II SA/Łd 848/04
WyrokWSA w Łodzi2005-05-19
Skład orzekający: Anna Stępień, Czesława Nowak-Kolczyńska, Sławomir Wojciechowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które rozpoznało zażalenie wniesione po terminie, jest nieważne z powodu rażącego naruszenia prawa?Ratio decidendi
Postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego jest nieważne, ponieważ zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa, polegającym na rozpoznaniu zażalenia wniesionego po upływie ustawowego terminu. Uchybienie terminu do wniesienia zażalenia powoduje jego bezskuteczność, a organ odwoławczy powinien stwierdzić uchybienie terminu, a nie merytorycznie rozpoznać sprawę.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła postanowienia Prezydenta Miasta Ł. w przedmiocie uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla salonu samochodowego, które nałożono warunek wykonania dodatkowych pasów ruchu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Strona skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego. Sąd stwierdził nieważność zaskarżonego postanowienia SKO.Rozstrzygnięcie
1. stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. na rzecz "A" Spółki Jawnej K. J., H. S. kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów sądowych; 3. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 19 maja 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Stępień (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Czesława Nowak-Kolczyńska, Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski, Protokolant Anna Tuczek - Podczaska, po rozpoznaniu w dniu 19 maja 2005 roku na rozprawie sprawy ze skargi "A" Spółki Jawnej K. J., H. S. z siedzibą w Z. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu 1. stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. na rzecz "A" Spółki Jawnej K. J., H. S. kwotę 100 zł (sto) tytułem zwrotu kosztów sądowych; 3. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
Postanowieniem z dnia [...] wydanym na podstawie art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych ( tekst jedn. Dz.U. z 2000r. Nr 71, poz. 838 ze zm. ), art. 53 pkt 4 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym ( Dz.U. Nr 80, poz. 717 ), art. 106 § 5 k.p.a. oraz uchwały Rady Miejskiej w Ł. z dnia 5 marca 2003r. nr VIII/104/03 w sprawie utworzenia jednostki budżetowej o nazwie Zarząd Dróg i Transportu ( Dz.Urz. Woj. [...] Nr 160, poz. 1570 ze zm.) Prezydent Miasta Ł. uzgodnił projekt decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie salonu samochodowego z serwisem dwustanowiskowym, przewidzianej do realizacji w Ł. przy ul. A 148/150 ( działka nr 126/5, obręb G–24 ) w obszarze przyległym do pasa drogowego pod warunkiem wykonania przez inwestora dodatkowych pasów ruchu dla pojazdów skręcających z ul. B do projektowanego salonu samochodowego.
W uzasadnieniu, powołując się na treść art. 35 ust. 3 i art. 16 ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych, organ podał, że projekt uzgadnianej decyzji przewiduje obsługę komunikacyjną salonu i warsztatu samochodowego przez istniejący wjazd z drogi wewnętrznej. Droga ta posiada tylko jeden wylot na ul. Pabianicką, który przejmuje cały ruch generowany przez projektowany obiekt i jednocześnie stanowi rzeczywisty wjazd do salonu oraz warsztatu samochodowego. Ulica Pabianicka jest drogą klasy "G" o miarodajnym natężeniu ruchu przekraczającym 400 pojazdów na godzinę, w związku z czym zgodnie z § 78 ust. 3 pkt 3 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej nr 430 z dnia 2 marca 1999r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie, należy przewidzieć dodatkowe pasy ruchu dla pojazdów skręcających z niej do projektowanych obiektów.
Nie zgadzając się z w/w postanowieniem "A" Spółka j. w dniu 17 czerwca 2004r. wniosła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. zażalenie, w którym podniosła, iż obsługa komunikacyjna odbywać się będzie przez istniejącą ulicę C, będącą drogą miejską przylegającą do nieruchomości, na której mają zostać zrealizowane salon i warsztat samochodowy, a prostopadłą do ulicy A.
Postanowieniem z dnia [...] wydanym na podstawie art. 138 § 2 w związku art. 7, art. 77, art. 106 § 5 i art. 144 k.p.a., art. 53 ust. 4 pkt 9, art. 60 ust. 1 i art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 23 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym ( Dz. U. Nr 80, poz. 717 ), art. 19 ust. 2 pkt 4 i ust. 5, art. 21 ust. 1 i 1a ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych ( tekst jedn. Dz.U z 2000r. Nr 71, poz. 838 ze zm. ) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu, powołując się na wskazane wyżej przepisy, Kolegium podzieliło stanowisko zawarte w rozstrzygnięciu wydanym przez organ I instancji i stwierdziło, że zważywszy na natężenie ruchu na ulicy B, zarządca drogi ocenił sytuację i podjął postanowienie w trosce o bezpieczeństwo ruchu. Działanie to nie może być potraktowane jako przekroczenie granic uznania administracyjnego i dlatego należy uznać je za zasadne.
Na powyższe postanowienie "A" Sp.j. K.J., H. S. w Z. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając mu niezgodność z prawem, a zwłaszcza naruszenie art. 35 ust. 3 ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych poprzez przyjęcie, że nieruchomość, na której ma zostać zrealizowana planowana inwestycja, przylega do pasa drogowego ul. B, art. 16 tejże ustawy poprzez przyjęcie, iż inwestycja pociągnie za sobą konieczność przebudowy lub modernizacji drogi, art. 8 w/w ustawy poprzez uznanie, że ul. C jest drogą wewnętrzną oraz art. 7 - 10 k.p.a. polegające na niewyjaśnieniu wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia i naruszeniu jej słusznego interesu. W konsekwencji strona skarżąca wniosła o uchylenie warunku określonego przez organy administracji, dotyczącego wykonania dodatkowych pasów ruchu dla pojazdów skręcających z ul. A do projektowanego salonu samochodowego i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisami art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Analogiczne unormowanie zawarte zostało w przepisie art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. Oznacza to, iż Sąd bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego, tj. jego zgodność z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Przeprowadzając taką kontrolę, sąd - zgodnie z art. 134 § 1 powołanej ustawy - nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Może więc dokonać oceny zaskarżonego aktu także w innym zakresie niż zakres, w jakim zakwestionowała go strona skarżąca. Stosownie do unormowania zawartego w art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi:
1/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
2/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
3/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Zgodnie natomiast z treścią art. 145 § 1 pkt 2 tej ustawy - sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.
Akta administracyjne przedmiotowej sprawy wskazują na to, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa, dającym podstawę do stwierdzenia jego nieważności. Postanowienie Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] doręczono skarżącym w dniu 8 czerwca 2004r. Wynika to z załączonego dowodu potwierdzenia odbioru przesyłki. Zażalenie na postanowienie zostało wniesione w dniu 17 czerwca 2004r. ( k. 5 akt ), a tym samym z uchybieniem ustawowego 7 - dniowego terminu, przewidzianego w art. 141 § 1 i 2 w zw. z art. 106 § 5 kodeksu postępowania administracyjnego, o którym skarżący został prawidłowo poinformowany treścią postanowienia organu pierwszoinstancyjnego, a który upłynął z dniem 15 czerwca 2004r. Należy przy tym podkreślić, że zażalenie to nie zawiera wniosku o przywrócenie terminu do jego wniesienia, a jednocześnie widnieje na nim data jego sporządzenia - 16 czerwca 2004r., świadcząca w sposób niebudzący wątpliwości o uchybieniu terminu.
Warunkiem skuteczności czynności procesowej - wniesienia odwołania, zażalenia - jest zachowanie ustawowego terminu do jej dokonania. Uchybienie ustawowego terminu powoduje bezskuteczność zażalenia, czego następstwem jest ostateczność postanowienia. W tej sytuacji obowiązkiem organu drugiej instancji, wynikającym z art. 134 kpa, jest wydanie postanowienia stwierdzającego uchybienie przez stronę terminu do wniesienia zażalenia. Organ odwoławczy jest zobowiązany w postępowaniu wstępnym zbadać, czy zażalenie od kwestionowanego przez stronę postanowienia zostało wniesione w przewidzianym przepisami terminie.
Uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie ma innej możliwości niż wydanie postanowienia o uchybieniu terminu przewidzianego w art. 134 kpa. Wydanie o tej treści rozstrzygnięcia nie jest zależne od swobodnego uznania organu, lecz wynika bezwzględnie obowiązującej normy prawnej.
Rozpoznanie zażalenia wniesionego z uchybieniem terminu stanowi rażące naruszenie prawa - art. 156 § 1 pkt 2 kpa, oznacza bowiem weryfikację w postępowaniu odwoławczym postanowienia ostatecznego, które - w myśl art. 16 § 1 w zw. z art. 144 kpa - korzysta z ochrony trwałości ( por. np. uchwała siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 października 1998r. sygn. OPS 11/98 - ONSA 1999/1/4 oraz wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 16 lutego 1998r. sygn. SA/Sz 306/98 - LEX nr 36136, z dnia 21 marca 1997r. sygn. SA/Łd 2990/95 - LEX nr 29079, z dnia 29 stycznia 1997r. sygn. I SA/Gd 1482/96 - LEX nr 29004, z dnia 10 września 2001r. sygn. II SA 1866/00 - LEX nr 55303, z dnia 18 listopada 1999r. sygn. I SA 330/99 - LEX nr 48749, z dnia 10 listopada 1999r. sygn. IVSA 2273/98 - LEX nr 48734 i z dnia 23 kwietnia 1998r. sygn. IV SA 1006/96 - LEX nr 43356 ).
Tak więc rozpoznanie w niniejszej sprawie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. zażalenia wniesionego przez skarżącego z uchybieniem ustawowego terminu stanowi rażące naruszenie prawa dające podstawę do stwierdzenia nieważności zaskarżonego postanowienia. Dodatkowo należy podnieść, iż Kolegium w komparycji postanowienia, chcąc utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie organu I instancji, nieprawidłowo wskazało w podstawie prawnej rozstrzygnięcia art. 138 § 2 zamiast art. 138 § 1 pkt 1 kpa.
Z tych wszystkich względów Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. nr 153, poz. 1270 ) w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 kodeksu postępowania administracyjnego orzekł, jak w punkcie pierwszym sentencji wyroku. W przedmiocie zwrotu kosztów sądowych Sąd wyrokował w oparciu o art. 200 i 205 § 1 p.p.s.a. Rozstrzygnięcie zawarte w punkcie 3-im sentencji wyroku wydano stosownie do treści art. 152 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło