II SA/Łd 847/04

Dnia 12 maja 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Nowacki, Sędzia WSA Barbara Rymaszewska (spr.), Asesor WSA Arkadiusz Blewązka, Protokolant asystent sędziego Tomasz Godlewski, po rozpoznaniu w dniu 12 maja 2005 roku na rozprawie sprawy ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] Nr [...] 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku. II SA/Łd 847/04 UZASADNIENIE W dniu 1 września 2004 r. M. K. wniósł do Sądu skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] utrzymującą w mocy wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta Ł. decyzję Kierownika Filii Ł. – G. Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Ł. z dnia [...] Nr [...] przyznającą na rzecz skarżącego od czerwca 2004 r. zasiłek stały w kwocie 236 złotych miesięcznie. Rozstrzygnięcie wydano na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (t.j. Dz.U. z 2001 r., Nr 79, poz. 856 z późn. zm.), art. 37 ust. 1 pkt. 2, ust. 2 pkt 2 i ust. 3 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2004 r., Nr 64, poz. 593 z późn. zm.), art. 9 ust. 1 pkt 25 ustawy z dnia 23 stycznia 2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia (Dz.U. z 2003 r., Nr 45, poz. 391 z późn. zm.). Z uzasadnienia decyzji wynika, że decyzją z dnia [..] organ I instancji postanowił przyznać M. K. zasiłek stały na czas określony t.j. od dnia 1 czerwca 2004 r. do 31 sierpnia 2005 r. w wysokości 236,00 zł. W okresie pobierania świadczenia opłacana jest składka na ubezpieczenie zdrowotne zgodnie z ustawą o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji podał, że wysokość przyznanego wnioskodawcy zasiłku stałego uwzględnia ustaloną w toku postępowania zmianę dochodu w gospodarstwie domowym wnioskodawcy. Od powyższej decyzji odwołał się M. K. kwestionując wysokość zasiłku, która jego zdaniem została pomniejszona o 90,00 zł, co w jego sytuacji materialnej i zdrowotnej oznacza ograniczenie możliwości zakupu niezbędnych leków i poprawy sytuacji mieszkaniowej. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. podało, że akt administracyjnych wynika, że wnioskodawca prowadzi osobne gospodarstwo mieszkając w jednoizbowym mieszkaniu w starym budownictwie, udostępnionym nieodpłatnie przez jego kuzynkę S. B. Skarżący jest osobą rozwiedzioną. Z uwagi na znaczny stopień niepełnosprawności (paraliż lewostronny) nie pracuje i nie jest zarejestrowany w urzędzie pracy. Orzeczenie o niepełnosprawności ważne jest do dnia 31 sierpnia 2005 r. M. K. nie otrzymuje świadczeń z ZUS – jego jedynym źródłem dochodu jest zasiłek pielęgnacyjny w wysokości 144,00 zł oraz uznana przez ośrodek pomocy społecznej za dochód kwota w wysokości 81,00 zł, równa połowie opłat czynszowych pokrywanych w całości przez S. B., korzystającą z dodatku mieszkaniowego w wysokości 114,14 zł. Organ odwoławczy podał, że wnioskodawca w październiku 2003 r. podjął starania w Urzędzie Miasta Ł. w sprawie oddania w najem lokalu z tytułu znacznego stopnia niepełnosprawności zgodnie z art. 9 ust. 2 uchwały Nr LXXV/1765/02 Rady Miejskiej w Ł. z dnia 6 marca 2002 r., lecz wniosek o przydział mieszkania w tym trybie został załatwiony odmownie. Wnioskodawca będąc do kwietnia 2002 r. najemcą mieszkania przy ul. A 44 zrzekł się dobrowolnie uprawnień do niego na rzecz siostry wraz z wymeldowaniem się z lokalu. Wniosek nie zawierał poza tym danych dotyczących sytuacji mieszkaniowej jego żony, z którą pozostawał formalnie w związku małżeńskim. Istniejąca obecnie możliwość wynajmu mieszkania z zasobów Gminy to uczestnictwo wnioskodawcy w konkursie przydziału lokali do remontu we własnym zakresie lub zadłużonego oraz ewentualność wynajmu lokalu w zasobach prywatnych w zarządzie Administracji Nieruchomościami. Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 37 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy o pomocy społecznej wnioskodawca będąc osobą niezdolną do pracy z powodu niepełnosprawności, samotnie gospodarującą, spełnia warunki do otrzymania świadczenia w formie zasiłku stałego, gdyż jego dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej. Wysokość zasiłku stałego w przypadku osoby samotnie gospodarującej ustala się jako różnicę między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby, z tym, że kwota zasiłku nie może być wyższa niż 418 zł miesięcznie. Kryterium dochodowe osoby samotnie gospodarującej zgodnie z art. 8 ust. 1 cytowanej ustawy wynosi 461 zł, a dochód wnioskodawcy 225 zł. Różnica obu wielkości daje kwotę 236 zł równą wysokości przyznanego wnioskodawcy zasiłku stałego. Sporną dla wnioskodawcy pozostaje ustalona przez ośrodek pomocy społecznej wysokość jego dochodu w szczególności zaś kwota 81,00 zł, którą zdaniem wnioskodawcy niesłusznie zaliczono do jego dochodu, zmniejszając automatycznie wysokość zasiłku stałego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. podkreśliło, iż wnioskodawca pomija w swym odwołaniu fakt korzystania przez najemcę lokalu – S. B. , z dodatku mieszkaniowego w wysokości 114,14 zł, który pokrywa w części opłatę czynszową, wynoszącą 162,00 zł (różnicę pokrywa S. B.). Oznacza to, że koszt utrzymania mieszkania, które składa się z lokalu zamieszkałego przez S. B. i lokalu z odrębnym wejściem, zamieszkałego przez wnioskodawcę, pokrywany jest z dotacji pochodzącej z budżetu państwa i w części przez kuzynkę wnioskodawcy. Można więc uznać, zdaniem organu, iż wnioskodawca zajmując nieodpłatnie lokal, którego najemcą jest S. B. jest również konsumentem przyznanego najemcy dodatku mieszkaniowego. Biorąc zaś pod uwagę fakt, iż nie ponosi on żadnych kosztów związanych z eksploatacją tego lokalu, uznanie za dochód połowę opłat czynszowych jest zdaniem organu odwoławczego prawidłowe. W ocenie organu odwoławczego, prawidłową jest również przyznana przez MOPS wysokość przedmiotowego zasiłku w kwocie 236,00 zł wyliczona zgodnie z art. 37 ust. 2 pkt. 1 ustawy o pomocy społecznej jako różnica między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej tj. 461 zł, a dochodem tej osoby. Zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł., kwestionowanie przez wnioskodawcę wysokości przyznanego zasiłku ma z pewnością uzasadnienie w jego sytuacji zdrowotnej i materialnej, tym niemniej jednoznacznie określone przez ustawodawcę warunki przyznawania świadczenia i zasady jego wypłaty wykluczają dowolność w tej kwestii. W skardze do Sądu M. K. podważył prawidłowość wyliczenia przez organy rozpatrujące sprawę jego zasiłku. Podkreślił swoją trudną sytuację materialną i zdrowotną. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o jej oddalenie. Organ odwoławczy powołał argumenty tożsame z argumentami zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z przepisem art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi( Dz.U. Nr 153, poz.1270, dalej w skrócie ustawa o p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.. Oznacza to, iż Sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, tj. jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę nie może zatem zmienić zaskarżonej decyzji, a jedynie uwzględniając skargę może ją uchylić, stwierdzić jej nieważność lub niezgodność z prawem. W przypadku zaś, gdy nie zachodzą w/w okoliczności wskazane w art. 145 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skarga podlega oddaleniu. Skarga M.K. jest uzasadniona. Zarzut M.K. sprowadza się do niewłaściwego wyliczenia dochodu poprzez doliczenie nieponoszonych wydatków. Organy administracji dokonały niewłaściwej wykładni przepisów ustawy z dnia 12.03.2004r. o pomocy społecznej (Dz.U. Nr 64 poz. 593 ze zmianami), mającej wpływ na wynika postępowania i treść decyzji. Błędnie ustalono bowiem dochód wnioskodawcy. Z materiału dowodowego wynika, iż trafnie organy przyjęły, że zainteresowany, mieszkając u kuzynki, prowadzi odrębne z nią gospodarstwo domowe. Z okoliczności sprawy można wnioskować, iż korzysta z lokalu na zasadzie użyczenia właśnie ze względu na swoją trudną sytuację życiową. W takim stanie faktycznym, wliczenie do dochodów M.K. nieponoszonych przezeń wydatków na mieszkanie jest absolutnie niedopuszczalne. Nieponiesione wydatki nie stanowią dochodu. Nie ma też znaczenia w tej sprawie fakt, iż najemczyni lokalu korzysta z dotacji na opłacenie świadczeń za mieszkanie, kwota dotacji stanowi bowiem przysporzenie wyłącznie na rzecz najemcy i "odciąża" jej wydatki.. Ustawa z dnia 12.03.2004r. o pomocy społecznej (Dz.U. Nr64, poz.593 ze zmianami) stanowi w art. 37 ust. 1pkt 1, że zasiłek stały przysługuje osobie pełnoletniej samotnie gospodarującej, całkowicie niezdolnej do pracy z powodu wieku lub niepełnosprawności, jeżeli jej dochód nie przekracza kryterium dochodowego. Przepis art. 8 cytowanej ustawy podaje definicję kryterium dochodowego (jest to kwota 461 zł w przypadku osoby samotnie gospodarującej) oraz ( w ustępie 3.) definicję dochodu, sposobu jego obliczania. Przepis ten precyzyjnie określa również, jakie świadczenia podlegają uwzględnieniu przy obliczaniu dochodu. Wynika z niego jednoznacznie, iż nie ma podstaw prawnych do zaliczenia na poczet dochodów wydatków, których strona nie ponosi, a w konsekwencji do takiego obliczenia dochodu, jak to uczyniły organy zarówno I, jak i II instancji. Oznacza to, iż zaskarżona decyzja oraz decyzja organu I instancji zostały wydane z naruszeniem przepisu art. 8 ust. 3, art. 37ust.2 ustawy z dnia 12.03.2004r. o pomocy społecznej, co miało wpływ na wynik postępowania poprzez przyznanie skarżącemu zasiłku w zaniżonej wysokości. Z uwagi na powyższe sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu i instancji na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. "a" i art. 135 ustawy o p.s.a.