II SA/Łd 815/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Rosińska (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Ewa Markiewicz, Asesor WSA Renata Kubot-Szustowska, Protokolant asystent sędziego Anna Dębowska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 19 września 2007 r. sprawy ze skargi J. J. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania w sprawie renty socjalnej - uchyla zaskarżone postanowienie. Prezydent Miasta Ł. decyzją z dnia [...] znak [...] odmówił J. J. przyznania pomocy w formie renty socjalnej w okresie od [...] do [...]. W dniu 14 czerwca 2006 r. J. J. złożył odwołanie od w/w decyzji wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego złożenia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. postanowieniem z dnia [...] odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu wskazało, iż decyzja Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] została prawidłowo doręczona stronie. Podało, że we wniosku z dnia 5 czerwca 2006 r. skarżący nie wskazał istotnych i wiarygodnych powodów niedotrzymania terminu dających podstawy do jego przywrócenia, a wniosek złożył po ponad roku od wydania decyzji. Podkreśliło również, że dopiero po ośmiu miesiącach od uprawomocnienia się decyzji odwołujący został hospitalizowany. Zauważono ponadto, że w terminie otwartym do wniesienia odwołania J. J. występował z apelacją do Sądu Apelacyjnego w Ł. od wyroku Sądu Okręgowego. Zdaniem Kolegium długotrwała niedyspozycja wnioskodawcy nie wykluczała możliwości sporządzenia odwołania oraz nadania go na poczcie, osobiście lub za pośrednictwem domownika. Niedopełnienie powyższego uznano za zachowanie świadczące o małej dbałości skarżącego o własne sprawy. W dniu 17 sierpnia 2006 r. J. J. złożył skargę na to postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi zarzucając zaskarżonemu rozstrzygnięciu niezgodność z prawem poprzez naruszenie interesu prawnego strony polegające na odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu wywiódł, iż uchybienie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło bez jego winy. Wskazał, iż ciągłe nawroty choroby psychicznej, której objawy nasilają się szczególnie w okresie wzmożonego stresu spowodowanego między innymi toczącymi się postępowaniami o przyznanie renty socjalnej oraz konieczność ustawicznego zażywania leków, a także okresowe hospitalizacje wykluczają możliwość skoncentrowania się i samodzielnego, normalnego funkcjonowania. W tym stanie rzeczy dopiero w dniu 5 czerwca 2006 r. był w stanie złożyć środek zaskarżenia. Podkreślił, że wniosek został złożony w terminie siedmiu dni od dnia, w którym ustała przyczyna powodująca niemożność dokonania czynności w odpowiednim czasie, a skarżący wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu złożył odwołanie od zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o jej odrzucenie, a na wypadek nie uwzględnienia przez Sąd tego wniosku postulowało oddalenie skargi. Podkreśliło, że wskazane powody nie dotrzymania terminu do wniesienia odwołania nie dały podstawy do przywrócenia terminu, tym bardziej, że strona przebywała w szpitalu w okresie od dnia [...] do [...], czyli przed wydaniem decyzji oraz w okresie od [...] do [...], a więc po ponad ośmiu miesiącach od wydania decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega uwzględnieniu. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej ( § 2 art. 1 powołanego aktu ). Analogiczne unormowanie zawarte zostało w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Oznacza to, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, tj. jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej obowiązującymi w dniu wydania zaskarżonej decyzji oraz uwzględnia stan faktyczny zaistniały do tego dnia. Sąd rozpoznający sprawę nie może zatem zmienić zaskarżonej decyzji, a jedynie uwzględniając skargę może ją uchylić, stwierdzić jej nieważność lub niezgodność z prawem. W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skarga podlega oddaleniu. Przeprowadzając taką kontrolę, sąd zgodnie z art. 134 § 1 powołanej ustawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Może więc dokonać oceny zaskarżonej decyzji także w innym zakresie niż zakres, w jakim zakwestionowała decyzję strona skarżąca. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi rozpoznając sprawę w tak zakreślonej kognicji stwierdził, iż zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem przepisów prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia. Stosownie do treści przepisu art. 127 § 1 w związku z art. 129 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) (w skrócie: Kpa), od rozstrzygnięcia wydanego w pierwszej instancji stronom służy odwołanie, które wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia, a gdy zostało ogłoszone ustnie - od dnia ogłoszenia. Jak wynika z powyższych przepisów zdarzeniem, z którego wystąpieniem wiązać należy rozpoczęcie biegu czternastodniowego terminu do wniesienia odwołania jest doręczenie stronie rozstrzygnięcia organu I instancji. Z uwagi na fakt, iż doręczenie wywołuje procesowo istotne skutki, musi ono zostać dokonane w sposób prawidłowy i skuteczny w świetle przepisów Kpa. W doktrynie zwraca się uwagę, iż sformalizowanie czynności materialno - technicznej, jaką jest doręczenie i przestrzeganie przez organy administracji publicznej wymogów formalnych w zakresie doręczeń wynika właśnie z faktu, że od skuteczności doręczenia zależą uprawnienia procesowe lub materialnoprawne stron i innych uczestników postępowania (por. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2004, s. 291 - 292). Skutek prawny związany jest z doręczeniem pisma, dowodem jego doręczenia jest z kolei pokwitowanie odbioru (por. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2004, s. 290, wyrok WSA w Warszawie z dnia 22 lipca 2004 r., sygn. akt II SA 1669/03, Palestra 2005/3-4/265, wyrok NSA z dnia 13 października 1999 r., sygn. akt I SA 431/99 dostępny - System Informacji Prawnej Lex nr 48753, wyrok NSA z dnia 15 lipca 1999 r., sygn. akt SA/Rz 1982/98 dostępny - System Informacji Prawnej Lex nr 42498). Ustawodawca w sposób bardzo szczegółowy uregulował w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego tryb i zasady doręczania pism w postępowaniu administracyjnym. Podstawową zasadę wyrażono w treści art. 39 Kpa, zgodnie z którym organ administracji publicznej doręcza pisma za pokwitowaniem przez pocztę, przez swoich pracowników lub przez inne upoważnione osoby. W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę na fakt, iż wolą ustawodawcy było by doręczeń dokonywały określone podmioty, a także, by były one potwierdzone własnym podpisem odbierającego pismo wraz ze wskazaniem daty odbioru. W niniejszej sprawie, w ocenie składu orzekającego nie sposób stwierdzić, czy decyzja Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] znak: [...] została doręczona skarżącemu. W aktach sprawy brak bowiem zwrotnego poświadczenia odbioru przez J. J. w/w decyzji. Ponadto wskazać trzeba, że instytucja przywrócenia terminu, przewidziana w art. 58 Kpa dotyczy sytuacji uchybienia przez stronę terminowi procesowemu. Przepis ten mógłby mieć zastosowanie w niniejszej sprawie gdyby jednoznacznie ustalono w niej, kiedy doręczono skarżącemu odpis decyzji, a następnie czy wniosek o przywrócenie terminu złożony został w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Skoro więc istnieją uzasadnione wątpliwości co do samego faktu oraz daty doręczenia skarżącemu decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. bezpodstawnie uznało za udowodniony fakt nie mający oparcia w materiale dowodowym zgromadzonym w sprawie. W tym stanie rzeczy oczywistym jest, że J. J. nie powinien ponosić negatywnych konsekwencji związanych z przyjęciem, iż doręczenie decyzji Prezydenta Miasta Ł. dokonane zostało w sposób prawidłowy. Nie można wszak wykluczyć sytuacji, iż odpis decyzji nie został skarżącemu doręczony, a tym samym nie rozpoczął biegu termin do wniesienia odwołania Ponownie rozpoznając sprawę organ odwoławczy podejmie działania mające na celu wyjaśnienie, czy zaskarżona decyzja organu I instancji doręczona została stronie z poszanowaniem zasad, o których mowa w art. 39 Kpa, tj. czy doręczenie to dokonane zostało przez upoważnioną osobę, a także w jakiej dacie zdarzenie to miało miejsce. Ustalenie to warunkuje bowiem przedmiotowość wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Reasumując uznać należy, że zaskarżone postanowienie wydane zostało z naruszeniem przepisów art. 7, art. 58, art. 77 i art. 107 § 3 kpa, co mogło mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.