II SA/Łd 853/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Szkudlarek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski, As. WSA Arkadiusz Blewązka, Protokolant asystent sędziego Katarzyna Orzechowska, po rozpoznaniu w dniu 7 grudnia 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi W. G. na postanowienie [..] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [..] Nr [..] (znak: [..]) w przedmiocie odrzucenia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym 1. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [..], Nr [..] (znak: [..]), 2. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. na rzecz W. G. kwotę 10 (dziesięć) zł tytułem zwrotu kosztów postę- powania, 3. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu upra- womocnienia się wyroku. [....] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. postanowieniem z dnia [..], Nr [..] (znak: [..]) utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...], Nr [...] (znak: [..]) w przedmiocie zarzutów dotyczących prowadzenia egzekucji administracyjnej. Jak wynika z dokumentów załączonych do akt administracyjnych, organ nadzoru budowlanego szczebla powiatowego decyzją z dnia [...], Nr [...] (znak: ...) nakazał M. G. i W. G., jako właścicielom działki nr ewid. 813 zlokalizowanej w Ł. przy ul. A. i inwestorom robót polegających na wykonaniu nowej nawierzchni betonowej, rozbiórkę wykonanych robót. Na podstawie powyższej decyzji, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. w dniu [..] wystosował do inwestorów upomnienie wzywając inwestorów do wykonania w terminie 7 dni obowiązku rozbiórki. Z racji tego, iż obowiązek nie został jednak wykonany organ I instancji w dniu [..] wystawił tytuł wykonawczy stanowiący podstawę do prowadzenia egzekucji administracyjnej. M. G. i W. G. zgłosili zarzuty przeciwko prowadzeniu egzekucji podnosząc, że postępowanie odwoławcze od decyzji nakazującej rozbiórkę i stanowiącej jednocześnie podstawę prowadzenia egzekucji, jest w toku. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. postanowieniem z dnia [...] nie uznał wniesionych zarzutów za uzasadnione jako warunek umorzenia postępowania egzekucyjnego. W motywach swojego stanowiska organ podał, iż podstawą zarzutu mogą być tylko podstawy określone w treści art. 33 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2001 r. Nr 123, poz. 1353). Strona nie podała żadnych okoliczności zawartych w tym przepisie odnosząc się jedynie do nieprawomocnej decyzji odmawiającej zmiany egzekwowanej, prawomocnej decyzji o rozbiórce nawierzchni betonowej. Po rozpatrzeniu zażalenia na powyższe postanowienie, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. postanowieniem z dnia [...] utrzymał w mocy kwestionowane rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu organ podał, iż zawarty w zażaleniu zarzut nie dotyczy prowadzonego postępowania egzekucyjnego, lecz stanowi podważenie słuszności nakazu rozbiórki nawierzchni betonowej. Sprawa rozbiórki została rozstrzygnięta decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] A ponieważ odwołanie nie zostało złożone w terminie, decyzja organu I instancji stała się prawomocna i ostateczna. Organ ten odmówił zmiany tej decyzji (decyzja z dnia [...]., Nr [...]), co zostało przez organ II instancji utrzymane w mocy (decyzja z dnia [...]., Nr [...]). Wobec tego -jak ocenił organ - stosowanie do treści art. 29 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym, badanie zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym jest niedozwolone. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego W. G. wniósł o uchylenie postanowienia [..] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. W motywach skargi wskazał, iż kwestionowane rozstrzygnięcie zapadło z naruszeniem unormowania art. 33 ust. 10 w zw. z treścią art. 27 § l ust. 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Organ, bowiem nie uwzględnił braku w tytule wykonawczym obligatoryjnego pouczenia o skutkach niezawiadomienia organu o zmianie miejsca pobytu. Okoliczność ta jest podstawą zarzutu, a w konsekwencji uchylenia wadliwego rozstrzygnięcia organu I instancji. Kolejnym uchybieniem, zdaniem skarżącego, jest zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, co narusza przepis art. 33 ust. 8 ustawy. Uwzględniając wartość betonowego utwardzenia i pozytywną opinię techniczną skarżący uznał, iż grzywna nałożona postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w kwocie 3.000 zł jest "nadto niesprawiedliwa". Skarżący podał, iż nastąpiło przywrócenie terminu do zaskarżenia decyzji nakazującej rozbiórkę, czyli prawdopodobnym jest jej uchylenie w toku postępowania odwoławczego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi. Ustosunkowując się do zarzutów skargi organ wyjaśnił, iż brak pouczenia o skutkach braku powiadomienia organu o zmianie miejsca pobytu, nie ma w sprawie znaczenia. Przepis art. 27 pkt 8 ustawy nie precyzuje skutków wynikających z ewentualnej zmiany miejsca zamieszkania, co spowodowało pominięcie stosownego pouczenia w tytule wykonawczym. Zastosowany środek egzekucyjny, zdaniem organu, nie jest zbyt uciążliwy. Grzywna jest jednorazowa, a jej wysokość ustalono na kwotę 3.000 zł, przy maksymalnej wysokości wynoszącej 5.000 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 25" Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z regulacją art. 97 § l i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem l stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przy zastosowaniu dotychczasowych przepisów o kosztach sądowych. Sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej (art. 3 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Oznacza to, iż Sąd bada zgodność z prawem (legalność) zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd nie przejmuje, zatem sprawy administracyjnej do końcowego załatwienia, lecz jedynie dokonuje oceny działalności organu orzekającego z punktu widzenia kryterium legalności. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § l pkt l prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Podstawę orzekania w niniejszej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2002 r. Nr 110, poz. 968 ze zm.). Organ egzekucyjny wszczyna egzekucję administracyjną na wniosek wierzyciela i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego, sporządzonego według ustalonego wzoru (art. 26 § 1). Jeżeli wierzyciel jest jednocześnie organem egzekucyjnym, przystępuje on z urzędu do egzekucji na podstawie tytułu wykonawczego przez siebie wystawionego (art. 27 § 4). Unormowanie art. 27 określa niezbędne elementy, jakie musi zawierać tytuł wykonawczy stanowiąc, iż powinien on wskazywać m.in. oznaczenie wierzyciela (pkt 1) i zobowiązanego (pkt 2), treść podlegającego egzekucji obowiązku, jego podstawę prawną oraz stwierdzenie, że obowiązek jest wymagalny (pkt 3), wskazanie podstawy prawnej prowadzenia egzekucji (pkt 6), datę wystawienia tytułu, podpis z podaniem imienia, nazwiska i stanowiska służbowego podpisującego oraz odcisk pieczęci urzędowej wierzyciela (pkt 7), pouczenie zobowiązanego o skutkach niezawiadomienia organu o zmianie miejsca pobytu (pkt 8) oraz o przysługującym mu w terminie 7 dni prawie zgłoszenia do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego (pkt 9), klauzulę organu egzekucyjnego o skierowaniu tytułu do egzekucji administracyjnej (pkt 10). Jeżeli tytuł wykonawczy nie spełnia powyższych wymogów, organ nie przystępuje do egzekucji (art. 29 § 2 w zw. z art. 27 § 4). Organ egzekucyjny, przystępując do czynności egzekucyjnych, doręcza zobowiązanemu odpis tytułu wykonawczego, o ile nie został wcześniej doręczony (art. 32). Podstawy zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji zostały enumeratywnie wymienione w treści art. 33 i nieco wyprzedzając rozważania podać należy, iż wśród nich jest zarzut niespełnienia wymogów określonych w art. 27 (art. 33 pkt 10). W stanie faktycznym sprawy, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. wystawił w dniu [...] tytuł wykonawczy. Dokument ten jednak nie zawierał wszystkich niezbędnych elementów określonych w treści art. 27 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Brakowało, bowiem odcisku pieczęci urzędowej wierzyciela - organu (art. 27 § l pkt 7) i pouczenia zobowiązanego o skutkach niezawiadomienia organu o zmianie miejsca pobytu (art. 27 § l pkt 8). Mimo tych uchybień organy nadal prowadziły postępowanie egzekucyjne. Co więcej, organ I instancji postanowieniem z dnia [..] nie uznał wniesionych zarzutów za uzasadnione, gdyż jak wywodził, podstawą zarzutów mogły być tylko okoliczności zawarte w treści art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a zobowiązany nie podał żadnej z tych okoliczności. Postanowienie to, również z uwagi na brak powołania podstaw wymienionych w treści art. 33, zostało utrzymane w mocy przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. (postanowienie z dnia [..]). Zdaniem składu orzekającego z racji tego, iż tytuł wykonawczy nie zawiera wymaganej pieczęci urzędowej i pouczenia o skutkach niezawiadomienia organu o zmianie miejsca pobytu, egzekucja administracyjna była niedopuszczalna. Organ powinien zbadać dopuszczalność egzekucji administracyjnej. Brak, bowiem w tytule wykonawczym któregoś z elementów wymienionych w art. 27 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, powoduje niedopuszczalność egzekucji (por. np. wyrok NSA z dnia 29 kwietnia 1999 r., I SA/Wr 716/97, Orz. Sądów w sprawach gospodarczych 2000/4/41; wyrok NSA z dnia 6 maja 1998 r., SA/Sz 1477/97, Lex Nr 34164 i P. Przybysz [w:] P. Przybysz, Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, Warszawa 2003). Wymienić w tym miejscu należy, iż ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji zwalnia z obowiązku umieszczenia na tytule wykonawczym odcisku pieczęci urzędowej tych wierzycieli, których należność pieniężna podlegająca egzekucji wynika z orzeczenia sądu zaopatrzonego w klauzulę wykonalności (art. 26 § 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji). Z tych wszystkich powodów skład orzekający uznał zasadność skargi W. G., w szczególności argumentu dotyczącego naruszenia przez organy regulacji art. 33 pkt 10 w zw, z art. 27 § l pkt 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Natomiast zarzut dotyczący zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, z uwagi na ograniczoną kognicję Sądu pozostaje poza zakresem zainteresowania. Grzywna, bowiem została nałożona postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...]., Nr [..] (znak: [..]), utrzymanym w mocy przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. (postanowienie z dnia [..], Nr [..], znak: [..]). Postanowienie to nie zostało zaskarżone. Ustosunkowując się do argumentów zawartych w odpowiedzi na skargę należy odmówić im słuszności. Strona przeciwna podała, iż odstąpiła od pouczenia zobowiązanego o skutkach zaniedbania obowiązku powiadomienia organu o zmianie miejsca pobytu, ponieważ ustawa nie precyzuje skutków takiego zaniechania. Skutkiem braku takiego powiadomienia przez zobowiązanego jest możliwość nałożenia kary pieniężnej do wysokości 3.800 zł (art. 168d § l i 3 oraz art. 36 § 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji). Konstatując należy stwierdzić, iż w ocenie składu orzekającego zasadnym było uchylenie postanowienia organu II, jak i I instancji. Sąd orzekł jak w wyroku na podstawie art. 135, 145 § l pkt l lit. "c" i art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O zwrocie kosztów Sąd orzekł na podstawie unormowania art. 55 ust. l ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.), przy zastosowaniu przepisu art. 97 § 2 w/w przepisów wprowadzających.