II SA/Łd 858/18

Dnia 18 grudnia 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska, Sędziowie Sędzia WSA Paweł Kowalski (spr.), Sędzia WSA Magdalena Sieniuć, , Protokolant Starszy sekretarz sądowy Aneta Panek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 grudnia 2018 roku sprawy ze skargi T. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia wychowawczego uchyla zaskarżoną decyzję. A. P. Zaskarżoną decyzją z [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], po rozpatrzeniu odwołania T. W. od decyzji z [...] wydanej przez Wójta Gminy., w sprawie odmowy przyznania świadczenia wychowawczego na A. W. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Z akt sprawy wynika, że decyzją z dnia [...], odmówiono T. W. świadczenia wychowawczego na A. W., z powodu przekroczenia kryterium dochodowego. W uzasadnieniu powołując przepisy ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. 2016 r., poz. 195 ze zm., dalej jako u.o.p.w.d.), tj. art. 4, art. 5 ust. 1, ust. 3 i ust. 4. organ wskazał, iż z przedłożonych dokumentów wynika, że w skład rodziny wnioskodawczyni wchodzi 5 osób, dochód miesięczny po doliczeniu dochodu uzyskanego w kwocie 3 468,06 zł wyniósł 4 098,11 zł, a w przeliczeniu na osobę w rodzinie 819,62 zł. Organ stwierdził, że świadczenie wychowawcze na pierwsze dziecko nie przysługuje, ponieważ miesięczny dochód na osobę wynoszący 819,62 zł przekroczył kryterium dochodowe. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], utrzymując w mocy powyższą decyzję wskazało, iż w analizowanej sprawie zachodzi sytuacja, o jakiej mowa w ww. art. 7 ust. 3a ustawy, bowiem jak wynika z akt sprawy, córka strony - M. W. w dniu [...] zawarła umowę zlecenia z P. S. prowadzącym działalność gospodarczą pod firmą A. na czas od dnia 5 grudnia 2016 r. do 31 grudnia 2016 r. Następnie z ww. zleceniodawcą zawarła kolejne umowy zlecenia, tj.: dnia 30 grudnia 2016 r. na okres od 1 stycznia 2017 r. do 31 stycznia 2017 r., dnia 1 stycznia 2017 r. na okres od 1 lutego 2017 r. do 28 lutego 2017 r., dnia 1 marca 2017 r. na okres od 1 marca 2017 r. do 31 marca 2017 r., dnia 1 kwietnia 2017 r. na okres od 1 kwietnia 2017 r. do 30 kwietnia 2017 r., dnia 28 kwietnia 2017 r. na okres od 1 maja 2017 r. do 31 maja 2017 r., dnia 1 czerwca 2017r. na okres od 1 czerwca 2017 r. do 30 czerwca 2017 r., od dnia 30 czerwca 2017 r. na okres od 1 lipca 2017 r. do 31 lipca 2017 r., dnia 1 sierpnia 2017 r. na okres od 1 sierpnia do 31 sierpnia 2017 r., dnia 1 września 2017 r. na okres od 1 września 2017r. do 30 września 2017 r., dnia 30 września 2017 r. na okres od 1 października 2017 r. do 31 października 2017 r., dnia 31 października 2017 r. na okres od 1 listopada 2017 r. do 30 listopada 2017 r., dnia 1 grudnia na okres od 1 grudnia 2017r. do 31 grudnia 2017 r. We wniosku o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego odwołująca zaznaczyła, że w roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na który jest ustalone prawo do świadczenia wychowawczego lub po tym roku, nastąpiła utrata i nastąpiło uzyskanie przez członka rodziny dochodu. Rodzina skarżącej składa się z 5 osób i stanowi ją T. W., H. W. (mąż wnioskodawczyni) oraz dzieci: M. W. (ur. 08.08.1996 r.), S. W. (ur. 24.03.2000 r.) i A. W. (ur. 10.11.2001 r.). Organ odwoławczy wyjaśnił, iż z akt sprawy wynika, że dochodem rodziny w 2016 r. był dochód w kwocie 630,05 zł M. W. (uzyskany w okresie od 5.12.2016 r. do 31.12.2016 r.), ustalony na podstawie informacji uzyskanych w trybie art. 17 ust. 1 ustawy od organu podatkowego i ZUS oraz informacji PIT-11 wystawionej przez płatnika P. S. prowadzącego działalność pod firmą A., z których wynika, że dochód wyniósł 822,52 zł, składka ubezpieczenie społeczne wyniosła 112,60 zł, podatek należny wyniósł 0,00 zł, składka na ubezpieczenie zdrowotne wyniosła 79,87 zł; według wyliczenia: 822,52 zł - 112,60 zł - 79,87 zł = 630,05 zł. Dochód ten podlega uwzględnieniu w dochodzie rodziny na zasadzie art. 2 pkt 20 lit. c w zw. z art. 7 ust. 2 u.o.p.w.d., tj. z uwzględnieniem liczby miesięcy, w których dochód był uzyskiwany, tj. w tym przypadku przez 1 miesiąc. Dochód M. W. uzyskany w 2016 r. z tytułu zatrudnienia w B. Sp. z o.o. jest dochodem utraconym (dowód: zaświadczenie wystawione przez B. Sp. z o.o. dnia 2 listopada 2016 r.) i stosownie do art. 7 ust. 1 u.o.p.w.d. nie podlega uwzględnieniu w dochodzie rodziny. W 2016 r. T. W. nie uzyskała dochodu, a dochód uzyskany przez nią z tytułu zatrudnienia w okresie od 1 lutego do 30 lipca 2017 r. został utracony (świadectwo pracy z 30 czerwca 2017 r.) i stosownie do treści art. 7 ust. 1 ustawy nie podlega uwzględnieniu w dochodzie rodziny. Dochód H. W. uzyskany w 2016 r. z tytułu zatrudnienia jest dochodem utraconym (świadectwo służby z dnia 21 września 2017 r. wystawione przez Komendę Powiatową Policji w [...]) i stosownie do art. 7 ust. 1 u.o.p.w.d. nie podlega uwzględnieniu w dochodzie rodziny. Od 22 września 2017 r. H. W. nabył prawo do emerytury, której wysokość netto wynosi 3 468,06 zł i stanowi dochód uzyskany zgodnie z przepisem art. 7 ust. 3 u.o.p.w.d. W związku z powyższym miesięczny dochód rodziny T. W. po doliczeniu dochodu uzyskanego wyniósł 4 098,11 zł (630,05 zł + 3 468,06 zł), natomiast dochód na osobę w rodzinie wyniósł 819,62 zł i przekroczył kryterium dochodowe 800 zł. Prawidłowo zatem, w ocenie Kolegium odmówiono T. W. przyznania świadczeń wychowawczego na córkę A. W. . Skargę na powyższą decyzję wniosła T. W. zarzucając naruszenie: - art. 2 pkt 19 lit. c u.o.p.w.d., przez jego niezastosowanie i przyjęcie, że utrata dochodu córki zaszła by w przypadku całkowitego rozwiązania stosunku pracy, podczas gdy utrata ta zachodzi również w sytuacji zmniejszenia tego dochodu z tego tytułu, który powoduje ograniczenie środków finansowych; - art.7 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, poprzez złą interpretację końcowego sformułowania "jeżeli dochód ten uzyskiwany jest w okresie na jaki ustalane jest prawo do zasiłku", w taki sposób, że dochód uzyskany córki w grudniu 2016 r., jako jedyny z jej wynagrodzeń wzięty pod uwagę do przeliczenia dochodu na osobę, nie jest uzyskiwany w takiej samej wysokości w chwili składania wniosku i znacznie odbiega od spornego dochodu, ponadto w ww. artykule nie ma mowy o ciągłości uzyskanego zatrudnienia, a o wysokości dochodu, który musi być tożsamy z tym w dniu składania wniosku jak i z roku bazowego Utrata dochodu nie jest powiązana tylko i wyłącznie z utratą zatrudnienia i innej pracy zarobkowej. Córka zawiera comiesięczne umowy zlecenia, gdzie wynagrodzenie jest zależne od ilości przepracowanych godzin, które narzuca jej zleceniodawca i jej świadczenia są różne, niemal w każdym miesiącu; - art.2 pkt.20 lit. c w związku z art. 7 ust. 2 u.o.p.w.d., przez złe wyliczenie dochodu córki jaki uzyskała w grudniu 2016 r., który to obydwa organy wyliczyły na kwotę 630,05 zł; dodała, że córka w roku bazowym do czerwca była jeszcze uczniem szkoły średniej, w grudniu tegoż roku rozpoczęła świadczenie usług na umowy zlecenia nie przekraczając zarobkiem kwoty wolnej od podatku tj. 3091 zł, tym samym nie ma podatku należnego, a nie ulega wątpliwości, iż w PIT-11 za 2016 r., zaliczka pobrana przez płatnika została pobrana i wynosiła 59zł, a ponieważ zaliczki na podatek są pobierane od dochodu i nie stanowią stałego elementu wynagrodzenia, dlatego też córka nie mogła otrzymać takiego dochodu jak i wyliczyły organy za miesiąc grudzień 2016 r., lecz pomniejszony o kwotę zaliczki. - art.2 pkt.20 lit.c w związku art. 7 ust. 3 u.o.p.w.d., przez złe wyliczenie dochodu męża, poprzez pominięcie obliczenia 9% składki na ubezpieczenie zdrowotne z dochodu uzyskanego z tytułu uzyskania prawa do emerytury, jak zrobiono to w przypadku córki (inna kwota na PIT11 i inna podana przez organy), nadto kwota składki zdrowotnej męża na decyzji wynosi 381,37 zł po poprawnym jej przeliczeniu wynosić powinna 442,8 zł, tym samym obniżyć kwotę dochodu uzyskanego męża. - art. 7 i art. 77 § 1 kpa, organy nie podjęły analizy wszystkich okoliczności faktycznych sprawy, poprzez złe wyliczenie dochodów córki i męża. Nie zweryfikowany został również dochód jaki córka uzyskała w dniu złożenia wniosku, czy jest identyczny jak ten z roku bazowego, jak również to czy kontynuuje zatrudnienie. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Przedmiotem niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego jest kwestia prawidłowości odmowy przyznania skarżącej świadczenia wychowawczego. Zgodnie z art. 4 ust. 2 u.o.p.w.d. świadczenie wychowawcze przysługuje matce, ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka. W myśl art. 5 ust. 1 u.o.p.w.d., świadczenie wychowawcze przysługuje osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, w wysokości 500 zł miesięcznie na dziecko w rodzinie. Stosownie do art. 5 ust. 3 u.o.p.w.d., świadczenie wychowawcze przysługuje na pierwsze dziecko osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 800 zł. Ilekroć w ustawie jest mowa o dochodzie oznacza to dochód w rozumieniu przepisów o świadczeniach rodzinnych (art. 2 pkt 1 u.o.p.w.d.). Natomiast ilekroć w ustawie jest mowa o dochodzie członka rodziny oznacza to przeciętny miesięczny dochód członka rodziny osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, z zastrzeżeniem przepisów art. 7 ust. 1-3a, które regulują przypadki utraty i uzyskania dochodu (art. 2 pkt 2 u.o.p.w.d.). Z powyższych uregulowań wynika jednoznacznie, że uzyskanie świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko jest uzależnione od spełnienia kryterium dochodowego. Przy czym podkreślić należy, iż niniejszej sprawie wniosek skarżącej dotyczył przyznania świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko na okres od 1 października 2017 r. do 30 września 2018 r., zatem rokiem kalendarzowym (bazowym) , z którego dochody stanowią podstawę ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego, jest rok kalendarzowy 2016. W świetle niewątpliwych ustaleń organu wynika, że rodzina skarżącej składa się z 5 osób i stanowi ją T. W., H. W. (mąż skarżącej) oraz dzieci: M. W. (ur. 08.08.1996 r.) S. W. (ur. 24.03.2000 r.) i A. W. (ur. 10.11.2001 r.). W przedmiotowej sprawie ustalenia faktyczne co do sposobu wyliczenia dochodu H. W. i M. W. z tytułu zatrudnienia w firmie B. Sp. z o.o. nie są kwestionowane. Sporną kwestią okazało się zastosowanie i wykładnia przepisów prawa materialnego w zakresie zakwalifikowania dochodu, jaki osiągnęła w M. W. z tytułu umów zlecenia w A., co miało wpływ na wyliczenie dochodu rodziny, a tym samym na treść kontrolowanej decyzji. Organy ustaliły, iż miesięczny dochód rodziny wyniósł 4 098,11 zł (630,05 zł + 3 468,06 zł), natomiast dochód na osobę w