II SA/Łd 855/06

Dnia 5 grudnia 2006 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska, Sędziowie Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka, Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski (spr.), Protokolant asystent sędziego Marek Pilc, po rozpoznaniu w Łodzi na rozprawie w dniu 5 grudnia 2006 roku sprawy ze skargi A. D. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie uchybienia terminowi do wniesienia odwołania oddala skargę. II SA/Łd 855/06 UZASADNIENIE Decyzją ([...] ) z dnia [...] Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w Ł. na podstawie art. 3 ust. 3 i 4, art. 14 i art. 106 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2004r, Nr 64, poz. 593 ze zm.) oraz art. 104 i art. 107 §1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), po rozpatrzeniu podania z dnia 25 stycznia 2006r., postanowił odmówić A. D. przyznania zasiłku celowego na zakup odzieży letniej. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, iż rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy. Przeprowadzony wywiad środowiskowy potwierdził, że wnioskodawca spełnia kryterium dochodowe określone w art. 8 ustawy o pomocy społecznej oraz że zachodzi przesłanka wynikająca z art. 7 pkt 3 i 5 w/w ustawy tj. bezdomność i niepełnosprawność. Jednocześnie organ, który przeprowadzał wywiad nie ustalił indywidualnych potrzeb w zakresie zakupu odzieży. Ustalił natomiast, iż Pan D. został już objęty pomocą w formie zasiłku celowego na miesiąc kwiecień w wysokości 150 zł - decyzją z dnia [...] znak [...]. Wobec poczynionych ustaleń organ orzekł odmowie przyznania zasiłku celowego na zakup żywności. W odwołaniu od powyższej decyzji A. D. wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy. Wyjaśnił, iż nie potrzebuje dużej pomocy a jedynie tyle by móc przetrwać z miesiąca na miesiąc, oświadczył, iż ubrania może kupować w sklepach z odzieżą używaną, jednak kwota 418 zł niewystarcza na zakup lekarstw, ubrania i żywności. Strona wątpi w rzetelność działań MOPS w Ł., uznając, iż skoro organ ten nie miał pełnych ustaleń dotyczących jego sytuacji to powinien zwrócić się o dostarczenie dodatkowych informacji. Ponieważ tego nie uczynił strona stoi na stanowisku, iż działanie takie stanowi zaniedbanie pracowników MOPS. Zarzucił nadto Dyrektorowi MOPS w Ł. złamanie prawa, ponieważ w lutym 2006r. zabrał 300 zł z zasiłku stałego strony i wypłacił jedynie 118 zł. Postanowieniem ([...]) z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. na podstawie art. 134 Kodeksu postępowania administracyjnego stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Uzasadniając organ wyjaśnił, iż w dniu 9 maja 2006r. stronie została doręczona decyzja Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Ł., listem poleconym za zwrotnym potwierdzeniem odbioru, na którym widnieje własnoręczny podpis strony. Zgodnie natomiast z art. 129 §2 Kpa odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Pouczenie zawarte w decyzji organu l instancji zawierało informacje o sposobie i terminie wniesienia odwołania. W niniejszej sprawie termin powyższy upłynął z dniem 23 maja 2006r, odwołanie zostało zaś wysłane w formie przesyłki listownej bezpośrednio do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. w dniu 29 maja 2006r. - data stempla pocztowego. Organ podkreślił, iż strona wniosła odwołanie z oczywistym uchybieniem terminu określonego w art. 129 §2 Kpa, jednocześnie nie wnosiła w odwołaniu o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, nie usprawiedliwiła także zwłoki w dacie złożenia odwołania. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżący wyjaśnił, iż nie wie, dlaczego odwołanie dotarło po terminie, sporządził je i wrzucił do skrzynki pocztowej w terminie. Podniósł, iż już wielokrotnie wnosił odwołania i zawsze czynił to na czas, podkreślił, iż nie może ponosić odpowiedzialności za działania poczty, która nie wybiera listów ze skrzynki systematycznie. Ostatecznie oświadczył, iż nie ponosi winy w uchybieniu terminu i wniósł o rozpatrzenie odwołania. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. powtórzyło dotychczasowy przebieg postępowania i stanowiska stron. Odnosząc się do argumentacji skarżącego zawartej w skardze, Kolegium podkreśliło, iż nie znalazło podstaw do uznania skargi za zasadną. Wyjaśnił również, iż na obecnym etapie postępowania wniosek o rozpoznanie odwołania nie może zostać rozpoznany, również argumenty skarżącego dotyczące uprawdopodobnienia braku własnej winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania nie znajdują uzasadnienia. Wskazał, iż argumenty te winny zostać przedstawione organowi odwoławczemu, a nie dopiero sądowi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, iż sądy administracyjne dokonują kontroli działalności administracji publicznej pod kątem jej zgodności z prawem (art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.). Analogiczne unormowanie zawarte zostało w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Oznacza to, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji tj. jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę nie może zatem zmienić zaskarżonej decyzji, a jedynie uwzględniając skargę może ją uchylić w całości lub części (art. 145 § 1 ust.1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), stwierdzić jej nieważność w całości lub części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 166 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 ust. 2 w/w ustawy). Ewentualnie stwierdzić, iż zaskarżony akt został wydany z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 ust. 3 w/w ustawy). W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skarga podlega oddaleniu. Podkreślić należy także, iż sąd zgodnie z art. 134 § 1 powołanej ustawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Może więc dokonać oceny zaskarżonej decyzji także w innym zakresie niż zakres, w jakim zakwestionowała decyzję strona skarżąca. Przy czym należy jeszcze raz wyraźnie podkreślić, iż sądy administracyjne nie mają uprawnień do merytorycznego rozstrzygania spraw. Przeprowadzając kontrolę zaskarżonej decyzji w tak zakreślonej kognicji Sąd stwierdził, iż w niniejszej sprawie nie miało miejsca naruszenie przepisów prawa, które skutkowałoby uwzględnieniem skargi, a co za tym uchyleniem postanowienia lub stwierdzeniem nieważności. Z ustalonego w sprawie stanu faktycznego wynika, iż decyzję Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Ł. z dnia [...] skarżący odebrał osobiście w dniu 9 maja 2006r., datę tę strona potwierdziła podpisem na zwrotnym potwierdzeniu odbioru, zwrotne potwierdzenie odbioru w aktach administracyjnych k.-6. Przedmiotowa decyzja obok merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy zawierała nadto pouczenie o sposobie i terminie wniesienia odwołania do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. , z wyraźnym wskazaniem, iż odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od daty otrzymania decyzji. Zgodnie bowiem z art. 129 §2 Kpa odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie, zatem w niniejszej sprawie termin do wniesienia środka odwoławczego upływał z dniem 23 maja 2006r. Jednakże przesyłka zawierająca odwołanie od decyzji MOPS została nadana w dniu 29 maja 2006r., co potwierdza data stempla pocztowego na przesyłce, koperta w aktach administracyjnych k.-7. Wprawdzie pismo zatytułowane "odwołanie" opatrzone zostało datą 24 maja 2006r. a sam skarżący wyjaśnił w skardze, iż przesyłkę nadał w terminie, to w świetle obowiązującej regulacji prawnej i wykształconego na jej tle orzecznictwa nie można przyjąć jako daty wniesienia odwołania, daty innej niż data 29 maja 2006r. W myśl przepisu art. 57 §5 pkt 2 Kpa termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało nadane w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego. Orzecznictwo nie wykształciło w tym zakresie odstępstw, statuując, iż "o dacie wniesienia odwołania w drodze zwykłej przesyłki pocztowej decyduje data ze stempla pocztowego na kopercie zawierającej przesyłkę" - wyrok NSA z dnia 29.05.1998r, l SA/Gd 2206/92, niepubl. W wyroku NSA z dnia 28.05.1997r, l SA/Gd 1944/96, publ. System Informacji Prawnej LEX, LEX Nr 30251, czytamy wprost "Skoro na kopercie zawierającej odwołanie figuruje data stempla pocztowego, zasadnie organ odwoławczy tę datę, zgodnie z art. 57 § 5 k.p.a., uznał za datę wniesienia odwołania. Adnotacja skarżących na kopercie "wrzucono do skrzynki 27.VI.1996 r. o godz. 17oo" nie może stanowić skutecznego dowodu na zachowanie terminu do wniesienia odwołania. Skarżący nadając odwołanie przesyłką zwykłą przyjęli na siebie ryzyko niemożności skutecznego wykazania faktycznej daty nadania odwołania". W świetle powołanego orzecznictwa sądowego należy wyraźnie podkreślić, iż jedynie data stempla pocztowego jest miarodajną datą wniesienia skargi, wobec braku wyjątków od tej regulacji za nieznajdujące uzasadnienia należy uznać argumenty skarżącego przedstawione w skardze. Decydując się na wrzucenie przesyłki do skrzynki pocztowej, jak uczynił to skarżący, winien liczyć się z tym, iż w różnym czasie może być skrzynka opróżniana, również z opóźnieniem. Stanowisko strony, iż zachowała termin do wniesienia odwołania nie może tym samym znaleźć oparcia tak w materiale sprawy jak i obowiązujących przepisach prawa. Prawidłowo zatem Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania zgodnie z art. 134 Kpa, w którym ustawodawca wyraźnie wskazał, iż "organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania". Warunkiem skuteczności czynności procesowej, w tej sytuacji odwołania, jest zachowanie ustawowego terminu do jej dokonania, jego uchybienie skutkuje bezskutecznością odwołania, czego następstwem jest ostateczność decyzji. Organ odwoławczy jest zatem obowiązany zbadać czy strona zachowała termin do wniesienia odwołania i jeśli uchybiła terminowi wydać postanowienie o treści tożsamej z treścią zaskarżonego postanowienia. Przepis art. 134 Kpa stanowi bezwzględnie obowiązującą normę prawną, zwrot "organ...stwierdza" wskazuje na związany charakter rozstrzygnięcia, ustawodawca nie pozostawił organowi odwoławczemu jakiejkolwiek sfery uznania. Uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną i w razie jego stwierdzenia organ odwoławczy nie ma innej możliwości działania, jest związany treścią powołanego przepisu. Nie jest to swobodne uznanie organu lecz bezwzględnie obowiązująca norma prawa. Stwierdzenie uchybienia terminu winno być poprzedzone dokładnym ustaleniem stanu faktycznego, co do tego czy strona przekroczyła termin, w przeciwnym razie postanowienie takie narusza art. 7 i 77 kpa naruszenie tych przepisów prowadzi do uchylenia postanowienia 0 stwierdzeniu uchybienia terminu (por. wyrok NSA z dnia 29.01.1997r., l SA/Gd 1482/96, System Informacji Prawnej LEX Nr 29004; wyrok NSA z dnia 21.03.1997r, 1 SA/Łd 2990/95, LEX Nr 29079; wyrok NSA z dnia 30.12.1998r., IV SA 2294/96, LEX Nr 45698). Analiza materiału niniejszej sprawy nie rodzi żadnych wątpliwości, iż strona uchybiła terminowi do wniesienia odwołania co musiało skutkować wydaniem zaskarżonego postanowienia. Uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną i w razie jego stwierdzenia organ odwoławczy nie ma innej możliwości działania, jest związany treścią powołanego przepisu (por. wyrok NSA z dnia 29.01.1997r., l SA/Gd 1482/96, System Informacji Prawnej LEX Nr 29004; wyrok NSA z dnia 21.03.1997r., l SA/Łd 2990/95, LEX Nr 29079; wyrok NSA z dnia 30.12.1998r., IV SA 2294/96, LEX Nr 45698). Uchybienie obowiązkowi wydania przedmiotowego postanowienia i merytoryczne rozpoznanie sprawy stanowiłoby rażące naruszenie prawa - art. 156 § 1 pkt 2 kpa -por. wyrok NSA z dnia 4.06.1982r., l SA 235/82, ONSA 1982/1/52. Natomiast stanowisko strony przedstawione w skardze to zasadniczo argumentacja, która mogłaby stanowić uzasadnienie wniosku o przywrócenie terminu. Z tego też względu okoliczności te jako dotyczące, ewentualnie, wyłącznie kwestii przywrócenia terminu nie znajdują uzasadnienia w niniejszej sprawie i nie mają wpływu na treść rozstrzygnięcia. Argumenty te mogłyby być rozważane wyłącznie przy rozpatrywaniu odrębnej skargi na postanowienie odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Reasumując Sąd stwierdził, iż w świetle ustalonego stanu faktycznego organ był zobligowany do wydania zaskarżonego postanowienia, obowiązek ten wypełnił a jednocześnie nie naruszył przepisów prawa. Złożona skarga jako nieuzasadniona podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.