II SA/Łd 85/09
PostanowienieWSA w Łodzi2009-02-23
Skład orzekający: Agnieszka Grosińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który twierdzi, że reprezentuje ogół społeczeństwa i nie ma osobistego interesu materialnego w sprawie, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy (zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata)?Ratio decidendi
Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, ponieważ dochody rodziny skarżącego (5.960 zł) i średni dochód na członka rodziny (1.490 zł) nie wskazują na sytuację ubóstwa uzasadniającą zwolnienie od kosztów. Brak wykazania znacznych wydatków lub majątku nie pozwala na uznanie, że skarżący nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania rodziny. Okoliczność reprezentowania społeczności nie ma znaczenia dla oceny sytuacji materialnej wnioskodawcy.Stan faktyczny
Skarżący M.H. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. dotyczącą ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego. Jednocześnie złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Skarżący przedstawił oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, wskazując na wspólne gospodarstwo domowe z żoną i dwojgiem dzieci, łączny dochód rodziny 5.960 zł oraz brak zadeklarowanego majątku. W uzasadnieniu wniosku podniósł, że jest reprezentantem ogółu społeczeństwa i nie ma osobistego interesu materialnego.Rozstrzygnięcie
Odmówiono skarżącemu przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Agnieszka Grosińska - Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi - Wydział II po rozpoznaniu w dniu 23 lutego 2009 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku M.H. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi M.H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego p o s t a n a w i a odmówić skarżącemu przyznania prawa pomocy. AG
M.H. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. w przedmiocie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego, występując jednocześnie z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy.
W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 26 stycznia 2009 r. skarżący został wezwany do nadesłania oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach.
Jak wynika z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną I., ma na utrzymaniu dwoje dzieci w wieku 5 i 7 lat. Skarżący wraz z żoną osiągają dochody ze stosunku pracy w łącznej wysokości 5.960 złotych. Strona nie zadeklarowała posiadania jakiegokolwiek majątku (nieruchomości ani rzeczy ruchomych), oszczędności ani papierów wartościowych. W uzasadnieniu wniosku skarżący podniósł, iż jest reprezentantem ogółu społeczeństwa popierającego skargę i nie ma osobistego interesu materialnego co do rozstrzygnięcia, wobec czego wniosek jest w pełni zasadny.
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi zważył, co następuje.
Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) – dalej p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Jednocześnie ustawodawca w art. 246 § 1 p.p.s.a. uzależnił przyznanie prawa pomocy od wykazania przez stronę, że nie ma ona środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym) lub że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym).
Prawo pomocy jest instytucją stanowiącą wyjątek od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez strony postępowania. Z tego względu przesłanki zastosowania tej instytucji winny być interpretowane w sposób ścisły. Udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania strony postępowania z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.
Zatem strona występująca na drogę postępowania sądowego winna mieć świadomość obowiązku ponoszenia kosztów tego postępowania, a wnosząc o zwolnienie z tego obowiązku musi uprawdopodobnić, w sposób bardzo rzetelny, okoliczności przemawiające za uwzględnieniem wniosku.
Analiza przedstawionych przez skarżącego informacji, zawartych w składanym na urzędowym formularzu, daje podstawy do twierdzenia, iż wniosek skarżącego nie może zostać uwzględniony.
W pierwszej kolejności, należy wskazać, iż deklarowany przez skarżącego dochód rodziny kształtuje się na poziomie 5.960 złotych, co oznacza, iż średni dochód na członka rodziny to kwota rzędu 1.490 złotych. Skarżący nie wykazał żadnego majątku, jednak z akt sprawy wynika, iż posiada on zaspokojone potrzeby mieszkaniowe. Z informacji zawartych w oświadczeniu nie wynika również, aby skarżący ponosił znaczne wydatki związane z funkcjonowaniem rodziny czy też spłatą zobowiązań, które to wydatki – usprawiedliwione okolicznościami - mogłyby świadczyć o złej sytuacji materialnej rodziny.
Powyższe okoliczności nie pozwalają, w ocenie Referendarza sądowego, na uznanie, iż skarżący jest osobą, której przypisać można jakikolwiek stopień ubóstwa, a zatem nie została spełniona przesłanka, o której mowa w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.
Jednocześnie należy zauważyć, iż dla zasadności wniosku w przedmiocie prawa pomocy bez znaczenia pozostaje fakt, że skarżący występuje w imieniu określonej społeczności. Skoro, jak twierdzi jest jedynie reprezentantem ogółu społeczeństwa, winien zostać wyposażony w środki, które pozwolą mu na udział w postępowaniu bez narażania własnego majątku.
Wobec powyższego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w postanowieniu.
AG
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło