II SA/Łd 841/07
PostanowienieWSA w Łodzi2007-12-17
Skład orzekający: Agnieszka Grosińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, prowadzący działalność gospodarczą o znacznych obrotach i posiadający majątek w postaci nieruchomości, spełniają przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy, uznając, że skarżący, prowadzący działalność gospodarczą o znacznych obrotach i posiadający majątek w postaci nieruchomości, są w stanie ponieść koszty postępowania sądowego bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Nie zostały spełnione przesłanki z art. 246 § 1 pkt 2 PPSA, które obligują sąd do przyznania prawa pomocy.Stan faktyczny
Skarżący złożyli skargę na decyzję Wojewody w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. Jednocześnie wystąpili z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Z oświadczeń wynikało, że skarżący prowadzą wspólne gospodarstwo domowe, posiadają znaczny majątek w postaci nieruchomości i prowadzą działalność gospodarczą, z której jednak deklarowali brak dochodów. Sąd wezwał do przedstawienia dodatkowych dokumentów, które wykazały znaczne obroty i dochody jednego ze skarżących.Rozstrzygnięcie
Odmówić skarżącym przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 17 grudnia 2007 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział II w składzie następującym: Referendarz sądowy Agnieszka Grosińska po rozpoznaniu w dniu 17 grudnia 2007 roku na posiedzeniu niejawnym wniosków J. i J. O. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. i J. O. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę p o s t a n a w i a odmówić skarżącymi przyznania prawa pomocy. AG
II SA/Łd 841/07
U Z A S A D N I E N I E
J. i J. O. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Wojewody [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego oraz udzielenia pozwolenia na budowę. Jednocześnie skarżący wystąpili z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
W dniu 4 października 2007 roku skarżący złożyli na urzędowych formularzach oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach. Z oświadczeń tych wynika, iż skarżący prowadzą wspólne gospodarstwo domowe z dwiema córkami w wieku 24 i 18 lat. J. O. prowadzi działalność gospodarczą, z której nie osiąga dochodów, posiada nieruchomość położoną w S. o powierzchni 23.819 m kw. J. O. prowadzi działalność gospodarczą, z której również nie osiąga żadnych dochodów, posiada nieruchomość rolą o powierzchni 66 ha wraz zabudowaniami.
W uzasadnieniu wniosków skarżący wskazali, iż na skutek kłopotów z wyegzekwowaniem należności, skarżący są "odcięci od dochodów" i gdyby nie pomoc syna, który nie pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym, nie byliby w stanie egzystować.
Stosownie do uprawnienia przysługującego na podstawie art. 255 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skarżący zostali wezwani do nadesłania dodatkowych dokumentów, które pozwoliłyby na pełną ocenę zdolności płatniczych strony – m in. kopie zeznań i deklaracji podatkowych, wyciągi z posiadanych rachunków bankowych.
Z nadesłanej kopii zeznania o wysokości osiągniętego przez J. O. w roku 2006 dochodu wynika, iż kwoty uzyskanego przychodu oraz kosztów pozostają w jednakowej wysokości, zatem podatkowy dochód skarżącej nie wystąpił.
Z zeznania J. O. wynika natomiast, iż w roku 2006 osiągnął przychód w wysokości 3.391.954,31 złotych, koszty uzyskania przychodów wyniosły 3.379.142,42 złotych, zaś dochód ukształtował się na poziomie 12.811,97 złotych. Ponadto J. O. nadesłał kopie deklaracji dla podatku od towarów i usług za miesiące sierpień, wrzesień i październik 2007 roku, z których wynika, iż skarżący osiąga znaczne obroty z tytułu prowadzonej działalności: sierpień – 214.411 złotych, wrzesień – 315.257 złotych, październik – 215.246 złotych. Jednocześnie z deklaracji tych wynika również, iż strona ponosi miesięcznie wydatki na nabycie towarów i usług w znacznych kwotach: sierpień – 201.658 złotych, wrzesień – 119.137 złotych, październik – 95.756 złotych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje.
Stosownie do przepisów art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.Nr 153 poz. 1270 z późn. zm.) – dalej p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Zgodnie zaś z art. 246 § 1 p.p.s.a. osobie fizycznej przyznaje się, na jej wniosek, prawo pomocy w zakresie całkowitym, jeżeli wykaże ona, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, jeżeli wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Przede wszystkim należy zauważyć, iż stosownie do powyższych przepisów, warunkiem przyznania stronie prawa pomocy jest wykazanie przez stronę, iż występują przesłanki uzasadniające jej udzielenie. W interesie skarżącego leży zatem przedstawienie wszelkich okoliczności, które wskazywałyby na fakt pozostawania w trudnej sytuacji materialnej. Ocena sytuacji materialnej nie sprowadza się tylko do stwierdzenia, że skarżący uzyskuje lub nie uzyskuje dochodów, ale również polega na zbadaniu, czy posiada on majątek oraz czy posiada obiektywnie rozumianą zdolność do zdobycia potrzebnych środków finansowych.
Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.
Przechodząc na grunt rozpoznawanej sprawy należy uznać, iż sytuacja rodzinna i materialna skarżących nie uzasadnia przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Przede wszystkim podnieść wypada, iż skarżący pozostają w związku małżeńskim, co powoduje, że ich sytuacja majątkowa i zdolność płatnicza nie może podlegać odrębnej i niezależnej od siebie ocenie.
W świetle przedstawionych przez skarżących informacji oraz dodatkowych dokumentów należy stwierdzić, iż J. O. prowadzi działalność gospodarczą znacznych rozmiarów oraz osiąga znaczne obroty. Ponadto małżonkowie posiadają majątek w postaci nieruchomości o znacznej powierzchni, a zatem i wartości. Powyższe sprawia, iż nie można uznać skarżących za osoby ubogie, którym przyznać należy prawo pomocy, gdyż w ocenie Sądu są oni w stanie ponieść koszty związane z prowadzonym postępowaniem sądowym.
Skoro zatem nie zostały spełnione przesłanki uzasadniające przyznanie skarżącym prawo pomocy w zakresie częściowym, gdyż zdaniem Sądu uiszczenie kosztów sądowych nie spowoduje uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, prawo pomocy nie może zostać przyznane. Jedynie bowiem wykazanie istnienia tej przesłanki obliguje Sąd do przyznania skarżącej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2006, s. 504).
Wobec powyższego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu.
AG
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło