II SA/Łd 852/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Renata Kubot – Szustowska po rozpoznaniu w dniu 24 września 2010r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z. S. na uchwałę Sejmiku Województwa [...] z dnia [...], nr [...] w przedmiocie załatwienia wniosków o utworzenie obszaru ograniczonego użytkowania postanawia - odrzucić skargę. W dniu [...] Sejmik Województwa [...] podjął uchwałę nr [...] o braku podstaw faktycznych i prawnych, umożliwiających pozytywne rozpatrzenie wniosków Z. S. o utworzenie obszaru ograniczonego użytkowania dla ulicy A w Ł., na odcinku pokrywającym się z przebiegiem drogi krajowej nr 1. W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skardze na powyższą uchwałę z dnia 26 lipca 2010r., Z. S. wniósł o stwierdzenie jej nieważności. W odpowiedzi na skargę Sejmik Województwa [...] wniósł o jej odrzucenie z powodu braku wcześniejszego wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa lub o jej oddalenie. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II z dnia 17 sierpnia 2010r. wezwano skarżącego do wykazania w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi, iż przed jej wniesieniem wezwał Sejmik Województwa [...] do usunięcia naruszenia prawa, o jakim stanowi art. 90 ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998r. o samorządzie województwa (tekst jedn. – Dz.U. z 2001r., nr 142, poz. 1590 ze zm.) oraz wskazania daty skierowania do Sejmiku tego wezwania, jak również przedstawienia dowodów, że takie wezwanie miało miejsce. W odpowiedzi na to wezwanie w piśmie z dnia 25 sierpnia 2010r. skarżący wyjaśnił, że skarga z dnia 26 lipca 2010r., której adresatem jest, m.in. Sejmik jest wezwaniem do stwierdzenia nieważności zaskarżonej uchwały. Wyczerpał możliwość jej zmiany bez wnoszenia do Sądu skargi, a sprawa była rozpatrywana przewlekle. Do pisma tego załączył: wniosek do Sejmiku Województwa [...] z dnia 8 marca 2010r. o podjęcie uchwały o ustanowieniu obszaru lub obszarów ograniczonego użytkowania przy ul. A w Ł., postanowienie Marszałka Województwa z dnia [...], nr [...] o wyznaczeniu nowego terminu załatwienia sprawy toczącej się na skutek wniosku z dnia 8 marca 2010r., pismo Zastępcy Dyrektora Departamentu Rolnictwa i Ochrony Środowiska Urzędu Marszałkowskiego w Ł. z dnia 9 kwietnia 2010r., nr [...] informujące skarżącego o podjętych w sprawie jego wniosku działaniach, postanowienie Marszałka Województwa z dnia [...], nr [...] o wyznaczeniu nowego terminu załatwienia sprawy toczącej się na skutek wniosku z dnia 22 lutego 2010r., pismo z dnia 15 kwietnia 2010r., nr [...] Marszałka Województwa [...] informujące skarżącego o tym, że jego wnioski z dnia 22 lutego i 8 marca oraz pismo z dnia 2 kwietnia 2010r. w sprawie utworzenia obszaru ograniczonego użytkowania dla ulicy A zostaną rozpatrzone łącznie, postanowienie Marszałka Województwa [...] z dnia [...], nr [...] o wyznaczeniu nowego terminu załatwienia sprawy, pismo Sejmiku Województwa [...] z dnia [...], nr [...] stanowiące odpowiedź na wniosek z dnia 17 sierpnia 2009r., skierowany do Wojewody [...] wniosek o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały z dnia [...] oraz pismo Wojewody [...] z dnia 20 lipca 2010r., nr [...] stanowiące odpowiedź na wniosek o stwierdzenie nieważności uchwały z dnia [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Postępowanie przed sądami administracyjnymi w sprawach z zakresu kontroli działalności administracji publicznej oraz w innych sprawach z mocy ustaw szczególnych (sprawy sądowoadministracyjne) normuje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), powoływana dalej jako p.p.s.a., o czym stanowi jej art. 1. W myśl art. 52 § 1 p.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich. Warunkiem dopuszczalności skargi jest więc wyczerpanie przez skarżącego przysługujących mu środków zaskarżenia w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 p.p.s.a.). Z treści art. 52 § 3 i 4 p.p.s.a. z kolei wynika, iż w sytuacji, gdy ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, jej wniesienie winno poprzedzać wezwanie właściwego organu do usunięcia naruszenia prawa. Podstawowe znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy ma natomiast rozważenie charakteru prawnego zaskarżonej uchwały Sejmiku Województwa [...] z dnia [...] w sprawie załatwienia wniosków Z. S. o utworzenie obszaru ograniczonego użytkowania oraz sposobu i możliwości jej zaskarżenia do sądu administracyjnego. Odnosząc się do tej kwestii należy zauważyć, iż zgodnie z art. 89 ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998r. o samorządzie województwa (tekst jedn. – Dz.U. z 2001r., nr 142, poz. 1590 ze zm.) na podstawie tej ustawy oraz upoważnień udzielonych w innych ustawach i w ich granicach sejmik województwa stanowi akty prawa miejscowego obowiązujące na obszarze województwa lub jego części. Podstawę prawną zaskarżonej uchwały Sejmiku Województwa [...] stanowił przepis art. 135 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. Prawo ochrony środowiska (tekst jedn. – Dz.u. z 2008r., nr 25, poz. 150 ze zm.). Zgodnie z art. 135 ust. 2 ustawy Prawo ochrony środowiska obszar ograniczonego użytkowania dla przedsięwzięcia mogącego zawsze znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu ustawy z dnia 3 października 2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, lub dla zakładów, lub innych obiektów, gdzie jest eksploatowana instalacja, która jest kwalifikowana jako takie przedsięwzięcie, tworzy sejmik województwa, w drodze uchwały. Z zestawienia treści tych przepisów wynika więc, iż uchwała sejmiku województwa o utworzeniu obszaru ograniczonego użytkowania stanowi podjęty na podstawie upoważnienia ustawowego akt prawa miejscowego. Ulica A w Ł., w stosunku, do której skarżący domagał się utworzenia obszaru ograniczonego użytkowania, jest drogą krajową, wymienioną w § 2 ust. 1 pkt 30 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz.U. Nr 257 poz. 2573 ze zm.) przez co zaliczana jest do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, o których mowa w art. 51 ust. 1 pkt 1 cyt. ustawy Prawo ochrony środowiska. Uchwała, w której uwzględnione zostałyby wnioski skarżącego i na mocy, której utworzony zostałby obszar ograniczonego użytkowania dla ulicy A w Ł., niewątpliwie stanowiłaby akt prawa miejscowego. Konsekwencją tego jest to, iż kwestię zaskarżenia wniesionej w niniejszej sprawie skargi na uchwałę o braku podstaw do uwzględnienia wniosków o utworzenie takiego obszaru reguluje art. 91 ust. 1 ustawy o samorządzie województwa. W myśl tego przepisu przepisy art. 90 stosuje się odpowiednio, gdy organ samorządu województwa nie wykonuje czynności nakazanych prawem albo, przez podejmowane czynności prawne lub faktyczne, narusza prawa osób trzecich. Przepis art. 90 ust. 1 ustawy o samorządzie województwa stanowi natomiast, iż każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone przepisem aktu prawa miejscowego, wydanym w sprawie z zakresu administracji publicznej, może – po bezskutecznym wezwaniu organu samorządu województwa, który wydał przepis, do usunięcia naruszenia – zaskarżyć przepis do sądu administracyjnego. Wskazanej regulacji nie stosuje się, jeżeli w sprawie orzekał już sąd administracyjny i skargę oddalił. W sprawie wezwania do usunięcia naruszenia stosuje się przepisy o terminach załatwiania spraw w postępowaniu administracyjnym (art. 90 ust. 3 i 4 ustawy o samorządzie województwa). Odpowiednie stosowanie przepisu art. 90 ustawy o samorządzie województwa oznacza, iż osoba trzecia, której prawa zostały naruszone niewykonaniem przez organ samorządu województwa czynności nakazanych prawem albo, przez podjęcie czynności prawnych lub faktycznych może wnieść skargę do sądu administracyjnego po bezskutecznym wezwaniu organu samorządu województwa do usunięcia naruszenia. Przy czym w sprawie wezwania do usunięcia naruszenia stosuje się przepisy o terminach załatwiania spraw w postępowaniu administracyjnym. Warunkiem wniesienia skargi zarówno na uchwałę sejmiku województwa będącą aktem prawa miejscowego, jak i uchwałę, która nie ma takiego charakteru, lecz narusza prawa osób trzecich jest więc uprzednie bezskuteczne wezwanie do usunięcia naruszenia. Skarżący ma więc obowiązek wezwać organ do usunięcia naruszenia i to wezwanie ma być bezskuteczne. Nie budzi także wątpliwości, iż adresatem wezwania do usunięcia naruszenia, o jakim stanowi art. 90 ust. 1 w związku z art. 91 ust. 1 ustawy o samorządzie województwa może być wyłącznie organ samorządu województwa, który dopuścił się tego naruszenia. Przy czym samo wezwanie może wywrzeć skutek w postaci otwarcia możliwości skutecznego wniesienia skargi do sądu administracyjnego dopiero wówczas, gdy jest następstwem naruszenia prawa przez organ samorządu województwa w sytuacji, o jakiej stanowi powołany wyżej art. 91 ust. 1 ustawy o samorządzie województwa. Innymi słowy warunkiem skutecznego wniesienia skargi na uchwałę samorządu województwa, która w ocenie skarżącego narusza jego prawa, jest jej uprzednie podjęcie przez ten organ, a następnie bezskuteczne wezwanie tegoż organu do usunięcia naruszenia prawa. Z akt sprawy wynika, że skarżący przed wniesieniem skargi nie wezwał Sejmiku Województwa [...] do usunięcia naruszenia prawa. Wbrew stanowisku skarżącego zajętym w piśmie z dnia 25 sierpnia 2010r., nie stanowi takiego wezwania wniesiona w dniu 26 lipca 2010r. do Sądu skarga ani też wniosek o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały skierowany do Wojewody [...], jak również same wnioski o podjęcie uchwały o ustanowieniu obszaru ograniczonego użytkowania. W tym stanie rzeczy, wniesioną w niniejszej sprawie skargę bez uprzedniego wezwania organu samorządu województwa do usunięcia naruszenia prawa, o którym stanowi art. 91 ust. 1 w związku z art. 90 ust. 1 ustawy o samorządzie województwa uznać należy za niedopuszczalną i na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a. odrzucić. A.D.