II SA/Łd 848/14
WyrokWSA w Łodzi2014-11-17
Skład orzekający: Barbara Rymaszewska, Grzegorz Szkudlarek, Joanna Sekunda-Lenczewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o uznaniu świadczeń rodzinnych za nienależnie pobrane może zostać wydana bez jasnego i precyzyjnego wskazania podstawy prawnej oraz bez wykazania świadomości strony o braku prawa do pobierania tych świadczeń?Ratio decidendi
Decyzja o uznaniu świadczeń rodzinnych za nienależnie pobrane musi zawierać jasne i precyzyjne uzasadnienie faktyczne i prawne, w tym jednoznaczne wskazanie podstawy prawnej oraz wykazanie, że osoba pobierająca świadczenia była pouczona o braku prawa do ich pobierania i miała świadomość, że świadczenie jej nie przysługuje. Brak tych elementów powoduje naruszenie prawa i skutkuje uchyleniem decyzji.Stan faktyczny
A.D. otrzymała decyzję o przyznaniu świadczeń rodzinnych na dziecko na okres od marca do października 2014 r. Organ ustalił, że ojciec dziecka pobierał zasiłek chorobowy, co wpływa na dochód rodziny i może powodować utratę prawa do świadczeń. Organ I instancji wydał decyzję o uznaniu części świadczeń za nienależnie pobrane za maj 2014 r. oraz nakazał ich zwrot. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję. Skarżąca złożyła skargę do WSA, kwestionując prawidłowość rozstrzygnięć.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi oraz poprzedzające ją decyzje Prezydenta Miasta P., stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 17 listopada 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Barbara Rymaszewska Sędziowie Sędzia NSA Grzegorz Szkudlarek Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska (spr.) Protokolant st. specjalista Lidia Porczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 listopada 2014 roku sprawy ze skargi A. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uznania za nienależnie pobrane świadczenia rodzinne 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia [...] nr [...] oraz decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia [...] nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku. a.bł.
Decyzją z dnia [...] Nr [...] Prezydent Miasta P. na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz.U. z 2013 r., poz. 267 – w dalszej części uzasadnienia przywoływana jako: k.p.a.), art. 3 pkt 2, 2a, 24 ppkt c, art. 5, art. 20 ust. 3, art. 24 ust. 7, art. 25 ust. 1, art. 29 ust. 1, art. 30 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2013 r., poz. 1456 ze zm. – dalej jako: ustawa), § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 sierpnia 2012 r. w sprawie wysokości dochodu rodziny albo dochodu osoby uczącej się stanowiących podstawę ubiegania się o zasiłek rodzinny oraz wysokości świadczeń rodzinnych (Dz.U. 2012 r., poz. 959), § 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 3 stycznia 2013 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz.U. 2013 r., poz. 3) uznał za nienależnie pobrane świadczenia rodzinne w formie zasiłku rodzinnego na dziecko N. N. za okres od dnia 1 maja 2014 r. do dnia 31 maja 2014 r. oraz dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego na dziecko N. N. za okres od dnia 1 maja 2014 r. do dnia 31 maja 2014 r.
Jak wynika z akt sprawy, decyzją z dnia [...] stronie przyznane zostało na okres od dnia 1 marca 2014 r. do dnia 31 października 2014 r. świadczenie rodzinne na dziecko wobec ustalenia, iż spełnione jest kryterium dochodowe.
