II SA/Łd 847/01
WyrokWSA w Łodzi2004-02-11
Skład orzekający: Sędzia NSA Grzegorz Szkudlarek, Sędzia WSA Jolanta Rosińska, p.o. Sędziego WSA Arkadiusz Blewązka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie przyznania uprawnień kombatanckich, oparta na przepisie określającym termin składania wniosków, może zostać utrzymana w mocy po stwierdzeniu przez Trybunał Konstytucyjny niezgodności tego przepisu z Konstytucją?Ratio decidendi
Decyzja o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie przyznania uprawnień kombatanckich, oparta na przepisie art. 22 ust. 3 ustawy o kombatantach, podlega uchyleniu, jeśli przepis ten został uznany przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodny z Konstytucją. Utrata mocy obowiązującej przepisu, który stanowił podstawę decyzji, stanowi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, co uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b PPSA.Stan faktyczny
Z. C. złożyła wniosek o przyznanie uprawnień kombatanckich. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych umorzył postępowanie, uznając wniosek za złożony po terminie określonym w art. 22 ust. 3 ustawy o kombatantach. Organ II instancji utrzymał tę decyzję w mocy. Z. C. wniosła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego, twierdząc, że została źle poinformowana o terminie składania wniosków. Sąd administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych. Zasądzono od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz Z. C. kwotę 10 złotych tytułem kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 11 lutego 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący del. Sędzia NSA Grzegorz Szkudlarek, Sędziowie : Sędzia WSA Jolanta Rosińska, p.o. Sędziego WSA Arkadiusz Blewązka (spr.), Protokolant asystent sędziego Anna Dębowska, po rozpoznaniu w dniu 11 lutego 2004 roku na rozprawie sprawy ze skargi Z. C. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia[...], Nr [...], 2. zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz Z. C. kwotę 10,00 (dziesięć) złotych z tytułu kosztów postępo- wania.
Sygn. akt: II SA / Łd 847 / 01
U Z A S A D N I E N I E
Decyzją z dnia [...], Nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych umorzył postępowanie administracyjne wszczęte na skutek wniosku Z. C. o przyznanie jej uprawnień kombatanckich. Jako przyczynę umorzenia postępowania organ administracji wskazał to, iż Z. C. wniosek o przyznanie jej uprawnień złożyła po terminie określonym w art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 1997 r. Nr 142, poz. 950 ze zm.). Przepis ten stanowi, iż wnioski o przyznanie uprawnień kombatanckich mogą być kierowane przez osoby zamieszkałe na stałe w Polsce, po ich uprzednim zarekomendowaniu przez stowarzyszenie właściwe dla określonego rodzaju prowadzonej działalności kombatanckiej lub doznawanych represji do dnia 31 grudnia 1998 roku, zaś przez osoby zamieszkałe poza granicami Polski do dnia 31 grudnia 1999 roku. Termin ten ma charakter terminu materialnego i w odniesieniu do niego nie stosuje się instytucji przywrócenia terminu. Jego uchybienie powoduje bezskuteczność czynności procesowej podjętej przez stronę, a wszczęte postępowanie administracyjne jest bezprzedmiotowe.
W dniu 23 października 2000 roku Z. C. złożyła odwołanie od powyższej decyzji wnosząc o ponowne rozpoznanie sprawy i przyznanie uprawnień kombatanckich. W uzasadnieniu odwołania podała, iż została źle poinformowana, co do okresu, w którym należy złożyć wniosek o przyznanie uprawnień kombatanckich, a nadto miała w 1998 roku kłopoty z własnym zdrowiem i zmarł w tym czasie jej zięć.
Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych jako organ II instancji decyzją z dnia [...] , Nr [...] utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję. W uzasadnieniu wskazał, iż skarżąca nie przedstawiła dowodów, iż wniosek został złożony w ustawowym terminie, to jest do dnia 31 grudnia 1998 roku.
W dniu 24 kwietnia 2001 roku, na powyższą decyzję Z. C. wniosła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Łodzi podnosząc, iż została poinformowana o przedłużeniu o pół roku terminu do składania wniosków o przyznanie uprawnień kombatanckich. Działając w zaufaniu do organów administracji złożyła stosowny wniosek we wskazanym przez urzędników terminie. Ostatecznie w skardze wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji.
W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie wskazując, iż będąc związany treścią art. 22 ust. 3 ustawy o kombatantach nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga podlega uwzględnieniu.
Postępowanie w niniejszej sprawie, pomimo wniesienia skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Łodzi, nie zostało przez ten Sąd zakończone przed dniem 1 stycznia 2004 roku, a zatem sprawa ta podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi. (art. 97 par. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi . (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.)) Zgodnie z treścią art. 3 par. l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (w skrócie: p.s.a.) (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), Sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. Analogiczne unormowanie zawiera art. 1 par. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269), który stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi przez kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, iż Sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Zgodnie zaś z art. 145 par. 1 ust.1 p.s.a. decyzja podlega uchyleniu w całości lub w części, jeżeli sąd administracyjny stwierdzi:
a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy;
Po wydaniu zaskarżonej decyzji Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 15 kwietnia 2003 roku, w sprawie SK 4/02 stwierdził, że art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 roku o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego ( Dz. U. Nr 142 z 1997 roku, poz. 950 ze zm.) jest niezgodny z art. 2 i art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej ( OTK-A 2003/4/31)
Zgodnie z art. 190 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej wskazane powyżej orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego weszło w życie z dniem jego ogłoszenia, a w konsekwencji art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 roku utracił moc. Skarżąca nie jest zatem ograniczona terminem do złożenia wniosku o przyznanie uprawnień kombatanckich, który przewidywał derogowany z systemu prawnego przepis prawa.
W myśl art. 145 a par. 1 k.p.a. orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej przepisu art. 22 ust. 3 powołanej ustawy, będącego podstawą do wydania zaskarżonej decyzji stanowi podstawę żądania wznowienia postępowania.
Z przytoczonych powyżej względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie przepisu art. 145 par. 1 pkt 1 "b" p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.
O zasądzeniu na rzecz skarżącej kwoty z tytułu wpisu od skargi orzeczono na podstawie art. 97 par. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) w związku z art. 55 par. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 roku o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.)
Z uwagi na brak przymiotu wykonalności zaskarżonej decyzji (odmowa przyznania uprawnienia) Sąd uznał wydanie rozstrzygnięcia w trybie art. 152 wskazanej powyżej ustawy za bezprzedmiotowe.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło