II SA/Łd 83/09

Dnia 17 marca 2009 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale II - Leszek Foryś po rozpoznaniu w dniu 17 marca 2009 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku M.B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną postanawia przyznać M.B. prawo pomocy poprzez zwolnienie skarżącego od obowiązku uiszczenia połowy wpisu sądowego od skargi oraz ustanowienie adwokata LF II SA/Łd 83/09 Uzasadnienie M.B. zwrócił się do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Łodzi o zwolnienie go od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, w sprawie z jego skargi na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną. Ze złożonego oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym wynika, iż M.B. pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną G.B. Skarżący od dnia 7 listopada 2001 r. zarejestrowany jest jako bezrobotny, a od dnia 15 listopada 2002 r. nie posiada prawa do zasiłku. Jedynym dochodem rodziny jest wynagrodzenie za pracę G.B. w wysokości 2928,40 zł brutto (2106,49 zł netto). Skarżący miesza wraz z żoną w 80-metrowym domu, posiada również 48-metrowy garaż z zapleczem gospodarczym. Innego majątku nie wykazał. W uzasadnieniu wniosku podał, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i żony. Osiągane dochody z trudnością wystarczają na uiszczenie opłat za energię, gaz, lekarstwa i wyżywienie. Wskazał, że spłaca kredy hipoteczny, zaciągnięty na spłatę pozostałych spadkobierców, którego miesięczna rata wynosi 425,15 zł. Skarżący oświadczył ponadto, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem i radcą prawnym. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Z treści przepisów art. 243 § 1, art. 244 § 1, art. 245, art. 246 oraz art. 252 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wynika, iż osobie fizycznej może być przyznane na jej wniosek prawo pomocy w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym zaś, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie na urzędowym formularzu stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od Sądu zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie. Warunkiem przyznania stronie prawa pomocy jest wykazanie przez nią, iż występują przesłanki uzasadniające jej udzielenie. W interesie skarżącego leży zatem przedstawienie wszelkich okoliczności, które wskazywałyby na fakt pozostawania w trudnej sytuacji materialnej. Ocena sytuacji materialnej nie sprowadza się tylko do stwierdzenia, że skarżący uzyskuje lub nie uzyskuje dochodów, ale również polega na zbadaniu, czy posiada on majątek oraz czy posiada obiektywnie rozumianą zdolność do zdobycia potrzebnych środków finansowych. W tej sytuacji uznać należało, iż wniosek M.B. zasługuje częściowo na uwzględnienie. Osiągane dochody, w zestawieniu z wykazanymi wydatkami, wskazują, iż skarżący nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, w tym wydatków związanych z wynajęciem profesjonalnego doradcy. Z kolei należy, zdaniem referendarza sądowego, przyjąć, że osiągane dochody w zestawieniu z wysokością wpisu od skargi (450 zł) oraz z faktem, że ewentualne i przyszłe inne koszty sądowe niewątpliwie będą rozłożone w czasie, pozwalają na częściowe pokrycie kosztów sądowych, w tym połowy wpisu. Zgodnie z art. 245 § 4 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej. Obowiązkiem strony jest partycypowanie w kosztach postępowania. Skarżący osiąga aktualnie wraz z żoną niewielkie wprawdzie, ale stałe dochody. Udzielenie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Jest to instytucja wyjątkowa, której celem jest umożliwienie dostępu do sądu osobom, które rzeczywiście nie mogą pokryć kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przez uszczerbek dla utrzymania koniecznego należy rozumieć pozbawienie środków na pokrycie najbardziej podstawowych potrzeb, a więc kosztów wyżywienia, ubrania i zamieszkania. Uszczerbek w majątku strony, który wiąże się wyłącznie z obniżeniem, choćby niezbyt wysokiej, stopy życiowej nie uzasadnia przyznania prawa pomocy. Wobec powyższego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 i 4 oraz art. 258 § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w postanowieniu. LF