Organ wskazał, że w oświadczeniu z dnia 31 marca 2014 r. strona poinformowała, iż ojciec dziecka K. N. od miesiąca marca 2014 r. pobiera zasiłek chorobowy w ZUS. Tym samym wspomniany zasiłek, zgodnie z art. 3 pkt 24 ppkt h ustawy, traktować trzeba jako uzyskanie dochodu. W przypadku zaś uzyskania dochodu przez członka rodziny, osobę uczącą się lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego po roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy dochód ich ustala się na podstawie dochodu członka rodziny, dochodu osoby uczącej się lub dochodu dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, powiększonego o kwotę uzyskanego dochodu z miesiąca następującego po miesiącu, w którym dochód został osiągnięty, jeżeli dochód ten jest uzyskany w dniu ustalania prawa do świadczenia. W przypadku, gdy uzyskanie dochodu powoduje utratę prawa do świadczeń rodzinnych, świadczenia nie przysługują od miesiąca następującego po pierwszym miesiącu od miesiąca, w którym dochód został uzyskany. Organ podsumował, iż uwzględniając pismo ZUS z dnia 2 czerwca 2014 r., z którego wynika, iż za miesiąc kwiecień 2014 r. K. N. uzyskał dochód z zasiłku chorobowego w kwocie 1717,45 zł netto, należało dokonać ponownego przeliczenia dochodu rodziny strony. W wyniku tego organ ustalił, iż miesięczny dochód rodziny w przeliczeniu na osobę od miesiąca maja 2014 r. wynosi 572,48 zł, co oznacza, iż przekracza kryterium 539 zł, o kwotę niższą od kwoty odpowiadającej najniższemu zasiłkowi rodzinnemu. Ponieważ jednak w poprzednim okresie zasiłkowym strona nie była uprawniona do świadczenia, to należało orzec jak w decyzji.
W terminie prawem przewidzianym A. D. złożyła odwołanie podkreślając, iż wywiązała się z wszelkich obowiązków ciążących na niej, nie jest zaś jej winą, iż ZUS pierwotnie nadesłał zaświadczenie nie spełniające wymogów formalnych. Nadto wystąpiła o wskazanie o jakie formy pomocy może się zwrócić, bowiem obecnie pozostaje bez żadnych środków do życia, gdyż ojciec dziecka prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe.
Decyzją z dnia [...] Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Kolegium wskazało, odwołując się do przepisu art. 30 ust. 2 ustawy, że za nienależnie pobrane świadczenia rodzinne uważa się świadczenia wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie lub zawieszenie prawa do świadczeń rodzinnych albo wstrzymanie wypłaty świadczeń rodzinnych w całości lub w części, jeżeli osoba pobierająca te świadczenia była pouczona o braku prawa do ich pobierania.
Organ wyjaśnił, że w niniejszej sprawie decyzją z dnia [...] organ I instancji przyznał stronie zasiłek rodzinny na okres od 1 marca do 31 października 2014 r. i dodatek do zasiłku z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego w kwocie 400 zł uznając, że zostały spełnione kryteria określone w ustawie o świadczeniach rodzinnych. W oświadczeniu z dnia 13 maja 2014 r. strona wyjaśniła, iż partner przebywa na zwolnieniu chorobowym i prosi o wystąpienie do ZUS w celu uzyskania informacji o dochodzie netto za kwiecień 2014 r. Pismem z dnia 22 maja 2014 r. organ zwrócił się do ZUS o informację, od kiedy ojciec dziecka pobierał zasiłek chorobowy z wysokością dochodu netto z miesiąca następującego po miesiącu, w którym dochód został osiągnięty. W odpowiedzi ZUS wyjaśnił, iż K. N. pobierał zasiłek chorobowy w okresie od dnia 2 marca 2014 r. do dnia 7 maja 2014 r. Wysokość dochodu netto z miejsca następującego po miesiącu, w którym dochód został osiągnięty tj. kwiecień 2014 r. wynosiła 1717,45 zł. Ustalenia powyższe skutkowały zawiadomieniem strony o wszczęciu postępowania wyjaśniającego w sprawie świadczeń rodzinnych pobieranych na córkę N., przeliczeniem dochodu rodziny i ustaleniem przekroczenia kryterium dochodowego oraz zobowiązaniem strony do złożenia zaświadczenia potwierdzającego aktualną sytuację zawodową męża. W oświadczeniu z dnia 12 czerwca 2014 r. strona wyjaśniła, że ojciec dziecka nadal przebywa na zwolnieniu lekarskim. W konsekwencji, decyzją z dnia [...] nr [...] organ I instancji orzekł o uchyleniu realizacji od dnia 1 maja 2014 r. decyzji z dnia [...] przyznającej zasiłek rodzinny i dodatek do niego (pkt 1) i o braku uprawnień do świadczeń rodzinnych, o których mowa w pkt 1 decyzji od dnia 1 maja 2014 r. oraz nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. Strona nie odwołała się od tego rozstrzygnięcia i decyzja stała się ostateczna. Dalej Kolegium wskazało, po analizie sprawy, iż w odniesieniu do dochodu rodziny strony zachodzi przypadek uzyskania dochodu, zatem zgodnie z art. 5 ust. 4b w związku z art. 3 pkt 24 lit. h ustawy, w takim przypadku należy doliczyć dochód K. N. uzyskany w 2014 r. z tytułu pobierania zasiłku chorobowego za miesiąc kwiecień 2014 r. w wysokości 1717,45 zł. Podkreśliło, iż art. 3 pkt 24 ustawy jest katalogiem zamkniętym, zatem w niniejszej sprawie mamy do czynienia z uzyskaniem dochodu z tytułu zasiłku chorobowego, bowiem zgodnie z art. 3 pkt 24 lit. h ustawy uzyskanie dochodu oznacza uzyskanie zasiłku chorobowego, świadczenia rehabilitacyjnego lub zasiłku macierzyńskiego, przysługujących po utracie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Zgodnie zaś z art. 24 ust. 7 ustawy, w przypadku gdy uzyskanie dochodu powoduje utratę prawa do świadczeń rodzinnych, świadczenia nie przysługują od miesiąca następującego po pierwszym miesiącu od miesiąca, w którym dochód został uzyskany. W niniejszej sprawie bezspornym jest, że zasiłek rodzinny oraz dodatki do zasiłku rodzinnego nie przysługują stronie od dnia 1 maja 2014 r. w związku z przekroczeniem kryterium dochodowego uprawniającego do pobierania świadczeń.
Kolegium wyjaśniło, iż organ I instancji informacje z ZUS uzyskał w dniu 9 czerwca 2014 r., zatem nie miał możliwości ustalenia uprawnień do zasiłku i dodatku za miesiąc maj 2014 r. i na podstawie decyzji z dnia [...] wypłacił stronie przyznane świadczenie. Mając zatem na uwadze, iż świadczenia za maj 2014 r. zostały już wypłacone organ I instancji zobowiązany był do wydania decyzji o nienależnie pobranych świadczeniach za ten okres. Organ dodał, iż strona poinformowała o zmianie sytuacji dochodowej, ale przedłożone zaświadczenie ZUS nie było wystarczające i dopiero, po uzyskaniu informacji z ZUS z dnia 9 czerwca 2014 r., organ mógł ponownie przeliczyć i ustalić dochód rodziny, co też uczynił. Zgromadzony materiał dowodowy oraz przywołane przepisy, zdaniem organu, pozwalają na stwierdzenie, że świadczenia rodzinne stronie nie przysługują od dnia 1 maja 2014 r., zatem w świetle art. 30 ust. 2 ustawy są świadczeniami nienależnie pobranymi i w konsekwencji zgodnie z art. 30 ust. 1 ustawy, podlegają zwrotowi.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi A. D. zarzucając niezgodność decyzji z prawem wniosła o jej uchylenie. Podkreśliła, iż w dniu 31 marca 2014 r. organ miał już informację, iż jej partner pobiera zasiłek chorobowy z ZUS.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o oddalenie skargi, odwołując się do argumentów prezentowanych w kwestionowanym rozstrzygnięciu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do regulacji art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 roku, poz. 270 ze zm. – w dalszej części uzasadnienia przywoływana jako: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, iż sąd bada zgodność z prawem (legalność) zaskarżonego aktu pod kątem jego zgodności z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Sąd uwzględniając skargę uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a – c p.p.s.a.). W razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala (art. 151 p.p.s.a.).
Po myśli art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).
