II SA/Łd 841/18
WyrokWSA w Łodzi2018-12-07
Skład orzekający: Barbara Rymaszewska, Jolanta Rosińska, Joanna Sekunda-Lenczewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o uznaniu świadczenia wychowawczego za nienależnie pobrane i nakazaniu jego zwrotu może zostać wydana w jednym postępowaniu i jednej decyzji?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że przepisy ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci dopuszczają wydanie jednej decyzji orzekającej zarówno o uznaniu świadczenia za nienależnie pobrane, jak i o obowiązku jego zwrotu. Ponadto, sąd stwierdził, że mimo pewnych uchybień proceduralnych organów, takich jak brak powiadomienia strony o wszczęciu postępowania, nie miały one istotnego wpływu na wynik sprawy, a ustalenia faktyczne dotyczące przekroczenia kryterium dochodowego były prawidłowe i potwierdzone przez stronę.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł., która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. o uznaniu świadczenia wychowawczego na syna W. G. za nienależnie pobrane w kwocie 500 zł miesięcznie za okres od listopada 2016 r. do września 2017 r. i nakazaniu zwrotu 5500 zł wraz z odsetkami. Powodem było przekroczenie kryterium dochodowego po uwzględnieniu dochodów uzyskanych przez matkę i ojca dziecka w latach 2015 i 2016. Skarżąca E. G. zarzuciła naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym brak powiadomienia o wszczęciu postępowania, nieustosunkowanie się do zarzutów oraz wadliwe obliczenie dochodu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 7 grudnia 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Barbara Rymaszewska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Rosińska, Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska, , Protokolant Referent stażysta Aleksandra Banasiak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 grudnia 2018 roku sprawy ze skargi E. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uznania za nienależnie pobrane i zwrotu świadczenia wychowawczego oddala skargę. A.B.
Decyzją z [...]r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257) – w skrócie: "k.p.a." – oraz art. 25 w związku z art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1851) – zwanej: "p.p.w.d." – utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. z [...] r., nr [...], orzekającej o uznaniu za nienależnie pobrane przez E. G. świadczenie wychowawcze na syna W. G. za okres od 1 listopada 2016 r. do 30 września 2017 r. w kwocie 500,00 zł miesięcznie oraz o przypisaniu do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego w kwocie 5500,00 zł wraz z należnymi odsetkami za opóźnienie w kwocie 380,97 zł, co łącznie stanowi kwotę 5880,97 zł.
Kolegium wyjaśniło, że na podstawie wniosku E. G. z 4 kwietnia 2016 r. Prezydent Miasta Ł., po rozpatrzeniu powyższego wniosku - uznając, że zostały wypełnione kryteria określone w ustawie o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci - decyzją z [...] r. orzekł o przyznaniu E. G. prawa do świadczenia wychowawczego na dzieci A. H. i W. G., w wysokości po 500,00 zł miesięcznie, na okres od 1 kwietnia 2016 r. do 30 września 2017 r. Na podstawie dokumentów załączonych do wniosku organ uznał, ze wnioskodawczynie spełnia kryterium dochodowe.
Dalej organ odwoławczy wskazał, że w związku z uzyskaniem zatrudnienia przez K. H. od 2 listopada 2015 r. w firmie A Sp. z o.o. oraz w związku z uzyskaniem zatrudnienia przez E. G. od 30 września 2016r. w firmie B, Prezydent Miasta Ł. dokonał ponownego przeliczenia dochodu rodziny z uwzględnieniem dochodu uzyskanego przez K. H. za miesiąc grudzień 2015 r. (w wysokości 2000,00 zł) oraz dochodu uzyskanego przez E. G. za miesiąc październik 2016 r. (w wysokości 1541,32 zł). Na podstawie zgromadzonych dokumentów ustalono, że dochód na osobę w rodzinie E. G. wynosi 868,86 zł i przekracza kryterium dochodowe uprawniające do pobierania świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko W. G.
W konsekwencji powyższego Prezydent Miasta Ł. wydał opisaną na wstępie decyzję.
