowiązek wykonania i dostarczenia w terminie do dnia 30 czerwca 2014 r. 3 egzemplarzy zamiennego projektu budowlanego uwzględniającego zmiany wynikające z wykonanych robót budowlanych przy nadbudowie budynku mieszkalnego realizowanego na opisanej nieruchomości. Decyzją z dnia [...] Starosta [...], na podstawie art. 36a ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2013 r., poz. 1409 – w dalszej części uzasadnienia przywoływana jako: ustawa), uchylił własną decyzję z dnia [...]. Pismem z dnia 27 czerwca 2014 r. T.P. zwróciła się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. o "wydłużenie terminu realizacji postanowienia do dnia 30 września 2014 r." z uwagi na trudną sytuację rodzinną. Organ nadzoru budowlanego potraktował ww. pismo jako wniosek o zmianę decyzji w części dotyczącej terminu wykonania obowiązku i decyzją z dnia [...], na podstawie art. 155 k.p.a., odmówił zmiany ostatecznej decyzji własnej z dnia [...]. Decyzją z dnia [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] Następnie decyzją z dnia [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w R., na podstawie art. 51 ust. 4 ustawy zatwierdził projekt budowlany zamienny nadbudowy budynku mieszkalnego i udzielił pozwolenia na wznowienie robót budowlanych oraz nałożył obowiązek uzyskania przed przystąpieniem do użytkowania przedmiotowego budynku decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. Od powyższej decyzji odwołał się T.K. współwłaściciel sąsiedniej nieruchomości oznaczonej nr ewid. 811 podnosząc, że materiał dowodowy nie został przez organ I instancji należycie oceniony, a częściowo "pozostaje w logicznej sprzeczności" oraz pominięto, że poza warunkami technicznymi, w tym w szczególności przepisami przeciwpożarowymi, istotne są również "warunki wynikające ze stosunków dobrosąsiedzkich", a zmniejszenie odległości 4m dla ściany z otworami okiennymi i drzwiowymi do odległości około 3,00m narusza jego interes jako właściciela działki sąsiadującej. Nadto, w postępowaniu prowadzonym przez organy architektoniczno-budowlane przy udzielaniu pozwoleń na budowę, nie przewiduje się, możliwości dokonania odstępstwa, jak w przedmiotowej sprawie, zaś postępowanie prowadzone przez organy nadzoru budowlanego polegające na legalizacji robót istotnie odstępujących od zatwierdzonego projektu, nie powinno prowadzić do zalegalizowania robót niezgodnych z warunkami technicznymi. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego działając jako organ wyższego stopnia, po zapoznaniu się z zarzutami odwołania i zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym stwierdził, że odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie. Jednakże wyjaśnił, iż w obrocie prawnym funkcjonuje decyzja z dnia [...], którą organ I instancji nałożył na T.P. i S.P. obowiązek wykonania zamiennego projektu budowlanego uwzględniającego zmiany wynikające z wykonanych robót budowlanych przy nadbudowie budynku mieszkalnego. Organ odwoławczy podkreślił, iż wprawdzie treść przepisu art. 51 ust. 4 ustawy nie jest precyzyjna, to nie ulega wątpliwości, że samo przedłożenie zamiennego projektu budowlanego nie stanowi wykonania obowiązku i bezpośredniej podstawy do wydania decyzji zatwierdzającej zamienny projekt budowlany i udzielenia pozwolenia na wznowienie robót budowlanych, bowiem przesłanką do wydania takiej decyzji jest zgodność zamiennego projektu budowlanego z przepisami. Z uwagi na odesłanie w art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy do przepisów dotyczących projektu budowlanego, przy zatwierdzaniu zamiennego projektu budowlanego uwzględnić należy przepisy normujące kwestie zgodność z przepisami i kompletność projektu budowlanego, w tym przede wszystkim art. 33 - 35 ustawy. Organ podkreślił, iż co istotne, w świetle art. 33 ust. 2 i art. 35 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy, do projektu budowlanego należy dołączyć zaświadczenie z określonym w nim terminem ważności, o którym mowa w art. 12 ust. 7 o wpisie na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego, o którym mowa w art. 12 ust. 7, aktualne na dzień opracowania projektu. Z oświadczenia o zgodności inwentaryzacji i projektu zamiennego w zgodzie z przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej wynika, że zakończenie opracowywania projektu miało miejsce w dniu 11 marca 2015 r., natomiast z załączonego do projektu zaświadczenia osoby sporządzającej zamienny projekt budowlany mgra inż. K.K. o przynależności do [...] Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa, wynika, że zaświadczenie to straciło ważność w dniu 31 grudnia 2013 r. Odnosząc się do kwestii usytuowania budynku na działce względem granic nieruchomości (§ 12-13 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, Dz.U. Nr 75, poz. 690 ze zm. – dalej jako: rozporządzenie) organ odwoławczy podzielił stanowisko skarżącego, co do tego, że skoro kwestie te normowane są w drodze rozporządzenia, to na odstępstwo od tych przepisów musi wyrazić zgodę sam normodawca w drodze rozporządzenia, bądź aktu wyższego rzędu (ustawy). Z projektu zagospodarowania terenu wynika, że działka budowlana, na której usytuowano obiekt ma szerokość 8,30 m, a zatem mniejszą niż wskazane w § 12 ust. 3 rozporządzenia - 16m. Dopuszczalne byłoby zatem w przedmiotowym stanie faktycznym, nawet zrealizowanie budynku w tzw. ostrej granicy, przy czym przepisy nie dopuszczają możliwości realizacji w ścianie zbliżonej do granicy otworów okiennych lub drzwiowych. Otwory takie muszą być oddalone co najmniej 4m od granicy nieruchomości. Wedle art. 9 ust. 1 i ust. 2 ustawy w przypadkach szczególnie uzasadnionych dopuszcza się odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych, w tym również ww. przepisów § 12 i § 13 rozporządzenia, jednakże nie może ono powodować zagrożenia życia ludzi lub bezpieczeństwa mienia oraz nie powinno powodować pogorszenia warunków zdrowotno-sanitarnych i użytkowych, a także stanu środowiska, po spełnieniu określonych warunków zamiennych. Właściwy organ, po uzyskaniu upoważnienia ministra, który ustanowił przepisy techniczno-budowlane, w drodze postanowienia, udziela bądź odmawia zgody na odstępstwo. W świetle art. 83 ust. 1 ustawy, organy nadzoru budowlanego nie są "organami właściwymi" do udzielenia bądź odmowy zgody na odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych. Również przepisy rozporządzenia przewidują możliwość odstępstw (np. § 23 ust. 2 czy § 36 ust. 4 rozporządzenia). Zdaniem organu, nie ma tym samym na etapie postępowania przed organami nadzoru budowlanego znaczenia, że [...] Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej w Ł. postanowieniem z dnia [...] wyraził zgodę na spełnienie wymagań w zakresie bezpieczeństwa pożarowego w sposób określony we wskazaniach "Ekspertyzy technicznej stanu ochrony przeciwpożarowej" dotyczącej przedmiotowego budynku, sporządzonej przez mgr inż. K.K. rzeczoznawcę budowlanego oraz mgr inż. S.T. rzeczoznawcę do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych, skoro na odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych nie jest wystarczająca zgoda komendanta wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej, lecz przepis obliguje inwestora do uzyskania upoważnienia ministra, który ustanowił przepisy techniczno-budowlane, do wyrażenia zgody na takie odstępstwo. Reasumując organ II instancji stwierdził, iż w takim stanie rzeczy nie znalazł podstaw do zatwierdzenia zamiennego projektu budowlanego, przynajmniej na obecnym etapie postępowania, i udzielenia pozwolenia na wznowienie robót budowlanych. Z uwagi na konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy mający istotny wpływ na rozstrzygnięcie należało uchylić decyzję w całości i przekazać sprawę ponownego rozpatrzenia. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi T.P. podniosła, iż wykonana ekspertyza techniczna stanu ochrony przeciwpożarowej dotyczyła również faktu usytuowania okien bliżej niż 4m od granicy działki sąsiedniej, na piętrze i parterze istniejącego budynku jednorodzinnego. Rozwiązania zastępcze zostały sporządzone w trybie § 2 ust. 2 rozporządzenia. Na skutek tegoż opracowania [...] Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej w [...] wydał postanowienie z dnia [...], w którym wyraził zgodę na spełnienie wymagań w zakresie bezpieczeństwa w sposób określony we wskazaniach ekspertyzy technicznej tzn. w inny sposób niż podany w § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia. Skarżąca zwróciła uwagę, iż postanowienie to dotyczy całego budynku mieszkalnego tj. wybudowanego wcześniej parteru budynku i nadbudowanego później poddasza. Natomiast organ nadzoru budowlanego rozpatruje jedynie byt prawny poddasza budynku mieszkalnego. Strona wyjaśniła, iż parter i poddasze są już wykonane, dlatego organem właściwym do wyrażenia zgody na istnienie tego budynku w obecnym kształcie jest jedynie [...] Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej w [...]. a nie organ nadzoru budowlanego, ponieważ organ ten uważa, że inwestor jest zobowiązany do uzyskania upoważnienia ministra, który ustanowił przepisy techniczno-budowlane, do wyrażania zgody na takie odstępstwo. Zdaniem strony byłaby ona zobowiązana do wystąpienia o takie odstępstwo jedynie kiedy obiekt jeszcze nie istnieje, a jest dopiero projektowany. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi. Odpowiadając na zarzuty skargi podniósł, iż w judykaturze przeważa pogląd, iż na gruncie art. 83 ust. 1 ustawy, organy nadzoru budowlanego nie są organami właściwymi do udzielania bądź odmowy udzielenia zgody na odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych określonych w rozporządzeniu. Nadto samo rozporządzenie przewiduje możliwość odstępstw od warunków techniczno-budowlanych, ale nie dotyczą one norm odnoszących się do bezpieczeństwa pożarowego. Bez znaczenia jest zatem, iż [...] Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej w [...] wyraził zgodę na spełnienie wymagań w zakresie stanu ochrony pożarowej w sposób wskazany we wskazaniach ekspertyzy technicznej, skoro zgoda organu straży pożarnej nie jest wystarczająca, przepis obliguje do uzyskania upoważnienia ministra, który ustanowił przepisy techniczno-budowlane, a taka zgoda może być udzielona tylko w toku postępowania o udzielenie pozwolenia na budowę. W dniu 10 maja 2016 r. wpłynęły pisma procesowe uczestnika postępowania T. K. oraz skarżącej T.P. Uczestnik postępowania T.K. podtrzymał swoje stanowisko i argumenty wskazane w odwołaniu od zaskarżonej decyzji. Natomiast skarżąca T.P. wniosła o odroczenie terminu rozprawy wyznaczonej na dzień 12 maja 2016 r. z powodu choroby męża, załączyła zaświadczenie lekarskie oraz wypis ze szpitala po przebytej operacji. Na rozprawie w dniu 12 maja 2016 r. sąd postanowił oddalić wniosek skarżącej o odroczenie rozprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – w dalszej części uzasadnienia przywoływana jako: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy sąd administracyjny bada, czy zaskarżony akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami proceduralnymi normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę nie może zatem zmienić zaskarżonej decyzji, a jedynie uwzględniając skargę może ją uchylić, stwierdzić jej nieważność lub niezgodność z prawem. Merytoryczne rozważania w niniejszej sprawie poprzedzić należy wyjaśnieniem dla wydanego na rozprawie w dniu 12 maja 2016 r. postanowienia o oddaleniu wniosku skarżącej o odroczenie rozprawy. Skarżąca w toku postępowania sądowoadministracyjnego trzykrotnie składała wnioski o odroczenie terminu rozprawy, motywując je chorobą i chęcią uczestniczenia w rozprawie. Dwukrotnie sąd uwzględnił wnioski skarżącej informując jednocześnie, że stawiennictwo nie jest obowiązkowe, a strona może ustanowić pełnomocnika stosownie do art. 35 § 1 p.p.s.a. Kolejny, trzeci wniosek nie został uwzględniony, bowiem sąd uznał, że działania skarżącej bezzasadnie przedłużają postępowanie, a zważywszy na uprzednie pouczenie i treść art. 134 § 1 p.p.s.a. prawa strony nie zostaną w sposób nieuzasadniony ograniczone. Z uwagi na powyższe sąd postanowił jak w postanowieniu. Przedmiotem kontroli sądu jest decyzja z dnia [...],którą [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] uchylił w całości decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. z dnia [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez organ I instancji. Organ odwoławczy ocenił, iż decyzja organu I instancji wydana w oparciu o art. 51 ust. 4 ustawy, zatwierdzająca projekt budowlany zamienny nadbudowy budynku mieszkalnego zrealizowanego na działce skarżącej, udzielająca pozwolenia na wznowienie robót budowlanych przy opisanym budynku i nakładająca obowiązek uzyskania przed przystąpieniem do użytkowania przedmiotowego budynku decyzji o pozwoleniu na użytkowanie wydana została mimo braku spełnienia przesłanek wynikających z art. 51 ust. 4 w związku z art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy. Dodatkowo organ II instancji wskazał, iż zgodnie z art. 9 ust. 1 i ust. 2 ustawy, w przypadkach szczególnie uzasadnionych dopuszcza się odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych, w tym również przepisów § 12 i § 13 rozporządzenia, przy czym właściwy organ udziela bądź odmawia zgody na odstępstwo, jednakże po uzyskaniu upoważnienia ministra, który ustanowił przepisy techniczno-budowlane. I dalej, iż stosownie do art. 83 ust. 1 ustawy organy nadzoru budowlanego nie są organami właściwymi do udzielenia bądź odmowy udzielenia zgody na odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych. W ocenie sądu, co do zasady zgodzić należy się ze stanowiskiem organu odwoławczego, iż nie jest on organem właściwym w zakresie odstępstw od przepisów techniczno-budowlanych. Na etapie legalizacji samowoli budowlanej, czy też w ramach postępowania naprawczego, a z takim procesem mamy do czynienia w niniejszej sprawie, nie ma bowiem możliwości udzielenia przez właściwy organ zgody na odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane i ich usytuowanie. Postępowanie w sprawie wyrażenia zgody na odstępstwo od warunków techniczno-budowlanych może prowadzić tylko organ architektoniczno-budowlany przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę. Tym samym brak jest możliwości stosowania instytucji uregulowanej w art. 9 ustawy w postępowaniu legalizacyjnym, w którym konieczna jest ocena zgodności wykonanych robót budowlanych z przepisami techniczno-budowlanymi (por. wyrok NSA z dnia 26 lutego 2013 r., sygn.akt II OSK 2037/11; wyrok WSA w Opolu z dnia 26 lipca 2013 r., sygn.akt II SA/Op 210/13 - dostępne, jak i pozostałe orzeczenia powołane w niniejszym uzasadnieniu, w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl). Dostrzec jednakże należy, iż rozwiązanie dla tego rodzaju przypadków, tj. legalizacji samowoli budowlanej zrealizowanej z istotnymi odstępstwami, ustawodawca zawarł