II SA/Łd 820/11

Dnia 18 października 2011 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale II – Agnieszka Grosińska po rozpoznaniu w dniu 18 października 2011 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku A.L. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy. AG II SA/Łd 820/11 U Z A S A D N I E N I E A.L. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. w przedmiocie odmowy przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości. W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II tut. Sądu skarżąca została wezwana do uiszczenia wpisu od złożonej skargi w wysokości 200 złotych. W odpowiedzi na wezwanie skarżąca wystąpiła z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy poprzez częściowe zwolnienie od kosztów sądowych. Jak wynika z oświadczenia o stanie rodzinnym, dochodach i majątku skarżąca ma na utrzymaniu dwie córki w wieku 10 i 13 lat. Skarżąca jest osobą niepracującą. Mąż skarżącej pracuje za granicą. Skarżąca posiada nieruchomość rolną o powierzchni 1,26 ha, dom jednorodzinny (wraz z mężem) i oraz zlewnię mleka wraz z pomieszczeniami mieszkalnymi. W uzasadnieniu skarżąca podała, że rodzina utrzymuje się z pensji męża, która musi również wystarczyć na spłatę kredytów (w kwocie 50.000 zł na budowę domu) i na zakup samochodu (rata w kwocie 700 złotych). W wykonaniu zarządzenia z dnia 20 września 2011 r. skarżąca została wezwana do nadesłania dodatkowych informacji i dokumentów, które dawałyby podstawę do oceny zdolności płatniczych strony. W odpowiedzi na wezwanie w piśmie z dnia 28 września 2011 r. skarżąca oświadczyła jedynie, iż "podtrzymuje treść oświadczenia doręczonego listownie i podtrzymuje wniosek o przyznanie pomocy w obniżeniu kosztów do 100 złotych". Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi zważył, co następuje: Stosownie do przepisów art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.Nr 153 poz. 1270 z późn. zm.) – dalej p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Zgodnie zaś z art. 246 § 1 p.p.s.a. osobie fizycznej przyznaje się, na jej wniosek, prawo pomocy w zakresie całkowitym, jeżeli wykaże ona, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, jeżeli wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przede wszystkim należy zauważyć, iż stosownie do powyższych przepisów, warunkiem przyznania stronie prawa pomocy jest wykazanie przez stronę, iż występują przesłanki uzasadniające jej udzielenie. W interesie skarżącej leży zatem przedstawienie wszelkich okoliczności, które wskazywałyby na fakt pozostawania w trudnej sytuacji materialnej. Ocena sytuacji materialnej nie sprowadza się tylko do stwierdzenia, że skarżąca uzyskuje lub nie uzyskuje dochodów, ale również polega na zbadaniu, czy posiada ona majątek oraz czy posiada obiektywnie rozumianą zdolność do zdobycia potrzebnych środków finansowych. Przede wszystkim podkreślić należy, iż skarżąca wystąpiła z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym częściowe zwolnienie od kosztów sądowych. Oznacza to, iż strona zobowiązana była do wykazania, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przedstawione przez stronę informacje nie dają jednak podstaw do twierdzenia, iż skarżącą zaliczyć można do kręgu osób, którym przypisać można jakikolwiek stopień ubóstwa, warunkujący przyznanie prawa pomocy. Sąd miał na uwadze przede wszystkim fakt, iż rodzina skarżącej dysponuje dochodem w łącznej kwocie 5.070 złotych, zaś podstawowym argumentem przemawiającym za zasadnością złożonego wniosku jest zdaniem strony wysokość wydatków. Otóż należy stwierdzić, że wysokość deklarowanych dochodów, a także ponoszonych wydatków nie świadczy o trudnej sytuacji materialnej skarżącej. Przeciwnie, sytuacja skarżącej wydaje się być dobra i ustabilizowana, czego dowodem jest potwierdzona przez instytucje bankowe udzielające kredytów zdolność kredytowa (a więc i płatnicza). Biorąc pod uwagę obecne realia, tj. konieczność spełnienia wysokich kryteriów majątkowych przy obliczaniu zdolności kredytowej, uzyskanie i korzystanie z kredytów wskazuje na płynność finansową strony. Ponadto sama okoliczność spłacania przez skarżącą kredytów nie przesądza o braku możliwości poniesienia kosztów postępowania. Nie zasługuje bowiem na akceptację pogląd, że zaciągnięcie kredytów przez stronę na okres kilku lat, skutkujące obowiązkiem uiszczania comiesięcznych rat, powoduje po stronie tej osoby powstanie prawa do odstąpienia od regulowania innych zobowiązań. Odnosząc się zatem do wskazywanej przez stronę wysokości wydatków, które uniemożliwiają, zdaniem skarżącej, ponoszenie ciężaru udziału w postępowaniu sądowym, stwierdzić należy, iż dla oceny zasadności wniosku o przyznanie prawa pomocy nie tyle jest istotna wysokość deklarowanych przez stronę wydatków, co kwota wydatków uznawanych za niezbędne do zaspokojenia podstawowych potrzeb rodziny i zapewnienia jej prawidłowego funkcjonowania. Tymczasem analiza struktury wydatków, jakie zostały wskazane przez skarżącą nie uzasadnia twierdzenia, iż były to wydatki, których ponoszeniu należy przyznać pierwszeństwo przed wydatkami związanymi z udziałem w postępowaniu przed sądem administracyjnym. O ile bowiem nie ulega wątpliwości, iż za wydatki konieczne uznać należy koszty zakupu żywności, środków czystości czy zapewnienia opieki lekarskiej dla członków rodziny, to jednak posługiwanie się argumentem o przeznaczeniu znacznej kwoty na spłatę kredytów nie może zasługiwać na aprobatę. Argumentem przemawiającym za odmową przyznania prawa pomocy jest również fakt, iż mimo że wykazanie, że strona znajduje się w trudnej sytuacji materialnej leży w interesie wnioskodawcy, skarżąca nie wykonała obowiązku przedstawienia wymaganych dokumentów i informacji. Takie działanie strony nie może zaś wywołać innego rezultatu niż rozstrzygnięcie w oparciu o dane wynikające z oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym. Analiza zaś tego oświadczenia, jak już wskazano wcześniej, prowadzi do wniosku, że żądanie skarżącej należy uznać za nieuzasadnione. Reasumując - strona dla wydatków związanych z postępowaniem sądowym jest w stanie znaleźć pokrycie w swych dochodach przez odpowiednie ograniczenie innych wydatków niebędących koniecznymi dla utrzymania oraz poczynienie oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Wobec powyższego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w postanowieniu. AG