II SA/Łd 854/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Rosińska, Sędzia WSA Barbara Rymaszewska, Protokolant Asystent sędziego Joanna Skrzypczak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 listopada 2006 roku sprawy ze skargi A. D. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę. II SA/Łd 854/06 UZASADNIENIE Decyzją ([...] ) z dnia [...] Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w Ł. na podstawie art. 2 ust. 1, art. 3, art. 14 i art. 106 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2004r, Nr 64, poz. 593 ze zm.) oraz art. 104 i art. 107 §1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), po rozpatrzeniu podania z dnia [...], postanowił odmówić A. D. przyznania zasiłku celowego na zakup żywności. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, iż pomoc społeczna ma na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężenie trudnych sytuacji życiowych, których nie są oni w stanie pokonać wykorzystując własne możliwości, uprawnienia. Pan D. jest objęty pomocą w formie zasiłku stałego w wysokości 418 zł - decyzją z dnia [...] znak [...], który umożliwia mu zapewnienie podstawowej potrzeby, jaką jest zakup żywności. Organ podkreślił nadto, iż wnioskodawca otrzymał pomoc w formie zasiłku celowego na miesiąc kwiecień w wysokości 150 zł na zakup ciepłych posiłków - decyzją z dnia [...] znak [...]. Wobec poczynionych ustaleń organ orzekł odmowie przyznania zasiłku celowego na zakup żywności. W odwołaniu od powyższej decyzji A. D. wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy. Podniósł, iż Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej nie rozpatrzył obiektywnie jego wniosku o przyznanie zasiłku, nie uwzględnił jego obecnej trudnej sytuacji życiowej oraz faktu, iż trzeba jakoś funkcjonować w społeczeństwie a do tego potrzebna jest pomoc ze strony organów. Zdaniem Pana D. nie tak powinny działać organy powołane do udzielania pomocy. Postanowieniem ([...]) z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. na podstawie art. 134 Kodeksu postępowania administracyjnego stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Uzasadniając organ wyjaśnił, iż w dniu 9 maja 2006r. stronie została doręczona decyzja Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Ł., listem poleconym za zwrotnym potwierdzeniem odbioru, na którym widnieje własnoręczny podpis strony. Zgodnie natomiast z art. 129 §2 Kpa odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Pouczenie zawarte w decyzji organu l instancji zawierało informacje o sposobie i terminie wniesienia odwołania. W niniejszej sprawie termin powyższy upłynął z dniem 23 maja 2006r., odwołanie zostało zaś wysłane w formie przesyłki listownej bezpośrednio do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. w dniu 29 maja 2006r. - data stempla pocztowego. Organ podkreślił, iż strona wniosła odwołanie z oczywistym uchybieniem terminu określonego w art. 129 §2 Kpa, jednocześnie nie wnosiła w odwołaniu o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, nie usprawiedliwiła także zwłoki w dacie złożenia odwołania. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżący wyjaśnił, iż - jego zdaniem - odwołanie wniósł w terminie, tak jak to czynił dotychczas. List wrzucił do skrzynki pocztowej na obrzeżach N., gdyż akurat tam przebywał, jednak jak należy podejrzewać listy ze skrzynki nie były regularnie wybierane i dlatego też przesyłka nie dotarła na czas do Kolegium. Skarżący dodał, iż napisał skargę do Dyrektora Poczty Polskiej, w którym podniósł, iż został poszkodowany w związku z brakiem działania ze strony poczty. Ostatecznie wniósł o rozpatrzenie odwołania. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. powtórzyło dotychczasowy przebieg postępowania i stanowiska stron. Odnosząc się do argumentacji skarżącego zawartej w skardze, Kolegium podkreśliło, iż nie znalazło podstaw do uznania skargi za zasadną. Wyjaśnił również, iż na obecnym etapie postępowania wniosek o rozpoznanie odwołania nie może zostać rozpoznany, również argumenty skarżącego dotyczące uprawdopodobnienia braku własnej winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania nie znajdują uzasadnienia. Wskazał, iż argumenty te winny zostać przedstawione organowi odwoławczemu, a nie dopiero sądowi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, iż sądy administracyjne dokonują kontroli działalności administracji publicznej pod kątem jej zgodności z prawem (art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz.U. nr 153, póz. 1269 ze zm.). Analogiczne unormowanie zawarte zostało w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Oznacza to, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji tj. jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę nie może zatem zmienić zaskarżonej decyzji, a jedynie uwzględniając skargę może ją uchylić w całości lub części (art. 145 § 1 ust.1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), stwierdzić jej nieważność w całości lub części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 ust. 2 w/w ustawy). Ewentualnie stwierdzić, iż zaskarżony akt został wydany z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 ust. 3 w/w ustawy). W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skarga podlega oddaleniu. Podkreślić należy także, iż sąd zgodnie z art. 134 § 1 powołanej ustawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Może więc dokonać oceny zaskarżonej decyzji także w innym zakresie niż zakres, w jakim zakwestionowała decyzję strona skarżąca. Przy czym należy jeszcze raz wyraźnie podkreślić, iż sądy administracyjne nie mają uprawnień do merytorycznego rozstrzygania spraw. Przeprowadzając kontrolę zaskarżonej decyzji w tak zakreślonej kognicji Sąd stwierdził, iż w niniejszej sprawie nie miało miejsca naruszenie przepisów prawa, które skutkowałoby uwzględnieniem skargi, a co za tym uchyleniem postanowienia lub stwierdzeniem nieważności. Z ustalonego w sprawie stanu faktycznego wynika, iż decyzję Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Ł. z dnia [...] skarżący odebrał osobiście w dniu 9 maja 2006r., datę tę strona potwierdziła podpisem na zwrotnym potwierdzeniu odbioru, kserokopia zwrotnego potwierdzenia odbioru w aktach administracyjnych k.- 6. Przedmiotowa decyzja obok merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy zawierała nadto pouczenie o sposobie i terminie wniesienia odwołania do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S., z wyraźnym wskazaniem, iż odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od daty otrzymania decyzji. Zgodnie bowiem z art. 129 §2 Kpa odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie, zatem w niniejszej sprawie termin do wniesienia środka odwoławczego upływał z dniem 23 maja 2006r. Jednakże przesyłka zawierająca odwołanie od decyzji MOPS została nadana w dniu 29 maja 2006r., co potwierdza data stempla pocztowego na przesyłce, kserokopia koperty w aktach administracyjnych k.-7. Wprawdzie pismo zatytułowane "odwołanie" opatrzone zostało datą 24 maja 2006r. a sam skarżący wyjaśnił w skardze, iż przesyłkę nadał w terminie, to w świetle obowiązującej regulacji prawnej i wykształconego na jej tle orzecznictwa nie można przyjąć jako daty wniesienia odwołania, daty innej niż data 29 maja 2006r. W myśl przepisu art. 57 §5 pkt 2 Kpa termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało nadane w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego. Orzecznictwo nie wykształciło w tym zakresie odstępstw, statuując, iż "o dacie wniesienia odwołania w drodze zwykłej przesyłki pocztowej decyduje data ze stempla pocztowego na kopercie zawierającej przesyłkę" - wyrok NSA z dnia 29.05.1998r., l SA/Gd 2206/92, niepubl. W wyroku NSA z dnia 28.05.1997r., l SA/Gd 1944/96, publ. System Informacji Prawnej LEX, LEX Nr 30251, czytamy wprost "Skoro na kopercie zawierającej odwołanie figuruje data stempla pocztowego, zasadnie organ odwoławczy tę datę, zgodnie z art. 57 § 5 k.p.a., uznał za datę wniesienia odwołania. Adnotacja skarżących na kopercie "wrzucono do skrzynki 27.VI.1996 r. o godz. 17oo" nie może stanowić skutecznego dowodu na zachowanie terminu do wniesienia odwołania. Skarżący nadając odwołanie