rodzinie wyniósł 819,62 zł (tj. 4.098,11 zł : 5 osób) i przekroczył kryterium dochodowe 800 zł. W ocenie sądu, w niniejszej sprawie organy niezasadnie przyjęły, że dochodem rodziny w 2016 r. był dochód w kwocie 630,05 zł M. W. (uzyskany w okresie od 5.12.2016 r. do 31.12.2016 r.) na zasadzie art. 2 pkt 20 lit. c w zw. z art. 7 ust. 2 u.o.p.w.d., tj. z uwzględnieniem liczby miesięcy, w których dochód był uzyskiwany, tj. w tym przypadku przez 1 miesiąc. Przyjmując wskazany sposób zaliczenia w/w dochodu M. W. organ popadł bowiem w sprzeczność, z jednej strony wskazując, że podstawą zaliczenia tegoż dochodu są przepisy dotyczące uzyskania dochodu (art. 2 pkt 20 lit. c w zw. z art. 7 ust. 2 u.o.p.w.d.), a następnie stwierdzając, że wobec zaistnienia w tym przypadku przesłanek art. 7 ust. 3a u.o.p.w.d. nie stosuje się przepisów dotyczących uzyskania dochodu. Niewątpliwie w myśl art. 7 ust. 3a u.o.p.w.d., przepisów o utracie i uzyskaniu dochodu nie stosuje się do dochodu z tytułu zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej i dochodu z tytułu wyrejestrowania lub rozpoczęcia pozarolniczej działalności gospodarczej, jeżeli członek rodziny lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego utracili dochód z tych tytułów i w okresie 3 miesięcy, licząc od dnia utraty dochodu, uzyskali dochód u tego samego pracodawcy lub zleceniodawcy lub zamawiającego dzieło lub ponownie rozpoczęli pozarolniczą działalność gospodarczą. Zgodnie z wyżej cytowanym przepisem w przypadku, gdy członek rodziny lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego utracił dochód z tytułu zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej i dochodu z tytułu wyrejestrowania lub rozpoczęcia pozarolniczej działalności gospodarczej i w okresie 3 miesięcy, licząc od dnia utraty dochodu, uzyskali dochód u tego samego pracodawcy lub zleceniodawcy lub zamawiającego dzieło lub ponownie rozpoczęli pozarolniczą działalność gospodarczą, nie stosuje się przepisów o utracie i uzyskaniu dochodu. Taka też sytuacja dotyczy M. W. . W ocenie sądu, skoro do M. W. w związku z zawieraniem kolejnych, wymienionych w stanie faktycznym umów zlecenia ma zastosowanie art. 7 ust. 3a u.o.p.w.d., to nie można dochodu jaki otrzymała w grudniu 2016 r. (w roku bazowym) traktować jako dochodu uzyskanego (a tym samym nie może znaleźć zastosowania przyjęty przez organ art. 2 pkt 20 lit. c w zw. z art. 7 ust. 2 u.o.p.w.d.), lecz jako dochód podlegający zaliczeniu zgodnie z definicją zawartą w art. 2 pkt 2 u.o.p.w.d. W tym przypadku dochód córki skarżącej osiągnięty przez nią w grudniu 2016r., (po stosownych odliczeniach) należało rozliczyć jako przeciętny miesięczny dochód osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres na jaki ustalone jest prawo do świadczenia wychowawczego, czyli wskazany dochód jako uzyskany przez M. W. w roku bazowym 2016 r., organy winny podzielić przez 12 miesięcy. Dopiero tak wyliczony dochód M. W. podlega doliczeniu do dochodów pozostałych członków rodziny (w tym przypadku H. W.), stanowiąc w myśl art. 2 pkt 4 u.o.p.w.d. składnik dochodu rodziny (suma dochodów członków rodziny). Wobec wskazanych motywów nie mają żadnego znaczenia dla rozstrzygnięcia zarzuty podnoszone przez skarżącą. Mając na uwadze powyższe sąd uznał, iż organ dopuścił się w kontrolowanej sprawie naruszenia prawa materialnego poprzez błędną wykładnię wskazanych przepisów, co miało wpływ na wynik sprawy. Dlatego też, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji. Wskazania co do dalszego postępowania wynikają wprost z powyższych rozważań. rp