II SA/Łd 847/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział II w składzie następującym: Referendarz sądowy – Robert Adamczewski po rozpoznaniu w dniu 16 października 2007 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. C.-M. o przyznanie prawa pomocy poprzez częściowe zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi Z. C.- M. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowanego w Ł. z dnia [...] znak [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki części budynku postanawia 1) oddalić wniosek skarżącej w zakresie dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych; 2) przyznać skarżącej Z. C. – M. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie radcy prawnego II SA/Łd 487/07 Uzasadnienie Pismem z dnia 14 sierpnia 2007 r. Z. C. –M. (dalej skarżąca) wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] (znak [...]) w przedmiocie nakazu rozbiórki części budynku. W odpowiedzi na wezwanie Sądu, skarżąca uiściła wpis od skargi w kwocie 500 zł w dniu 27 września 2007 r. Następnie, pismem z dnia 29 września 2007 r., wniosła o przyznanie prawa pomocy poprzez częściowe zwolnienie od kosztów sądowych (w kwocie 200 zł) oraz ustanowienie radcy prawnego. W uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca ograniczyła się jedynie do przedstawienia zarzutów dotyczących wydanych przez organy administracji orzeczeń i opisania stanu faktycznego sprawy. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że skarżąca prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Co prawda w formularza, w części dotyczącej oświadczenia o stanie rodzinnym, wskazała swoją córkę i jej syna, zaznaczyła jednak wyraźnie, że "na razie mieszka sama". Skarżąca jest właścicielką w 1/3 działki o powierzchni 0,0422 ha, również w 1/3 budynku mieszkalnego o powierzchni 60 m2 oraz budynku gospodarczego o powierzchni 36 m2. Skarżąca osiąga stałe dochody z tytułu świadczeń emerytalnych w wysokości 1.409 zł brutto (1.171 zł netto). W części oświadczenia dotyczącego majątku skarżąca wskazała, że posiada 10.000 zł oszczędności, zaznaczyła jednak, że są to pieniądze przeznaczone na edukację jej wnuka i dla córki – jak stwierdziła – "za książeczkę mieszkaniową przekazaną w 2000 r." Skarżąca nie posiada ponadto żadnych przedmiotów wartościowych, nie osiąga również żadnych innych dodatkowych dochodów. Z przekazanych przez skarżąca informacji wynika ponadto, że pomaga córce, która jest chora na [...] oraz jej synowi. Wskazała także, że sama jest osobą niepełnosprawną o orzeczonym stopniu niepełnosprawności. Wskazała na szereg schorzeń, na które cierpi: m.in. [...], [...], [...]. Wyjaśniła w związku z tym, że ponosi wysokie koszty bieżące leczenia i zakupu leków. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 marca 2002 r. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), należy rozważyć, czy w świetle podanych okoliczności skarżąca spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Stosownie do postanowień art. 243 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżąca wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Zgodnie z art. 245 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 1 powołanej ustawy, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od Sądu zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. W stanie faktycznym istniejącym w rozpatrywanej sprawie należy uznać, że brak jest przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Strona występująca o przyznanie prawa pomocy jest obowiązana uprawdopodobnić, że spełnia kryteria przyznania pomocy. Oznacza to, że jest zobowiązana wykazać z prawdopodobieństwem graniczącym z pewnością, że nie jest w stanie ponieść takich kosztów. Zauważyć przy tym należy, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. W niniejszej sprawie istotne dla podejmowanego rozstrzygnięcia jest ustalenie, że skarżąca osiąga stałe dochody w wysokości 1.409 zł brutto miesięcznie, wykazała także, że posiada oszczędności w wysokości 10.000 zł. W ocenie Sądu, w sytuacji osiągania stałych, bieżących dochodów we wskazanej wysokości oraz wobec faktu posiadania wskazanych oszczędności skarżąca nie może zasłaniać się argumentem, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (przesłanka z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Potwierdza to fakt, że skarżąca uiściła wpis do skargi w wysokości 500 zł. Tym samym brak jest podstaw do uznania, że zachodzą przesłanki do przyznania skarżącej pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w części. Odnosząc się natomiast do wniosku skarżącej o ustanowienie radcy prawnego, Sąd zważył co następuje. Rozpoznając wniosek skarżącej w tym zakresie, Sąd miał na względzie fakt, że prawo pomocy jest instytucją, której celem jest umożliwienie realizacji prawa do sądu osobom nie dysponującym wystarczającymi środkami na prowadzenie sporów przed sądem. W świetle przedstawionych powyżej informacji o stanie majątkowym skarżącej – wysokości osiąganych bieżących dochodów, mając na uwadze, że skarżąca pokryła koszty wpisu w wysokości 500 zł oraz zobowiązana jest do pokrycia ewentualnych późniejszych kosztów sądowych, w ocenie Sądu, skarżąca nie jest już w stanie ponieść dodatkowych kosztów ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika w sprawie. Odnośnie posiadanych przez skarżącą oszczędności wskazać należy, że oszczędności te – jak wyjaśniła skarżąca – przeznaczone zostały na pomoc córce, która jest chora na [...] oraz jej synowi (koszty edukacji nieletniego wnuka). Należy także mieć na uwadze, że sama skarżąca jest osobą niepełnosprawną o orzeczonym stopniu niepełnosprawności. Cierpi przy tym na szereg schorzeń: m.in. [...], [...], [...]. Wyjaśniła w związku z tym, że ponosi wysokie koszty bieżące leczenia i zakupu leków. W tej sytuacji, wobec przedstawionych powyżej faktów, w ocenie Sądu, ewentualna konieczność poniesienia dodatkowych kosztów związanych z ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika mogłaby stanowić nadmierne obciążenie finansowe dla skarżącej. Wobec powyższego, działając na podstawie art. 245 § 2 i § 3 oraz art. 246 § 1 pkt 1 i pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), orzeczono jak postanowieniu. A.T.-P.