w § 2 ust. 2 rozporządzenia. Przepis ten stanowi m.in., iż przy nadbudowie, rozbudowie, przebudowie i zmianie sposobu użytkowania budynków o powierzchni użytkowej nieprzekraczającej 1000 m2 (tak jak w przypadku przedmiotowej inwestycji) wymagania, o których mowa w § 1 (czyli warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać budynki i związane z nimi urządzenia, ich usytuowanie na działce budowlanej oraz zagospodarowanie działek przeznaczonych pod zabudowę, zapewniające spełnienie wymagań art. 5 i 6 ustawy), mogą być spełnione w sposób inny niż określony w rozporządzeniu, stosownie do wskazań ekspertyzy technicznej właściwej jednostki badawczo-rozwojowej albo rzeczoznawcy budowlanego oraz do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych, uzgodnionych z właściwym komendantem wojewódzkim Państwowej Straży Pożarnej lub państwowym wojewódzkim inspektorem sanitarnym, odpowiednio do przedmiotu tej ekspertyzy. Jak wynika zaś z dokumentów niniejszej sprawy, strona skarżąca przedłożyła ekspertyzę techniczną stanu ochrony przeciwpożarowej dla przedmiotowej inwestycji wraz z postanowieniem [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w [...] z dnia [...]. I co istotne w postanowieniu tym, [...] Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej w [...]. wyraził zgodę na spełnienie wymagań w zakresie bezpieczeństwa pożarowego w sposób określony we wskazaniach "Ekspertyzy technicznej stanu ochrony przeciwpożarowej" sporządzonej przez rzeczoznawcę budowlanego i rzeczoznawcę do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych. Tym samym wyraził zgodę na spełnienie wymagań w zakresie bezpieczeństwa pożarowego w sposób inny niż podany w § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia. Nadto przedłożony projekt zamienny przewiduje roboty konieczne, rozwiązania zastępcze do wykonania w celu zapewnienia odpowiedniego poziomu bezpieczeństwa pożarowego. W świetle powyższego i okoliczności przedmiotowej sprawy nie sposób podzielić stanowiska organu odwoławczego, że niezbędnym jest uzyskanie odstępstwa i jego brak uniemożliwia zakończenie postępowania legalizacyjnego. Nie można bowiem doprowadzić do sytuacji, że w konsekwencji inwestor nie będzie posiadał dokumentacji dotyczącej zrealizowanego obiektu, bowiem zauważyć należy, że pozostającą w obrocie prawnym decyzją z dnia [...] Starosta [...], na podstawie art. 36a ust. 2 ustawy, uchylił własną decyzję z dnia [...] o udzieleniu T.P. i S. P. pozwolenia na nadbudowę budynku mieszkalnego na działce przy ul. A nr 113 w R., oznaczonej nr ewid. 808. Zauważyć przy tym trzeba, iż istotne odstępstwa, jak ustalił organ, dotyczyły nadbudowy istniejącego już budynku (odstępstwa od udzielonego pozwolenia na budowę), zatem sytuacji, kiedy nie jest możliwa zmiana usytuowania budynku w sposób, który odpowiada postanowieniom § 12 rozporządzenia. Jednocześnie organy nie mogły odmówić stronie skarżącej możliwości zalegalizowania tej nadbudowy, w sytuacji gdy wskazana ekspertyza została zatwierdzona przez [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w [...], został zatem zachowany wymóg, o którym mowa w § 2 ust. 2 rozporządzenia. Warto wspomnieć o wypracowanym przez orzecznictwo stanowisku, podzielanym przez skład orzekający, iż przepis § 12 rozporządzenia, zalicza się do warunków techniczno-budowlanych tylko wówczas, gdy kwestia usytuowania budynku ma związek z wymogami bezpieczeństwa obiektów budowlanych, zapobiegania zagrożeniem dla życia, zdrowia lub mienia. W wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 26 listopada 2013 r., sygn. akt II SA/Wr 561/13 wskazano wprost, że przepisy rozporządzenia mają za zadanie służyć bezpieczeństwu obiektów budowlanych i zapobiegać zagrożeniom dla życia, zdrowia i mienia. Jeśli zatem weźmie się pod uwagę, że przepisy rozporządzenia stanowią ograniczenie prawa własności, to stwierdzenie przez kompetentny podmiot, że w okolicznościach konkretnej sprawy dokonane odstępstwa od ww. przepisów nie stanowią zagrożenia dla bezpieczeństwa, to stanowi to wystarczającą legitymację dla przyjętych przez właściciela (inwestora) rozwiązań. Co więcej, powyższe stanowisko doznaje daleko idącego wzmocnienia, jeśli się uwzględni ugruntowany w orzecznictwie NSA pogląd, że kwestia odległości budowy od granicy z działką sąsiednią, pomimo że mowa jest o niej w rozporządzeniu, w pewnych okolicznościach w ogóle nie ma charakteru przepisów techniczno-budowlanych, lecz dotyczy prawa sąsiedzkiego jako elementu prawa cywilnego. Jeżeli odstąpienie od warunków technicznych nie wiąże się z powstaniem zagrożenia dóbr chronionych prawem publicznym, np. wprowadzeniem groźby pożaru, choroby, uszkodzenia mienia, to wadliwym byłoby uznanie na gruncie publiczno-prawnym wynikającym z przepisów ustawy naruszenie przepisów techniczno-budowlanych uniemożliwiające zatwierdzenie projektu budowlanego zamiennego (vide: wyroki NSA z dnia 27 marca 2012 r., sygn.akt II OSK 42/11, z dnia 21 lutego 2012 r., sygn.akt II OSK 2312/10 oraz z dnia 26 października 2011 r., sygn.akt II OSK 1518/10; wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 17 marca 2015 r., sygn.akt II SA/Wr 897/14). Powyższe wskazuje na zasadność argumentów skargi wskazujących na wadliwość rozstrzygnięcia drugoinstancyjnego. Z kolei dostrzeżony przez organ odwoławczy brak w zakresie aktualnego na dzień opracowania projektu zaświadczenia o wpisie na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego, o którym mowa w art. 12 ust. 7 ustawy, organ odwoławczy winien zweryfikować i podjąć czynności w kierunku uzupełnienia stosowanie do zapisu art. 136 w związku z art. 138 k.p.a. Samo bowiem stwierdzenie, iż załączone do projektu zamiennego zaświadczenie nie jest aktualne na dzień opracowania tegoż projektu nie podważa prawidłowości dokumentacji projektowej. Organ odwoławczy ponownie rozpoznając sprawę może w ramach swych kompetencji poczynić dodatkowe, które wobec uchylenia zaskarżonej decyzji obowiązany będzie przeprowadzić. Ratio legis ustanowienia w art. 35 ust. 1 pkt 3 ustawy obowiązku dołączenia do projektu budowlanego zaświadczeń, o których mowa w art. 12 ust. 7 ustawy, mających poświadczać uprawnienia budowlane osób opracowujących projekt budowlany należy upatrywać przede wszystkim w tym, że obowiązek ten ma prowadzić do zagwarantowania bezpieczeństwa procesu budowlanego poprzez zapewnienie sporządzania projektu budowlanego przez osoby legitymujące się uprawnieniami budowlanymi. Obowiązek ten ma również usprawnić postępowanie w zakresie udzielania pozwolenia na budowę poprzez wyeliminowanie konieczności prowadzenia przez organ administracyjny dodatkowych czynności w celu ustalenia, czy osoby opracowujące projekt budowlany legitymowały się stosownymi uprawnieniami (wyrok NSA z dnia 20 grudnia 2012 r., sygn.akt II OSK 1569/11). Reasumując, organ powtórnie rozpatrując sprawę uwzględni wyżej przedstawioną ocenę prawną i ponownie oceni, czy - w świetle zgromadzonego materiału dowodowego - zachodzą przesłanki do zastosowania w niniejszej sprawie art. 51 ust. 4 ustawy. A jednocześnie podejmie kroki celem uzupełnienia materiału dowodowego w ramach własnych uprawnień wynikających jasno z art. 138 w związku z art. 136 k.p.a. W tym stanie rzeczy sąd w pkt 1 sentencji, orzekł stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. W pkt 2 sentencji sąd rozstrzygnął o kosztach postępowania na podstawie art. 200 p.p.s.a. IB

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło