II SA/Łd 825/14

Dnia 15 października 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zygmunt Zgierski Sędziowie Sędzia WSA Barbara Rymaszewska (spr.) Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka Protokolant Starszy sekretarz sądowy Anna Kośka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 października 2014 roku sprawy ze skargi D. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego postanawia: zawiesić postępowanie sądowoadministracyjne. LS D. B. zaskarżyła do sądu administracyjnego decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...], nr [...], w przedmiocie odmowy przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego. W uzasadnieniu skargi D. B. podniosła, że jej mąż jest osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym i potrzebuje całodobowej opieki, a ona sama też ma problemy zdrowotne. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. przytoczyło w skrócie stan faktyczny sprawy, a następnie wyjaśniło zasady przyznawania prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego na podstawie przepisów ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2013r. poz. 1456 ze zm.) po jej nowelizacji dokonanej ustawą z dnia 4 kwietnia 2014r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów (Dz.U. z 2014r. poz.567). Kolegium podkreśliło, że warunkiem ustalenia prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego jest łączne wystąpienie pozytywnych przesłanek określonych w art. 16a ustawy o świadczeniach rodzinnych, w tym przesłanki dochodowej, przy jednoczesnym braku którejkolwiek z przesłanek negatywnych określonych przez ustawodawcę w tym artykule. W ocenie organu II instancji bezspornym w sprawie jest to, że łączny dochód rodziny osoby sprawującej opiekę oraz osoby wymagającej opieki w przeliczeniu na osobę w 2012r. (roku poprzedzającym okres zasiłkowy) wyniósł miesięcznie 833,21zł i przekracza kryterium dochodowe, o którym mowa w art. 5 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, tj. kwotę 623,00 zł. Dochód ten wyliczony został zgodnie z przepisami art. 5 ust. 4 - 9 ustawy o świadczeniach rodzinnych, które stosuje się odpowiednio przy ustalaniu wysokości dochodu dla potrzeb przedmiotowego świadczenia. Zdaniem Kolegium fakt przekroczenia wysokości kryterium dochodowego wyklucza możliwość przyznania zainteresowanej wnioskowanego świadczenia. W takiej sytuacji analizowanie pozostałych przesłanek określonych w art. 16a ustawy o świadczeniach rodzinnych nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Kolegium podniosło także, że organ odwoławczy rozpatrując sprawę ma obowiązek uwzględnić aktualny w dacie orzekania stan prawny. Istotną zmianą aktualnego stanu prawnego w stosunku do stanu prawnego z daty orzekania przez organ pierwszej instancji jest uchylenie przepisu art. 16a ust. 8 pkt 1 lit. b) ustawy o świadczeniach rodzinnych, określającego przesłankę negatywną, wyłączającą prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego dla osób podlegających obowiązkowo ubezpieczeniu emerytalnemu i rentowemu z innych tytułów. Jednocześnie na mocy powołanej wyżej ustawy z dnia 4 kwietnia 2014r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów, w ustawie o świadczeniach rodzinnych dodano art. 17b stanowiący, że w przypadku, gdy o świadczenie pielęgnacyjne i specjalny zasiłek opiekuńczy ubiegają się rolnicy, małżonkowie rolników bądź domownicy, świadczenia te przysługują odpowiednio: 1) rolnikom w przypadku zaprzestania prowadzenia przez nich gospodarstwa rolnego; 2) małżonkom rolników lub domownikom w przypadku zaprzestania prowadzenia przez nich gospodarstwa rolnego albo wykonywania przez nich pracy w gospodarstwie rolnym. Zaprzestanie prowadzenia gospodarstwa rolnego lub wykonywania pracy w gospodarstwie rolnym potwierdza się stosownym oświadczeniem złożonym pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań. Kolegium wskazało, że w 2012r. dochodem rodziny zainteresowanej był również dochód niepodlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych z tytułu gospodarstwa rolnego, a skarżąca jest objęta z mocy ustawy o ubezpieczeniu społecznemu rolników ubezpieczeniem w zakresie emerytalno-rentowym oraz wypadkowym jako rolnik. Organ odwoławczy wskazał, że co do zasady zmiana stanu prawnego w toku postępowania administracyjnego, w świetle zasady dwuinstancyjności postępowania, wymagałaby uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia. Ze względu jednak na fakt, że przepisy dotyczące przesłanki dochodowej (stanowiącej jedną z podstawowych przyczyn odmowy przyznania przedmiotowego świadczenia przez organ pierwszej instancji) nie uległy zmianie, a przekroczenie kryterium dochodowego, warunkującego prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego jest w świetle zebranych w sprawie dokumentów w sytuacji D. B. bezsporne, Kolegium uznało o utrzymaniu zaskarżonej decyzji w mocy i w związku z tym wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm.) – w skrócie: "P.p.s.a." – sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym. W rozpoznawanej sprawie istnieją obiektywne przyczyny uniemożliwiające rozpoznanie skargi, a uzasadniające zawieszenie postępowania, ponieważ zasadniczą przyczyną odmowy przyznania skarżącej prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego było przekroczenie kryterium dochodowego. Tymczasem przed Trybunałem Konstytucyjnym toczy się postępowanie zarejestrowane pod sygnaturą K 38/13, zainicjowane wnioskiem z dnia 26 lipca 2013r., złożonym przez grupę posłów na Sejm RP, o zbadanie zgodności przepisów art. 16a ust. 2 – ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 7 grudnia 2012r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2012r., poz. 1548 ze zm.), z przepisami art. 2 i art. 32 ust. 1 w związku z art. 69 Konstytucji RP z dnia 2 kwietnia 1997r. Uwzględniając fakt, że regulacje dotyczące ustalania dochodu uprawniającego do specjalnego zasiłku opiekuńczego zawarte w art. 16a ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych zostały zakwestionowane do Trybunału Konstytucyjnego, stwierdzić należy, że zachodzi podstawa do zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego. Definitywne rozstrzygnięcie niniejszej sprawy zależy bowiem od toczącego się przed Trybunałem Konstytucyjnym postępowania mającego na celu zbadanie zgodności z normami wyższego rzędu wskazanych powyżej regulacji zawartych w ustawie o świadczeniach rodzinnych. W związku z powyższym sąd, na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a. orzekł, jak sentencji. LS