przesyłką zwykłą przyjęli na siebie ryzyko niemożności skutecznego wykazania faktycznej daty nadania odwołania". W świetle powołanego orzecznictwa sądowego należy wyraźnie podkreślić, iż jedynie data stempla pocztowego jest miarodajną datą wniesienia skargi, wobec braku wyjątków od tej regulacji za nieznajdujące uzasadnienia należy uznać argumenty skarżącego przedstawione w skardze. Decydując się na wrzucenie przesyłki do skrzynki pocztowej, jak uczynił to skarżący, winien liczyć się z tym, iż w różnym czasie może być skrzynka opróżniana, również z opóźnieniem. Stanowisko strony, iż zachowała termin do wniesienia odwołania nie może tym samym znaleźć oparcia tak w materiale sprawy jak i obowiązujących przepisach prawa. Prawidłowo zatem Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania zgodnie z art. 134 Kpa, w którym ustawodawca wyraźnie wskazał, iż "organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania". Warunkiem skuteczności czynności procesowej, w tej sytuacji odwołania, jest zachowanie ustawowego terminu do jej dokonania, jego uchybienie skutkuje bezskutecznością odwołania, czego następstwem jest ostateczność decyzji. Organ odwoławczy jest zatem obowiązany zbadać czy strona zachowała termin do wniesienia odwołania i jeśli uchybiła terminowi wydać postanowienie o treści tożsamej z treścią zaskarżonego postanowienia. Przepis art. 134 Kpa stanowi bezwzględnie obowiązującą normę prawną, zwrot "organ...stwierdza" wskazuje na związany charakter rozstrzygnięcia, ustawodawca nie pozostawił organowi odwoławczemu jakiejkolwiek sfery uznania. Uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną i w razie jego stwierdzenia organ odwoławczy nie ma innej możliwości działania, jest związany treścią powołanego przepisu. Nie jest to swobodne uznanie organu lecz bezwzględnie obowiązująca norma prawa. Stwierdzenie uchybienia terminu winno być poprzedzone dokładnym ustaleniem stanu faktycznego, co do tego czy strona przekroczyła termin, w przeciwnym razie postanowienie takie narusza art. 7 i 77 kpa naruszenie tych przepisów prowadzi do uchylenia postanowienia 0 stwierdzeniu uchybienia terminu (por. wyrok NSA z dnia 29.01.1997r., l SA/Gd 1482/96, System Informacji Prawnej LEX Nr 29004; wyrok NSA z dnia 21.03.1997r, 1 SA/Łd 2990/95, LEX Nr 29079; wyrok NSA z dnia 30.12.1998r, IV SA 2294/96, LEX Nr 45698). Analiza materiału niniejszej sprawy nie rodzi żadnych wątpliwości, iż strona uchybiła terminowi do wniesienia odwołania co musiało skutkować wydaniem zaskarżonego postanowienia. Uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną i w razie jego stwierdzenia organ odwoławczy nie ma innej możliwości działania, jest związany treścią powołanego przepisu (por. wyrok NSA z dnia 29.01.1997r., l SA/Gd 1482/96, System Informacji Prawnej LEX Nr 29004; wyrok NSA z dnia 21.03.1997r., l SA/Łd 2990/95, LEX Nr 29079; wyrok NSA z dnia 30.12.1998r, IV SA 2294/96, LEX Nr 45698). Uchybienie obowiązkowi wydania przedmiotowego postanowienia i merytoryczne rozpoznanie sprawy stanowiłoby rażące naruszenie prawa - art. 156 § 1 pkt 2 kpa -por. wyrok NSA z dnia 4.06.1982r., l SA 235/82, ONSA 1982/1/52. Natomiast stanowisko strony przedstawione w skardze to zasadniczo argumentacja, która mogłaby stanowić uzasadnienie wniosku o przywrócenie terminu. Z tego też względu okoliczności te jako dotyczące, ewentualnie, wyłącznie kwestii przywrócenia terminu nie znajdują uzasadnienia w niniejszej sprawie i nie mają wpływu na treść rozstrzygnięcia. Argumenty te mogłyby być rozważane wyłącznie przy rozpatrywaniu odrębnej skargi na postanowienie odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Za prawidłowe należy również uznać stanowisko organu, iż zawarty w skardze wniosek o rozpatrzenie odwołania nie mógł być uwzględniony na obecnym etapie postępowania. Reasumując Sąd stwierdził, iż w świetle ustalonego stanu faktycznego organ był zobligowany do wydania zaskarżonego postanowienia, obowiązek ten wypełnił a jednocześnie nie naruszył przepisów prawa. Złożona skarga jako nieuzasadniona podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.