II SA/Łd 852/16

Dnia 13 stycznia 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Barbara Rymaszewska po rozpoznaniu w dniu 13 stycznia 2017 roku na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu A Spółki z o.o. z siedzibą w Ł. od postanowienia Starszego Referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi z dnia 8 grudnia 2016 roku o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A Spółki z o.o. z siedzibą w Ł. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia do wykonania nakazu rozbiórki postanawia: utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie. a.tp. A sp. z o.o. w Ł. zaskarżyła do sądu administracyjnego postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...], nr [...], w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia do wykonania nakazu rozbiórki. Razem ze skargą spółka wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Postanowieniem z dnia 8 grudnia 2016r. Starszy Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy. W ocenie Starszego referendarza sądowego wniosek skarżącej nie zasługiwał na uwzględnienie, gdyż wynikające z niego informacje nie potwierdziły, że sytuacja materialna skarżącej uzasadniała przyznanie jej prawa pomocy w żądanym zakresie. Pismem z dnia 27 grudnia 2016r. skarżąca wniosła sprzeciw od powyższego postanowienia Starszego Referendarza sądowego z dnia 8 grudnia 2016r. Skarżąca podniósł, że odmowa przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie jest niesprawiedliwa, bowiem spółka ponosi stratę z prowadzonej działalności, a uzyskiwane przychody nie są w stanie pokryć podstawowych kosztów. Z uwagi na oszczędności spółka nie zatrudnia pracowników. Jedyny wspólnik spółki z uwagi na własną trudną sytuację finansową nie jest w stanie dofinansować strat poniesionych przez spółkę. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm., w skrócie P.p.s.a.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym (art. 245 § 1, 2 i 3 P.p.s.a.). Jednocześnie ustawodawca w art. 246 § 2 P.p.s.a. uzależnił przyznanie prawa pomocy osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, od wykazania przez stronę, że nie ma ona środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym) lub że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym). Prawo pomocy jest instytucją stanowiącą wyjątek od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez strony postępowania. Z tego względu przesłanki zastosowania tej instytucji winny być interpretowane w sposób ścisły. Udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania strony postępowania z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest obiektywnie niemożliwe. Należy zatem zauważyć, iż stosownie do powyższych przepisów, warunkiem przyznania prawa pomocy jest wykazanie przez stronę, iż występują przesłanki uzasadniające jej udzielenie. W przedmiotowej sprawie skarżąca wystąpiła z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w całości. Oznacza to, iż skarżąca zobowiązana była do wykazania, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Tymczasem przedstawione przez skarżącą informacje o majątku i dochodach nie dają jednak podstaw do twierdzenia, iż skarżąca nie ma środków na opłacenie kosztów sądowych. Jak wynika z formularza PPPr skarżąca prowadzi działalność gospodarczą w formie spółki kapitałowej – spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, której kapitał zakładowy wynosi 255.000,00 zł. Wartość środków trwałych to 464.325,29 zł. Za ostatni rok obrotowy spółka odnotowała straty w wysokości 15.363,03 zł, natomiast jak wynika z załączonych do wniosku dokumentów spółka w miesiącu wrześniu 2016r. uzyskała przychód w wysokości 11.995,50 zł, natomiast poniosła koszty w wysokości 12.779,80 zł. Jednakże jak słusznie zauważył Starszy Referendarz sądowy fakt, że spółka nie osiąga dochodu, lecz wskazuje straty, nie może stanowić automatycznie podstawy przyznania prawa pomocy. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, że strata z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej powstaje wskutek nadwyżki kosztów uzyskania nad przychodem, a to skutkuje jedynie brakiem dochodu do opodatkowania (brakiem obowiązku zapłaty podatku dochodowego). Zatem, powstanie straty, nie oznacza jeszcze utraty płynności finansowej, a w szczególności nie świadczy jeszcze o braku środków finansowych pozwalających uiścić należne koszty sądowe. W tym miejscu podkreślić wymaga to, że koszty sądowe należy traktować na równi z innymi wydatkami związanymi z prowadzeniem działalności gospodarczej. Żadne wydatki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, np. te o charakterze cywilnoprawnym, nie mogą mieć pierwszeństwa zaspokojenia przed zobowiązaniami publicznoprawnymi, a do takich zalicza się koszty sądowe. W konsekwencji nie uzasadniają one zwolnienia z kosztów sądowych. Dodać wypada, że skarżąca spółka nie znajduje się w stanie likwidacji, ani upadłości. Uzyskuje przychody i generuje koszty. Skoro zatem spółka, pomimo ponoszonych strat, nadal prowadzi działalność gospodarczą, to oznacza, że jej sytuacja finansowa nie uzasadnia przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie. Ponadto spółka dysponuje wysokim kapitałem zakładowym i posiada środki trwałe o znacznej wartości. Natomiast wnioskując o zwolnienie od kosztów sądowych spółka nie wskazała stanu posiadanych rachunków bankowych. Strona, która wnosi skargę do sądu musi liczyć się, że w związku z tym faktem powstanie po jej stronie obowiązek uiszczenia kosztów sądowych. Stosownie do § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.) wpis sądowy w niniejszej sprawie wynosi 100 zł i jest to najniższa kwota wpisu w sprawach sądowoadministracyjnych. Nie jest to zatem kwota, której skarżąca nie mogłaby wygospodarować, nawet przy wykazaniu ponoszonych strat, tym bardziej, że inne koszty prowadzonej działalności są przez skarżącą przynajmniej częściowo pokrywane z uzyskiwanego przychodu. Zgodnie z art. 260 § 1 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a. rozpoznając sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego o odmowie przyznania prawa pomocy, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, co oznacza, że wydane na podstawie ww. przepisów orzeczenie jest ostateczne, a więc nie podlega zaskarżeniu do Naczelnego Sądu Administracyjnego (art. 260 § 2 P.p.s.a.). W tym stanie rzeczy sąd, na podstawie art. 260 § 1 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji. a.tp.