Biorąc pod uwagę tak zakreśloną kognicję oraz przyczyny wzruszenia aktów organów administracji, sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja organu II instancji, jak i poprzedzające ją decyzje organu I instancji wydane w granicach tejże sprawy, naruszają prawo w stopniu opisanym w powołanych wyżej przepisach. W następstwie podjętej oceny sąd orzekł o uchyleniu decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...], poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia [...] nr [...] oraz decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia [...] nr [...].
Istota problemu w przedmiotowej sprawie ma źródło w działaniach i rozstrzygnięciach organu I instancji, które jednak wadliwie zostały zaakceptowane przez organ odwoławczy w decyzji nie spełniającej przesłanek art. 107 § 1 i 3 k.p.a.
Jako materialno prawną podstawę kwestionowanego rozstrzygnięcia Samorządowe Kolegium Odwoławczego w Ł. wskazało art. 30 ust. 2 ustawy. Zauważyć jednak należy, że przepis ten zawiera cztery odrębne, wymienione w pkt od 1 do 4 przypadki - sytuacje, po wystąpieniu których organ uprawniony jest orzec o nienależnie pobranym świadczeniu. I nie stanowi dostatecznego wyjaśnienia przytoczenie w uzasadnieniu całego przepisu art. 30 ust. 2 ustawy i wytłuszczenie jednego z punktów tej normy prawnej. Podkreślić należy, że uzasadnienie faktyczne i prawne ma być sformułowane w sposób jasny i przejrzysty, zrozumiały dla strony, a przepisy prawa, które organ wskazuje jako podstawy swego rozstrzygnięcia, winny być w sposób jednoznaczny wskazane. Nie jest bowiem dopuszczalne takie przywołanie danej normy prawnej, które jedynie sugeruje, czy też pozwala domniemywać, jaki przepis jest podstawą decyzji administracyjnej. Taki sposób argumentacji organu, który jest skierowany do nie znającej prawa strony, narusza nie tylko przepis art. 107 § 1 i 3 k.p.a., ale również podstawowe zasady postępowania sformułowane w art. 8 i 9 k.p.a.
Niemniej, forma (wytłuszczenie czcionki) i treść uzasadnienia wskazują na zastosowanie przez organ art. 30 ust. 2 pkt 1 ustawy, według którego za nienależnie pobrane świadczenia rodzinne uważa się świadczenia rodzinne, wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie lub zawieszenie prawa do świadczeń rodzinnych albo wstrzymanie wypłaty świadczeń rodzinnych w całości lub w części, jeżeli osoba pobierająca te świadczenia była pouczona o braku prawa do ich pobierania. Niezbędnym jest więc rozważenie, czy przesłanki wskazanego przepisu znajdują w sprawie zastosowanie.
Jak wynika to z akt sprawy, strona w dniu 28 marca 2014 r. złożyła wniosek o przyznanie zasiłku rodzinnego oraz dodatku z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego, dołączając szereg dokumentów, w tym oświadczenie co do kluczowej w sprawie okoliczności, że ojciec dziecka przebywa na zasiłku chorobowym i w dniu 26 marca 2014 r. otrzymał świadczenie z ZUS w kwocie 1431,50 zł. W oparciu o wskazane dokumenty, Prezydent Miasta P. decyzją z dnia [...] nr [...] przyznał stronie na okres od dnia 1 marca 2014 r. do dnia 31 października 2014 r. zasiłek rodzinny w kwocie 77 zł miesięcznie oraz dodatek z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego w kwocie 400 zł miesięcznie na dziecko N. N., wobec spełnienia przesłanek określonych w ustawie do przyznania świadczenia. Podstawowym kryterium dla przyznania świadczeń rodzinnych w myśl art. 5 ust. 1 ustawy jest spełnienie kryterium dochodowego, które wynosiło 539 zł, stosownie do § 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 sierpnia 2012 r. w sprawie wysokości dochodu rodziny albo dochodu osoby uczącej się stanowiących podstawę ubiegania się o zasiłek rodzinny oraz wysokości świadczeń rodzinnych (Dz.U. 2012 r., poz. 959), i jak należy domniemywać było ono spełnione, wobec wydania w dniu [...] decyzji pozytywnej . Następnie wskazując m.in. na przepisy art. 5 i art. 30 ustawy Prezydent Miasta P. wydał decyzję z dnia [...] nr [...], którą orzekł o uznaniu zasiłku rodzinnego na dziecko N. N. za okres od dnia 1 maja 2014 r. do dnia 31 maja 2014 r. oraz dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego na dziecko N. N. za okres od dnia 1 maja 2014 r. do dnia 31 maja 2014 r. za nienależnie pobrane świadczenia.
Niemniej jednak, w ocenie sądu, z takim rozstrzygnięciem nie sposób się zgodzić, już chociażby z uwagi na fakt, iż zbyt ogólnikowe sformułowanie podstawy wydanej decyzji uniemożliwia kontrolę jej prawidłowości. Argumenty przywołane w uzasadnieniu nie odnoszą się do rozstrzygnięcia zawartego w komparycji, nie wyjaśniając przesłanek nienależności świadczenia a koncentrują się na niezrozumiałym przeliczeniu dochodu strony jedynie przez pryzmat dochodu uzyskanego – zasiłku chorobowego (art. 3 pkt. 24 ppkt h), pomijając pełne brzmienie art. 5 ust. 4b, w szczególności w zakresie dochodu w roku kalendarzowym, poprzedzającym okres zasiłkowy, oraz wymogu uzyskiwania dochodu określonego jako uzyskany w dniu ustalania prawa do świadczeń rodzinnych( z zaświadczenia ZUS z dnia 2 czerwca wynika, że K. N. pobierał zasiłek chorobowy do dnia 7 maja 2014 r.). Organ nie odniósł tych wyliczeń do faktu wcześniejszego uznania na mocy decyzji z dnia [...] spełnienia kryterium dochodowego, choć niespornym jest, że skarżąca poinformowała uprzednio organ (w dniu 31 marca 2014 r.) o pobieraniu zasiłku chorobowego przez ojca dziecka. Tym samym, wobec przyznania w tych okolicznościach świadczenia, niewątpliwie strona mogła pozostawać w uzasadnionym przekonaniu, że świadczenie jej przysługuje. Z akt sprawy nie wynika również, w jakim trybie dokonywano ponownych przeliczeń i nie daje odpowiedzi na to pytanie, znajdujące się w aktach sprawy "zawiadomienie o wszczęciu z urzędu w dniu 9 czerwca 2014r. postępowania w sprawie świadczeń rodzinnych na córkę N.". Wątpliwości sądu nie rozwiewa także uzasadnienie zaskarżonego aktu, bowiem przywołane za organem I instancji okoliczności, związane z ponownym przeliczaniem dochodu strony (nie wskazano również do dochodu z jakiego okresu ma być doliczony dochód uzyskany), a także argumenty o powinności strony poinformowania organu w trybie art. 25 ust. 1 ustawy są nieprzekonujące, wobec podejmowania przez skarżącą działań informacyjnych, nie stanowią jasnego odzwierciedlenia prawidłowej subsumpcji ustalonego w sprawie stanu faktycznego do zastosowanej, odpowiedniej normy prawa materialnego – art. 30 ust. 2 pkt 1 ustawy. Przypomnieć bowiem należy utrwalony pogląd, że "świadczenie nienależnie pobrane", o którym mowa w art. 30 ust. 2 pkt 1 ustawy, to świadczenie pobrane przez osobę, której można przypisać określone cechy dotyczące stanu świadomości (woli) lub określone działania (zaniechania).
W orzecznictwie sądowo administracyjnym przyjmuje się, co skład orzekający akceptuje, że za nienależnie pobrane świadczenie należy uznać świadczenie, które spełnia następujące przesłanki:
- zostało wypłacone pomimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie lub zawieszenie prawa do świadczeń rodzinnych albo wstrzymanie wypłaty świadczeń rodzinnych w całości lub w części,
- osoba pobierająca te świadczenia była pouczona o braku prawa do ich pobierania;
- osoba ta miała świadomość, że świadczenie jej nie przysługuje (por. wyrok NSA z dnia 4 października 2011 r. sygn. akt I OSK 762/11, wyrok WSA w Łodzi z dnia 6 czerwca 2014 r. sygn. akt II SA/Łd 1212/12, wyrok WSA w Poznaniu z dnia 17 lutego 2012 r. sygn. akt II SA/Po 1069/11 - http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Wobec przywołanych wyżej mankamentów zakwestionowanych rozstrzygnięć nie sposób uznać spełnienie wskazanych przesłanek. Organy nie wykazały należycie zaistnienia okoliczności zarówno co do faktów, powodujących ustanie prawa do świadczeń rodzinnych, jak i świadomości strony nakierowanej na pobieranie nie przysługującego jej świadczenia.
W ocenie sądu, opisane uchybienia wiążą się z koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego, na podstawie art. 135 p.p.s.a., także decyzji organu I instancji z dnia [...] o nr [...], którą organ, wskazując m.in. na art. 32 ust. 1 ustawy, uchylił realizację decyzji z dnia [...] przyznającej świadczenia i orzekł o braku uprawnienia do przedmiotowych świadczeń rodzinnych od dnia 1 maja 2014 r. Jak wynika z akt sprawy, przywołana decyzja nr [...], wydana została w ramach tego samego postępowania, wszczętego przez organ z urzędu w dniu 9 czerwca 2014 r., co decyzja nr [...] i w oparciu o te same, wyżej już omówione kryteria. Nadto stwierdzić należy, że sposób zredagowania komparycji jest niezrozumiały i nasuwający wątpliwości co do zakresu rozstrzygnięcia ("uchylenie realizacji"), a przede wszystkim nie znajduje umocowania w przywołanej podstawie prawnej.
Dodatkowo zwrócić trzeba uwagę, że wskazany przez organ przepis art. 32 ust. 1 ustawy stanowi, iż organ właściwy oraz marszałek województwa mogą bez zgody strony zmienić lub uchylić ostateczną decyzję administracyjną, na mocy której strona nabyła prawo do świadczeń rodzinnych, jeżeli uległa zmianie sytuacja rodzinna lub dochodowa rodziny mająca wpływ na prawo do świadczeń rodzinnych, członek rodziny nabył prawo do świadczeń rodzinnych w innym państwie w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego albo osoba nienależnie pobrała świadczenie rodzinne. I co istotne, jeśli organ uznaje, że konieczność uchylenia decyzji przyznającej świadczenie rodzinne wynikała z przesłanki pobrania świadczenia nienależnego w rozumieniu art. 30 ust. 2 ustawy, to winien wskazać ją w decyzji. Jeżeli natomiast wywodzi, jak to czyni w uzasadnieniu omawianej decyzji, że podstawą uchylenia decyzji przyznającej świadczenia rodzinne jest zmiana sytuacji dochodowej rodziny w okresie zasiłkowym, to nie może uchylić decyzji z mocą wsteczną. Z uzasadnienia tej decyzji wynika również, iż organ nie zbadał z jakim w zasadzie dochodem ma do czynienia, kiedy i w jakim zakresie nastąpiła zmiana uprzednio ustalonego dochodu, jednocześnie weryfikując na nowo sytuację dochodową rodziny skarżącej.
Rozpoznając sprawę ponownie organy administracji zobligowane będą uwzględnić poczynione wyżej uwagi, wyjaśniając wszechstronnie okoliczności sprawy a w szczególności, czy uzasadniają one wzruszenie decyzji przyznającej stronie świadczenie, a jeżeli tak, to w jakim trybie i zakresie, a następnie dokonać prawidłowej subsumcji i wydać rozstrzygnięcie, które będzie odpowiadało nie tylko przepisom prawa materialnego, ale także przepisom formalnym.
Mając powyższe na uwadze sąd, na podstawie art. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w związku z art. 135 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
O wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji orzeczono na podstawie art. 152 p.p.s.a.
a.bł.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło