II SA/Łd 829/05

Dnia 22 listopada 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Szkudlarek, Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Rosińska, Asesor WSA Renata Kubot-Szustowska (spr.), Protokolant asystent sędziego Katarzyna Orzechowska, po rozpoznaniu w dniu 22 listopada 2005 roku na rozprawie sprawy ze skargi B. L. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] Nr [...] (znak: [...]) w przedmiocie wstrzymania prowadzenia robót budowlanych 1) uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] Nr [...] ([...]); 2) stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku; 3) zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. na rzecz B. L. kwotę 100,00 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Postanowieniem Nr [...] z dnia [...], wydanym na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7.lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz.U. Nr 207 z 2003r., poz. 2016 ze zm.), Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł., po rozpatrzeniu sprawy z urzędu, nakazał B. L. wstrzymanie prowadzenia robót budowlano – remontowych w lokalu mieszkalnym nr [...] na posesji zlokalizowanej przy ul. A w Ł. W motywach rozstrzygnięcia organ I instancji wskazał, iż w wyniku "sprawy wniesionej przez B. L." dokonano sprawdzenia stanu technicznego lokalu nr [...], położonego w Ł. przy ul. A. W wyniku oględzin przeprowadzonych w dniu 3.lutego 2005r. ustalono, iż "w lipcu 2004r. w ramach robót konserwacyjnych zarządca wymienił w tym lokalu podłoża (wylewki) pod podłogi". Od 2003r. natomiast, B. L. prowadzi w tym lokalu roboty remontowo-budowlane, bez zawiadomienia właściwego organu o zamiarze przystąpienia do robót. W ramach wykonywanych robót dokonano wymiany stolarki okiennej bez założenia właściwych obróbek oraz parapetów wewnętrznych, częściowo zdemontowano instalację gazową, ze ścian usunięto stare powłoki malarskie, częściowo również tynki. Roboty budowlane nie zostały zakończone, bowiem do wykonania pozostały m.in. założenie obróbek blacharskich, naprawienie spękań tynków, usunięcie zagrzybienia i "malatura ścian". W tej sytuacji, zdaniem organu, z uwagi na prowadzenie robot budowlanych bez zgłoszenia ich właściwemu organowi ani też uzyskania pozwolenia na budowę, orzec należało o wstrzymaniu robót. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła B. L. podnosząc, iż żadnych robót budowlanych w lokalu nie prowadzi. Przedmiotem kontroli, przeprowadzonej przez organ nadzoru budowlanego na jej wniosek, był nienależyty stan techniczny lokalu oraz jego zagrzybienie. Podniosła, iż wymiany okien dokonała w 2003r., zgłaszając ten fakt w Administracji Spółdzielni Mieszkaniowej A. Wylewek podłóg dokonała zaś Administracja, natomiast przystąpienie do jakichkolwiek robót remontowych okazało się niemożliwe, z uwagi na zagrzybienie i stan ścian. Nie jest również prawdziwe twierdzenie o zdemontowaniu instalacji gazowej, podczas wymiany podłoża, została bowiem jedynie odłączona kuchenka gazowa, która miała być wymieniona na nową. Postanowieniem Nr [...] z dnia [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, utrzymał mocy "zaskarżoną decyzję". W motywach orzeczenia podniósł, iż zebrany materiał dowodowy potwierdza, że w lokalu nr [...], położonym w Ł., przy ul. A prowadzone są roboty budowlane, na które odwołująca nie uzyskała pozwolenia na budowę ani też nie dokonała ich zgłoszenia. Zdaniem organu odwoławczego roboty te w części dotyczącej wymiany okien oraz podłoża wymagały zgłoszenia właściwemu organowi administracji. Postanowienie o wstrzymaniu prowadzenia robót otwiera procedurę legalizacyjną, mającą na celu doprowadzenie prowadzonych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Skargę na powyższe rozstrzygnięcie złożyła B. L., wnosząc o jego uchylenie. Podniosła powtórnie, że żadnych robót budowlanych w lokalu, którego nie pozostaje właścicielką nie wykonuje, zaś wymiany stolarki okiennej dokonała w 2003r. Postępowanie administracyjne, wszczęte na jej wniosek, dotyczyło niewłaściwego stanu technicznego mieszkania oraz jego zagrzybienia. Rozstrzygnięcia organów nadzoru budowlanego, obciążające ją odpowiedzialnością za dokonaną samowolę budowlaną, uważa za uchylanie się od rzeczowego rozpoznania sprawy. Stan techniczny lokalu, w którym zamieszkuje uznała za fatalny i zagrażający zdrowiu jej i jej męża. W konkluzji wnosiła o rozpatrzenie jej skargi i rozstrzygnięcie w przedmiocie nieodpowiedniego stanu technicznego ścian osłonowych kuchni i pokoju oraz zagrzybienia zajmowanego przez nią lokalu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, odwołując się do merytorycznego uzasadnienia stanowiska, zawartego w zaskarżonej decyzji. Uczestniczka postępowania Spółdzielnia Mieszkaniowa A w Ł. w piśmie przygotowawczym z dnia 25.października 2005r. oświadczyła, iż "podtrzymuje swoje stanowisko prezentowane w toku postępowania przed organami nadzoru budowlanego". Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25.lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola wspomniana sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (§ 2). Sąd administracyjny, uwzględniając skargę, uchyla zaskarżony akt w całości albo części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jeżeli natomiast zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach - stwierdza nieważność rozstrzygnięcia w całości lub części. Stwierdzenie wydania aktu z naruszeniem prawa wchodzi zaś w grę, o ile zachodzą przyczyny, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach (art. 145 ustawy z dnia 30.sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej w dalszej części rozważań p.p.s.a. Po myśli art. 134 § 1p.p.s.a., rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.) . Biorąc pod uwagę tak zakreśloną kognicję oraz przyczyny wzruszenia decyzji, Sąd stwierdził, że zaskarżone orzeczenie narusza normy procedury administracyjnej, w stopniu określonym w cytowanym przepisie. Zgodnie z treścią art. 50 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7.lipca 1994r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz.U. Nr 207 z 2003r., poz.2016 ze zm.), w sytuacjach innych od wskazanych w art. 48 ust. 1 i 49b ust.1 tejże ustawy, właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych, wykonywanych bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia. Oznacza to, po pierwsze, iż dla zastosowania powyższej regulacji bez znaczenia jest czy inwestor zaniechał dokonania zgłoszenia czy też nie uzyskał wymaganego przepisami pozwolenia na budowę. Po wtóre, że roboty budowlane muszą być w toku. W badanej sprawie jest rzeczą niewątpliwą, iż Spółdzielnia Mieszkaniowa A w Ł. w miesiącach lipcu i sierpniu 2004r. dokonała wymiany podłoża w lokalu nr [...], położonym w Ł., przy ul. A, zaś w listopadzie 2003r. skarżąca dokonała wymiany dwóch okien w przedmiotowym lokalu. Żadna z powyższych inwestycji nie została poprzedzona zgłoszeniem w organie administracji architektoniczno-budowlanej. Nie jest natomiast jasne czy i ewentualnie jakie roboty budowlane były prowadzone w spornym mieszkaniu w dacie wydania zaskarżonego postanowienia (czerwiec 2005r.) Jak bowiem wspomniano, konieczną przesłanką do wydania postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych, jest by roboty te były wykonywane (trwały). (porównaj np. Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z dnia 26.marca 1999r., w sprawie o sygn.akt IV SA 532/97, niepubl. w zbiorze urzędowym, dostępne Lex nr 46771 oraz z dnia 16.marca 2000r., w sprawie o sygn.akt IV SA 228/98, niepubl. w zbiorze urzędowym, dostępne Lex nr 54751). W badanej sprawie natomiast organ odwoławczy, powołany do ponownego rozpoznania sprawy co do istoty, okoliczności wspomnianej nie wyjaśnił. Tymczasem zarzut nieprowadzenia żadnych robót, został expressis verbis wyartykułowany w złożonym przez B. L. zażaleniu. Nawet protokół oględzin, dokonanych przez organ I instancji w dniu 3.lutego 2005r., nie zawiera żadnych zapisów, dotyczących aktualnie prowadzonych przez skarżącą robót budowlanych. Brak jest zaś podstaw do prostego wnioskowania, iż dostrzeżone podczas oględzin wady lokalu (pęknięcia i rysy na ścianach, brak parapetów wewnętrznych), dowodzą prowadzenia w nim prac remontowych. Nie można również nie dostrzec, iż przynajmniej niektóre, spośród wykonanych w przedmiotowym mieszkaniu robót (wylewka podłóg), zostały wykonane przez Spółdzielnię Mieszkaniową A w Ł. Skoro zaś skarżąca nie była ich inwestorem, brak jest podstaw by obciążać ją jakimikolwiek obowiązkami w tym zakresie, bowiem nie pozostaje ona również właścicielką lokalu (art.52 ustawy Prawo budowlane). Wskazane wyżej braki w przeprowadzonym postępowaniu wyjaśniającym, stanowią o naruszeniu reguł rzetelnego postępowania dowodowego, określonych w art. 7, 77 § 1 i 80 ustawy z dnia 14.czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz.U. Nr 98 z 2000r., poz. 1071 ze zm.), które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Niezależnie od tego podnieść należy, iż postępowanie, wszczęte na wniosek B. L., dotyczyło stanu technicznego mieszkania, które zajmuje na podstawie lokatorskiego spółdzielczego prawa do lokalu, będącego własnością Spółdzielni Mieszkaniowej A w Ł. Orzekanie "z urzędu" w innym przedmiocie (robót budowlanych wykonanych w lokalu), bez zawiadomienia stron o wszczęciu postępowania w tej materii, stanowi uchybienie, określone w art. 64 § 4 k.p.a. a w konsekwencji również zasady czynnego udziału stron w postępowaniu, określonej w art. 10 k.p.a. Biorąc pod uwagę powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a. uchylono zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji. Po myśli art. 152 p.s.a. rozstrzygnięto natomiast w przedmiocie niewykonywania uchylonego orzeczenia do dnia uprawomocnienia się wyroku. O kosztach postępowania orzeczono zaś na podstawie art. 200 p.p.s.a. zasądzając od organu na rzecz B. L. koszty postępowania w kwocie odpowiadającej uiszczonemu przezeń wpisowi sądowemu.