W odwołaniu E. G. zarzuciła ustalenie dochodu uzyskanego rodziny z naruszenie art. 7 ust.3 ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci, w szczególności nieustalenie przeciętnego miesięcznego dochodu w okresie 12 miesięcy poprzedzających przyznanie świadczenia, niewykazania przez organ złej woli uprawnionego w podjęciu świadczeń, naruszenie procedury przez orzeczenie jedną decyzją o uznaniu świadczenia za nienależnie pobrane i o obowiązku jego zwrotu, niepowiadomienie jej ani o wszczęciu postępowania, ani o możliwości zapoznania się z aktami sprawy.
Przytoczoną na wstępie decyzją SKO w Ł. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W ocenie Kolegium należało zgodzić się ze stanowiskiem organu I instancji, że dochód uzyskany w grudniu 2015 r. przez K. H. oraz dochód uzyskany w październiku 2016 r. przez E. G., jest dochodem uzyskanym w rozumieniu art. 7 ust. 3 w związku z art. 2 pkt 20 lit. c) p.p.w.d. Odwołując się natomiast do treść art. 18 ust. 6 p.p.w.d. organ II instancji stwierdził, że świadczenie wychowawcze na pierwsze dziecko W. G. nie przysługiwało E. G. od 1 listopada 2016 r. do 30 września 2017 r., tj. od miesiąca następującego po pierwszym miesiącu od miesiąca, w którym dochód został osiągnięty. Organ odwoławczy podkreślił, że na mocy art. 20 ust. 1 p.p.w.d. strona była zobowiązana do niezwłocznego powiadomienia organu właściwego wypłacającego świadczenie wychowawcze o wystąpieniu zmian mających wpływ na prawo do świadczenia wychowawczego. Zdaniem Kolegium, uzyskanie dochodu bezspornie należy do zmian mających wpływ na prawo do świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko bowiem prawo do tego świadczenia jest uzależnione zgodnie z art. 5 ust. 3 p.p.w.d. od kryterium dochodowego.
Organ II instancji stwierdził, że po przeliczeniu dochodu, strona przekroczyła to kryterium, zatem świadczenie wychowawcze na pierwsze dziecko W. G. nie przysługuje. Konsekwencją powyższego jest uznanie, że świadczenie wychowawcze na dziecko W. G. wypłacone za okres od 1 listopada 2016 r. do 30 września 2017 r. w wysokości 500,00 zł miesięcznie jest na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 1 p.p.w.d. świadczeniem nienależnie pobranym podlegającym zwrotowi. Kwoty nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego podlegają zwrotowi łącznie z odsetkami ustawowymi za opóźnienie, co wynika z art. 25 ust. 9 p.p.w.d.). Kwota odsetek ustawowych za opóźnienie aktualnie wynosi 7% w skali roku.
Kolegium wskazało również, że w orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalił się pogląd, że zarówno zmiana decyzji pierwotnej przyznającej świadczenie, jak i jej uchylenie ma charakter konstytutywny, albowiem wpływa na dotychczasowy zakres przyznanych świadczeń - odmiennie je kształtuje lub wręcz je odbiera. Zasadą zatem jest, iż decyzja wydana w trybie art. 27 ust. 1 p.p.w.d. może wywrzeć skutki wyłącznie na przyszłość. Podkreślenia przy tym wymaga, iż w sytuacji w jakiej miało to miejsce w przedmiotowej sprawie - gdy w części upłynął już okres na jaki świadczenie zostało przyznane, a decyzja wygasła (od 1 kwietnia 2016 r. do 30 września 2017r.), to brak jest podstaw do uchylenia lub zmiany decyzji przyznającej świadczenie w trybie art. 27 ust. 1 p.p.w.d. z mocą wsteczną tj. od 1 listopada 2016 r. W takim wypadku zastosowanie znajduje jedynie instytucja zwrotu nienależnie pobranego świadczenia za okres od 1 listopada 2016 r. do 30 września 2017 r.
Jednocześnie organ odwoławczy poinformował stronę, że zgodnie z art. 25 ust. 10 p.p.w.d. organ właściwy, który wydał decyzję w sprawie nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego, może umorzyć kwoty nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego łącznie z odsetkami w całości lub w części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty, jeżeli zachodzą szczególnie uzasadnione okoliczności dotyczące sytuacji rodziny. Wniosek taki należy złożyć w organie I instancji.
Na ostateczną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. skargę do sądu administracyjnego złożyła E. G. zarzucając:
1. naruszenie przepisów prawa procesowego, które miało wpływ na wynika postępowania tj.:
a) art. 7 w zw. z art. 8 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie podjęcia wszelkich czynności zmierzających do wyjaśnienia stanu faktycznego oraz prowadzenie postępowania w sposób odbiegający od zasady budzenia zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej a to poprzez:
- zaniechanie ustalenia stanu faktycznego oraz okoliczności istotnych dla sprawy;
- nieustosunkowanie się do stawianych przez skarżącą zarzutów naruszenia przez organ I instancji przepisów ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci;
b) art. 8, art. 10 i art. 61 § 4 k.p.a. poprzez niezawiadomienie skarżącej przez organ I instancji o wszczęciu postępowania, a w konsekwencji naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu i zasady budzenia zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej;
c) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu pierwszej instancji, mimo że istniały podstawy do jej uchylenia;
2. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik postępowania tj.:
a) naruszenia art. 7 ust. 3 p.p.w.d.:
- w zakresie nieprawidłowego obliczenia dochodu rodziny stanowiącego podstawę do przyznania świadczenia wychowawczego;
- w zakresie nieprawidłowego wyliczenia miesięcznego dochodu rodziny, a to z tej przyczyny, że przy ponownym przeliczeniu dochodu członków rodziny zaniechano podzielenia dochodu rodziny przez 12 miesięcy;
- w zakresie niewykazania przez organ, że dochód uzyskany przez członka rodziny po roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego spełnia ustawowe warunki, o których mowa w art. 7 ust. 3 p.p.w.d.
b) naruszenia art. 25 ust. 1 p.p.w.d., a to poprzez orzeczenie jedną decyzją o nienależnie pobranym świadczeniu wychowawczym i jego zwrocie, a także poprzez orzeczenie o zwrocie świadczenia wychowawczego pomimo braku wykazania złej woli uprawnionego.
Mając powyższe na uwadze skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji w całości, a ponadto o zasądzenie na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. podtrzymało stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i w związku z tym wniosło o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302) – dalej powoływanej jako p.p.s.a. – sąd administracyjny, uwzględniając skargę, uchyla zaskarżony akt w całości albo części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). W razie nieuwzględnienia skargi sad skargę oddala (art. 151 p.p.s.a.).
Kontroli sądu poddane zostały decyzje, których podstawę materialnoprawną stanowią przepisy ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, dalej powoływanej jako u.p.p.w.d. Zatem w związku z zarzutami skargi należy wyjaśnić, czy zaskarżone decyzje naruszają przepisy prawa materialnego w stopniu, który wpływa na wynik postępowania bądź naruszenia przepisów postępowania w takim stopniu, że mogło to mieć wpływ na wynik postępowania. Skarga nie zawiera zarzutów, które uzasadniałyby uchylenie zaskarżonych decyzji, pomimo zasadności części zarzutów naruszenia zasad postępowania i procedury, które to naruszenia jednak w ocenie sądu nie ważą na zasadności rozstrzygnięć organów.
Nie może odnieść skutku zarzut naruszenia art. 8, art. 10 i art. 61 § 4 k.p.a. poprzez niezawiadomienie skarżącej przez organ I instancji o wszczęciu postępowania oraz o prawie zaznajomienia się z materiałem dowodowym, a w konsekwencji naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu (art. 10 § 1 k.p.a.) i zasady budzenia zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej (art. 8 k.p.a.). Skarżąca wprawdzie istotnie nie została powiadomiona ani o wszczęciu postępowania w sprawie weryfikacji przyznanych świadczeń, nie powiadomiono jej również w trybie art. 10 § 1 k.p.a. o możliwości zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym. Jednakże naruszenie powyższych zasad może skutkować uchyleniem decyzji jedynie wówczas, gdy strona skarżąca wykaże możliwy wpływ powyższego naruszenia na wynik postępowania, co wynika z treści przytoczonego wcześniej art. 145 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a.. Skarżąca nie została pozbawiona uprawnień przysługujących stronie w sposób uniemożlwiający jej podjęcie jakichkolwiek działań. Z materiałem dowodowym mogła się zapoznać po otrzymaniu decyzji organu I instancji, który w uzasadnieniu powołał dowody zgromadzone w sprawie. Błąd organu I instancji powtórzył wprawdzie organ odwoławczy, również nie powiadamiając strony w trybie art. 10 § 1 k.p.a. Jednak organ ten nie zgromadził żadnych dowodów. Zarzut naruszenia art. 10 10 § 1 k.p.a. w niniejszej sprawie nie jest skuteczny, skoro ustalenia organów oparte są na zgromadzonych dokumentach, których treści skarżąca nie kwestionowała w toku postępowania sądowego - w odwołaniu ani w skardze, co więcej na rozprawie potwierdziła zasadność wniosków zawartych w decyzji.
Trafnie skarżąca zwraca uwagę, że organ odwoławczy nie odniósł się do podniesionych w odwołaniu zarzutów. Nie uczynił tego wprost, nie wyjaśnił precyzyjnie skarżącej, dlaczego jej zarzuty nie mogą zostać uwzględnione. Jednakże szczegółowe wyjaśnienie podstaw rozstrzygnięcia i przyjęte ustalenia stanowią pośrednio odpowiedź na zarzuty odwołania. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, na jakiej podstawie organ ustalił dochód rodziny, które przepisy skutkowały przyjęciem, że dochód i skarżącej i jej męża jest dochodem uzyskanym oraz co doprowadziło do wniosku o nienależnie pobranym świadczeniu. Uzasadnienie to, aczkolwiek nie w pełni realizuje dyspozycję art. 107 § 3 k.p.a., w pełni pozwala na weryfikację przyjętych ustaleń. To z kolei powoduje, że uchybień powyższych nie można uznać za podstawę uchylenia decyzji na podstawie art. 145 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a., bowiem pozostają bez znaczącego wpływu na zasadność rozstrzygnięcia.
Najdalej idący zarzut skargi dotyczy naruszenia art. 25 ust. 1 ustawy poprzez nieprawidłowe orzeczenie jedną decyzją o nienależnie pobranym świadczeniu i jednocześnie o zwrocie świadczenia. Powołany przepis stanowi, że osoba, która pobrała nienależnie świadczenie zobowiązana jest do jego zwrotu. Z przepisu tego nie wynika zakaz orzekania w jednej decyzji o uznaniu świadczenia za nienależnie pobrane z równoczesnym nakazaniem zwrotu nienależnie pobranych sum. Zatem już wykładnia językowa wskazuje na możliwość orzekania w jednej decyzji o obydwu spornych kwestiach. Na trafność tego wniosku wskazuje też treść kolejnych jednostek redakcyjnych tego przepisu, w których mowa jest o decyzji ustalającej i nakazującej zwrot nienależnie pobranego świadczenia - w ust.4 stanowi się o przedawnieniu od daty wydania "decyzji o ustaleniu i zwrocie nienależnie pobranego świadczenia", w ust.6 ustawodawca zastrzega, kiedy "decyzja o ustaleniu i zwrocie nienależnie pobranego świadczenia" nie jest wydawana. Tak więc zarzut naruszenia art. 25 ust.1 u.p.w.d. poprzez wydanie jednej decyzji w sprawie uznania świadczenia za nienależnie pobrane i orzeczenia o obowiązku jego zwrotu jest niezasadny. Sąd podziela uwagi i rozważania organu odwoławczego w tym zakresie.
Nie jest trafny zarzut niewskazania podstawy uznania świadczenia za nienależnie pobrane. Treść uzasadnień obydwu wydanych w sprawie decyzji wyraźnie dowodzi, że przesłanką uznania świadczenia a nienależnie pobrane było przekroczenie przez rodzinę skarżącej progu dochodowego w wysokości 800 złotych i nieujawnienie uzyskania dochodów. Taki stan faktyczny wypełnia dyspozycję powołanego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji art. 25 ust.2 pkt 1 u.p.p.w.d.
Bezpodstawny jest zarzut niewykazania przez organy złej woli skarżącej w pobraniu świadczenia. Ustawa nie nakłada na organ obowiązku badania takiej przesłanki – wystarczającym jest stwierdzenie, że skarżąca pobierała świadczenia, nie informując organu o zmianie sytuacji dochodowej, która miał związek z zachowaniem kryterium dochodowego. O takim obowiązku skarżąca była pouczona już w dacie składania wniosku i decyzji przyznającej świadczenie.
Nie może odnieść skutku zarzut wadliwego ustalenia dochodu uzyskanego, a więc naruszenia art. 7 ustawy. Poza sporem jest, że zarówno skarżąca, jak i jej mąż podjęli pracę po roku bazowym 2014 – mąż skarżącej w listopadzie 2015 roku, zaś skarżąca w grudniu 2016 roku. Skarżąca wbrew ustawowemu obowiązkowi nie poinformowała organu o powyższych faktach, co spowodowało negatywne konsekwencje w postaci niniejszego postępowania. Co więcej, o zatrudnieniu męża w 2015 roku organ winien uzyskać informację od skarżącej już w dacie składania wniosku.
Niezasadnie skarżąca zarzuca, że obliczenie dochodu uzyskanego przez męża winno opierać się na ustaleniu przeciętnego miesięcznego dochodu uzyskanego przez niego w 2015 roku. Średnia dwunastomiesięczna z roku bazowego (roku kalendarzowego poprzedzającego okres świadczeniowy) jest jedynie punktem wyjścia dla ustalenia dochodu rodziny (miesięcznego) z uwzględnieniem doliczanego do niej dochodu uzyskanego i odliczanego od niej dochodu utraconego, co ustawa ujmuje jako zdarzenie jednostkowe związane z uzyskaniem przez rodzinę nowego źródła dochodu (art. 2 pkt 19) lub utratą dotychczasowego źródła dochodu (part. 2 pkt 20 u.p.p.w.d.).
W stanie faktycznym sprawy zastosować należało art. 7 ut.3 u.p.p.w.d., który stanowi, że w przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego po roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, dochód ich ustala się na podstawie dochodu członka rodziny lub dochodu dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, powiększonego o kwotę osiągniętego dochodu za miesiąc następujący po miesiącu, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w okresie, na jaki ustalane lub weryfikowane jest prawo do świadczenia wychowawczego.
Rok kalendarzowy, poprzedzający okres świadczeniowy to tzw. rok bazowy. Co do zasady jest to rok bezpośrednio poprzedzający okres świadczeniowy, jednak z mocy art. 48 ust.2 u.p.p.w.d. w przypadku świadczeń, przyznawanych na pierwszy okres świadczeniowy 2016-2017 z woli ustawodawcy rokiem bazowym jest rok 2014. Zatem w tej sytuacji dochody uzyskane po roku 2014, a wiec zarówno w roku 2015, jak i 2016 są dochodami, o których stanowi art. 7 ust. 3 u.p.p.w.d., uzyskanymi po roku poprzedzającym rozumianym jako rok bazowy. Z tych względów nie ma w niniejszej sprawie zastosowania art. 7 ust.2u.p.p.w.d.
Organy wprawdzie popełniły błąd, ograniczając się do ustalenia dochodu z miesiąca następującego po miesiącu, w którym dochód był uzyskany i nie ustalając, czy dochód ten uzyskiwany by również w dacie weryfikowania świadczenia, choć przepis art.7 ust.3 ustawy wyraźnie na taki obowiązek wskazuje. Jest to uchybienie istotne, które czyni trafnym zarzut niewyjaśnienia okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Niemniej skarżąca na rozprawie w dniu 7 grudnia 2018 roku potwierdziła, że oboje z mężem pozostawali w ciągłym zatrudnieniu do końca okresu weryfikowanego, powyższe potwierdzają również dokumenty zgromadzone przez organ, w tym umowy o pracę i świadectwa pracy, potwierdzające tożsamą wysokość wynagrodzenia z ustalonym przez organy na początku okresu badanego. Uchybienie powyższe - brak wyraźnego ustalenia wysokości wynagrodzenia w dacie przyznania świadczenia i w okresie jego pobierania nie miało zatem wpływu na wynik postępowania.
Nie znajduje również uzasadnienia zarzut skarżącej, że organ winien dochód uzyskiwany przez męża po roku 2014 podzielić przez 12 miesięcy, aby ustalić średnie wynagrodzenie. Od ogólnej zasady, że dochód w rozumieniu ustawy oznacza przeciętny miesięczny dochód członka rodziny, osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego (art. 2 pkt 2 u.p.p.w.d.), ustawodawca w tym samym przepisie przewidział odstępstwa, zastrzegając, że powyższą definicję należy stosować z zastrzeżeniem regulacji zawartej w art. 7 ust.1 – 3a u.p.p.w.d.. Przy czym odstępstwo owo dotyczy sposobu obliczania dochodu, a nie zasady, że ustala się przeciętny dochód rodziny. Natomiast niezmienna pozostaje zasada, aby dochód będący podstawą przyznania świadczeń był dochodem realnie uzyskiwanym przez rodzinę w okresie świadczeniowym Temu celowi służy wprowadzenie instytucji dochodu utraconego i uzyskanego i przez pryzmat tej generalnej zasady interpretować należy zapisy art. 7 ustawy. Na marginesie warto zauważyć, że gdyby – jak chce skarżąca - dochód jej męża uzyskany w grudniu 2015 roku podzielić przez 12 miesięcy, nie odzwierciedlałby on faktycznie uzyskiwanego dochodu w 2016 i 2017 roku, byłoby to więc zaprzeczeniem zasady urealnienia dochodów.
Oczywistym jest, ze dochód uzyskany w skali jednego miesiąca z reguły nie będzie miał wpływu na zmianę uprawnień do świadczenia, skoro w zdaniu ostatnim w art. 7 ust. 2 i ust.3 ustawy ustawodawca wyraźnie podkreśla, iż warunkiem potraktowania dochodu jako uzyskanego jest uzyskiwanie go również w dacie przyznania świadczenia. Uzyskiwanie dochodu oznacza pewną ciągłość tego zdarzenia. Stąd też, a także z zasady urealnienia dochodu w czasie pobierania świadczenia wynika konieczność zbadania dochodów w dwóch krańcowych momentach z miesiąca po miesiącu od miesiąca uzyskania uzyskaniu dochodów oraz dochodu uzyskiwanego w chwili przyznania świadczenia.
Należy zwrócić uwagę, że w takim stanie faktycznym, gdy skarżąca i jej mąż pozostawali w ciągłym zatrudnieniu w okresie objętym badaniem, nie ma podstaw, aby ustalać przeciętne wynagrodzenie uzyskiwane przez nich w poszczególnych miesiącach i badać średnią. Nie stanowi podstaw do takich obliczeń unormowania art. 7 us. 3 u.p.p.w.d. Taki sposób ustalenia wynagrodzenia po okresie bazowym należy rozważać, gdy dochody uzyskiwane po roku bazowym nie są dochodami stałymi, np. uzyskiwane są z prac dorywczych, okresowych, z umów zlecenia nie obejmujących całego okresu świadczeniowego. Na kanwie takich stanów faktycznych zapadają orzeczenia, także tutejszego sądu, wskazujące na konieczność badania przeciętnego wynagrodzenia z 12 miesięcy w okresie poprzedzającym okres świadczeniowy. W niniejszej sprawie jednak nie było podstaw do zastosowania takie wykładni wobec ciągłości zatrudnienia w 2016 i 2017 roku zarówno skarżącej, jak i jej męża.
Wobec tego sąd uznał, że uchybienie polegające na nieustaleniu dochodu rodziny w dacie przyznania świadczenia nie miało wpływu na wynik sprawy z uwagi na przyznanie powyższej okoliczności przez skarżącą, co potwierdzają resztą dokumenty w aktach administracyjnych.
Reasumując, pomimo pewnych uchybień w toku postępowania sąd uznał, że zaskarżone decyzje odpowiadają prawu i brak uzasadnionych przesłanek do wyeliminowania ich z obrotu prawnego. Z uwagi na powyższe skargę należało oddalić na podstawie art. 151 p.p.s.a.
A.B.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło