II SA/Łd 842/10

Dnia 3 listopada 2010 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Anna Stępień, Sędzia NSA Grzegorz Szkudlarek, Protokolant Asystent sędziego Jarosław Moraczewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 października 2010 roku sprawy ze skargi B. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] roku, nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. – po rozpatrzeniu odwołania B. P. od decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] roku, nr [...], w sprawie przyznania świadczenia z pomocy społecznej w formie zasiłku stałego w wysokości 324 zł miesięcznie na okres od 1 maja 2009 roku do 30 czerwca 2009 roku – utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Jako podstawę prawną powyższego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazało przepisy art. 2 ust. 1, art. 8 ust. 1 i 4, art. 37 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 roku o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009 roku, Nr 175, poz. 1362 ze zm.), oraz przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z 29 lipca 2009 roku w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. Nr 127, poz. 1055). W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, iż B. P. w niniejszym postępowaniu domagała się przyznania zasiłku stałego. Organ pierwszej instancji powyższy wniosek uwzględnił przyznając skarżącej świadczenie z pomocy społecznej w formie zasiłku stałego w wysokości 324 zł miesięcznie na okres od 1 maja 2009 roku do 30 czerwca 2009 roku. W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ pierwszej instancji wskazał, że zasiłek stały ustalono w wysokości różnicy pomiędzy kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej wynoszącym 477 zł, a dochodem skarżącej, na który składał się zasiłek pielęgnacyjny w kwocie 153 zł. W odwołaniu wniesionym od powyższego rozstrzygnięcia skarżąca zakwestionowała zarówno okres przyznanego zasiłku stałego – z pominięciem miesiąca kwietnia 2009 roku, jak i kwotę przyznanego świadczenia. Jej zdaniem zasiłek stały powinien być wypłacany w maksymalnej wysokości wynoszącej 444 zł miesięcznie. W następstwie rozpoznania odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji podnosząc, iż sprawa była już przedmiotem rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Ł., który wyrokiem z dnia [...] roku, w sprawie sygn. akt [...] uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] roku zarzucając organowi odwoławczemu niezbadanie kwestii zasadności przeprowadzenia w danym czasie aktualizacji wywiadu środowiskowego, co miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. decyzją z dnia [...] roku, nr [...] – związane wytycznymi zawartymi w uzasadnieniu powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. – uchyliło decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] roku w całości i sprawę przekazało do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Prezydent Miasta Ł. ponownie rozpoznając sprawę zaskarżoną odwołaniem decyzją przyznał B. P. zasiłek stały w wysokości 324 zł miesięcznie od 1 maja 2009 roku do 30 czerwca 2009 roku. Kolegium podało, iż w przedmiotowej sprawie ustalono, że od października 2007 roku B. P. zamieszkuje sama, bowiem jej syn wyjechał poza granice Polski i nie utrzymuje z matką kontaktu i nie pomaga jej również finansowo. Ponadto organ wskazał, że orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności z dnia 15 października 2007 roku B. P. została zaliczona do osób z umiarkowanym stopniem niepełnosprawności, a orzeczenie wydane zostało na stałe. Następnie decyzją Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] roku, nr [...] został przyznany B. P. zasiłek pielęgnacyjny w wysokości 153 zł miesięcznie od stycznia 2008 roku na czas nieokreślony, który stanowi jedyny dochód strony. Organ odwoławczy – mając na uwadze fakt, iż zasiłek pielęgnacyjny nie został przez ustawodawcę zaliczony do środków podlegających wyłączeniu przy obliczaniu dochodu – świadczenie to uznał za dochód strony w rozumieniu przepisów ustawy o pomocy społecznej. W ten sposób organ uznał, że B. P. od miesiąca stycznia 2008 roku posiada dochód własny w postaci zasiłku pielęgnacyjnego w wysokości 153 zł miesięcznie. Nadto organ odwoławczy ustalił, że Prezydent Miasta Ł. decyzją z dnia [...] roku, nr [...] zmienił własną decyzję z dnia [...] roku i ustalił wysokość zasiłku stałego od miesiąca lutego 2008 roku na kwotę 324 zł miesięcznie. Świadczenie w tej wysokości było wypłacane stronie comiesięcznie do kwietnia 2009 roku. Kolegium oceniło, iż skarżąca spełniała przesłanki wymienione w art. 37 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej do otrzymania zasiłku stałego i w rezultacie, mając na względzie ustalony stan faktyczny, od kryterium dochodowego, a więc kwoty 477 zł odjęto kwotę uzyskanego przez skarżącą dochodu, to jest kwotę 153 zł, co sprawiło, że wyliczony przez organ zasiłek stały wyniósł 324 zł miesięcznie. W odpowiedzi na zarzut skarżącej dotyczący odmowy przyznania zasiłku stałego w kwietniu 2009 roku Kolegium wyjaśniło, że na podstawie decyzji z dnia [...] roku, nr [...], zmienionej w zakresie wysokości decyzją z dnia [...] roku, nr [...] zasiłek stały za miesiąc kwiecień 2009 roku w wysokości 324 zł został przesłany skarżącej w dniu 2 kwietnia 2009 roku. W ocenie Kolegium nie można również uznać za zasadne podnoszone przez B. P. okoliczności dotyczące pobierania przez jej syna stypendium socjalnego, bowiem okoliczność ta pozostaje bez wpływu na podjęte rozstrzygnięcie, bowiem od października 2007 roku odwołująca się jest osobą samotnie gospodarującą. Nadto Kolegium wskazało, iż stanowisko jakie zajął Wojewódzki Sąd Administracyjny w Ł. w wyroku z dnia [...] roku w sprawie sygn. akt [...], nie jest - jak to odbiera B. P. – równoznaczne z przyznaniem jej zasiłku stałego w żądanej wysokości, tym bardziej, że Sąd uchylił decyzję Kolegium utrzymującą w mocy decyzję organu pierwszej instancji w przedmiocie ograniczenia okresu wypłaty zasiłku stałego do miesiąca kwietnia 2009 roku, z innych przyczyn niż podnoszone przez skarżącą. Sąd wskazał mianowicie, iż nie została zbadana okoliczność czy w przedmiotowej sprawie zachodziła w danym czasie konieczność przeprowadzenia aktualizacji wywiadu środowiskowego, a która to okoliczność stanowiła o wstrzymaniu przyznania zasiłku stałego do miesiąca kwietnia 2009 roku. Organ podkreślił, że powyższy wyrok nie daje też podstaw do żądania wysuniętego przez odwołującą się "o zwrot kwoty 6.016 zł. tytułem niewypłaconego zasiłku stałego". B. P. zaskarżyła powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. podtrzymując dotychczasowe stanowisko. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Tytułem wstępu wyjaśnić należy, iż zgodnie z przepisem art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest z punktu widzenia kryterium legalności. W ramach owej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, nie będąc przy tym związany granicami skargi, czy przy wydawaniu zaskarżonej decyzji nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne. Stosownie zaś do art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej jako "p.p.s.a.", sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach. W przypadku zaś braku występowania powyższych naruszeń prawa Sąd – stosownie do art. 151 p.p.s.a, – oddala skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając sprawę w tak zakreślonej kognicji stwierdził, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jej wyeliminowanie z obrotu prawnego w oparciu o wskazane powyżej podstawy prawne. Przedmiotem sądowej kontroli w niniejszej sprawie jest ocena legalności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] r., którą utrzymano w mocy rozstrzygnięcie Prezydenta Miasta Ł. w sprawie przyznania skarżącej zasiłku stałego w wysokości 324,00zł miesięcznie na okres od 1 maja 2009 roku do 30 czerwca 2009 roku. Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia zawartego w tej decyzji stanowiły przepisy przywołanej powyżej ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej. Według unormowania zawartego w przepisie art. 37 ust. 1 tejże ustawy zasiłek stały przysługuje w szczególności pełnoletniej osobie samotnie gospodarującej, całkowicie niezdolnej do pracy z powodu wieku lub niepełnosprawności, jeżeli jej dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej. W tym miejscu warto przypomnieć, że ustawa o pomocy społecznej w art. 6 pkt 1 przyjmuje, iż całkowita niezdolność do pracy – to całkowita niezdolność do pracy w rozumieniu przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych albo zaliczenie do I lub II grupy inwalidów lub legitymowanie się znacznym lub umiarkowanym stopniem niepełnosprawności w rozumieniu przepisów o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. Stosownie do postanowień art. 3 ustawy z 27 sierpnia 1997 roku o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, (Dz. U. Nr 123, poz. 776 ze zm.) wyróżniamy trzy stopnie niepełnosprawności: znaczny, umiarkowany i lekki. Do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności wolą ustawodawcy zalicza się osobę o naruszonej sprawności organizmu, zdolną do wykonywania zatrudnienia na stanowisku pracy przystosowanym odpowiednio do potrzeb i możliwości wynikających z niepełnosprawności, wymagającą w celu pełnienia ról społecznych częściowej lub okresowej pomocy innej osoby w związku z ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Przepis art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej stanowi, że pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Kolejnym wymogiem do otrzymania zasiłku stałego jest spełnianie kryterium dochodowego określonego w art. 8 ust. 1 u.p.s.: prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej przysługuje osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty 477 zł. Przepis art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 roku o pomocy społecznej stanowi, że pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Kolejnym wymogiem do otrzymania zasiłku stałego jest spełnianie kryterium dochodowego określonego w art. 8 ust. 1 omawianej ustawy. Prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej przysługuje osobie samotnie gospodarującej, której miesięczny dochód nie przekracza kwoty 477 zł. Podkreślenia wymaga, że za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej (art. art. 8 ust. 3 omawianej ustawy). Zaś wolą ustawodawcy ustanowiono katalog świadczeń pieniężnych, których nie wlicza się do dochodu w rozumieniu powyższej ustawy. I tak są to: - jednorazowe pieniężne świadczenie socjalne, - zasiłek celowy, - pomoc materialna mająca charakter socjalny albo motywacyjny, przyznawana na podstawie przepisów o systemie oświaty, - wartość świadczenia w naturze, - świadczenia przysługujące osobie bezrobotnej na podstawie przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy z tytułu wykonywania prac społecznych użytecznych. Zatem jedynie wyżej wymienione świadczenia mogą podlegać pominięciu przy ustalaniu dochodu osoby ubiegającej się o świadczenia ze środków pomocy społecznej. Wypada zatem skonstatować, że wśród tych świadczeń nie został wymieniony zasiłek pielęgnacyjny. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy wskazać, iż niesporna jest konkluzja organów, że skarżąca spełniła przesłanki do otrzymania zasiłku stałego. Jest bowiem osobą samotnie gospodarującą o orzeczonym umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, a uzyskiwany przez nią dochód nie przekracza stosownego kryterium. Dalej wskazać należy, że wysokość zasiłku stałego ustawodawca określił na podstawie przepisu art. 37 ust. 2 omawianej ustawy – w przypadku osoby samotnie gospodarującej – jako różnicę miedzy kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby, z tym że kwota zasiłku nie może być wyższa niż 444 zł miesięcznie. Mając na uwadze wysokość uzyskiwanego przez skarżącą dochodu z tytułu zasiłku pielęgnacyjnego należy wskazać, iż wysokość należnego skarżącej zasiłku stałego była ustalona w sposób prawidłowy. Ustalając wysokość dochodu skarżącej organy prawidłowo uznały, iż przyznawany skarżącej zasiłek pielęgnacyjny nie może być utożsamiany – jak chce tego skarżąca – z zasiłkiem celowym. Powyższe formy pomocy rządzą się własnymi kryteriami i służą do przezwyciężania odmiennych trudnych sytuacji życiowych. Natomiast nie ulega wątpliwości, że rozróżnienie dokonane pomiędzy nimi ma istotne znaczenie, chociażby z punktu widzenia źródeł uzyskiwanych dochodów. W konkluzji wskazać zatem należy, że zaskarżona decyzja, utrzymująca w mocy decyzję organu pierwszej instancji przyznająca skarżącej uprawnienie do zasiłku stałego w wysokości 324 zł w okresie od 1 maja 2009 roku do 30 czerwca 2009 roku wydana została zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Powyższa decyzja przyznająca skarżącej zasiłek stały w okresie od 1 maja 2009 roku do 30 czerwca 2009 roku koresponduje czasowo z wcześniejszymi rozstrzygnięciami organów administracji przyznającymi skarżącej ów zasiłek. Mając na uwadze okoliczność, iż decyzja Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] roku, nr [...], zmieniona w zakresie wysokości przyznanego świadczenia decyzją tegoż organu z dnia [..] roku, nr [...], przyznawała skarżącej zasiłek stały na okres do końca miesiąca kwietnia 2009 roku, a to tym samym – wbrew zarzutom skargi – brak jest pominięcia tegoż okresu przy przyznawaniu omawianego zasiłku. Z analizy okoliczności niniejszej sprawy można wyprowadzić wniosek, iż skarżąca mała przyznany zasiłek stały w prawidłowej wysokości przez cały okres, za który wnioskowała przyznanie tegoż świadczenia, a zatem nie znajduje oparcia w ustalonym stanie faktycznym konkluzja skarżącej o zadłużeniu, jakie organy pomocowe mają wobec niej z tytułu nie przyznania w pełnej wysokości i za cały okres owego świadczenia. Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Ł., na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku. m.ch.