II SA/Łd 858/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Michał Zbrojewski po rozpoznaniu w dniu 21 grudnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi D. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 4 sierpnia 2022 r. nr KO.441.226.2022 w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego postanawia: odrzucić skargę. ał D. P. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 4 sierpnia 2022 r., nr KO.441.226.2022 w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o odrzucenie skargi wyjaśniając, że zaskarżoną decyzję doręczono skarżącemu w dniu 9 sierpnia 2022 r., zatem ostatni dzień terminu do wniesienia skargi przypadał w dniu 8 września 2022 r. (w czwartek). W tym dniu D.P. wysłał skargę drogą e-mailową, natomiast w dniu 9 września 2022 r. nadał skargę w placówce pocztowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Zgodnie z treścią art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.), powoływanej dalej jako: "p.p.s.a.", skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi liczony jest od dnia doręczenia stronie rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a p.p.s.a., albo od dnia, w którym skarżący dowiedział się o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności, o którym to akcie lub czynności jest mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. W myśl art. 54 § 1 p.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Skargę w formie dokumentu elektronicznego wnosi się do elektronicznej skrzynki podawczej tego organu. Przepis art. 49a stosuje się odpowiednio (§ 1a). Z kolei art. 49a p.p.s.a. wskazuje, że Sąd potwierdza wniesienie pisma w formie dokumentu elektronicznego do swojej elektronicznej skrzynki podawczej przez przesłanie urzędowego poświadczenia odbioru w rozumieniu ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne, na wskazany przez wnoszącego adres elektroniczny. Przepis art. 49a p.p.s.a., dodany nowelą z dnia 10 kwietnia 2019 r., określa zatem sposób potwierdzenia przez sąd wniesienia pisma w formie dokumentu elektronicznego do elektronicznej skrzynki podawczej, którą jest dostępny publicznie środek komunikacji elektronicznej służący do przekazywania dokumentu elektronicznego do podmiotu publicznego przy wykorzystaniu powszechnie dostępnego systemu teleinformatycznego. Przenosząc powyższe rozważania na grunt przedmiotowej sprawy, należy stwierdzić, że decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 4 sierpnia 2022 r., nr KO.441.226.2022 w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego została doręczona skarżącemu w dniu 9 sierpnia 2022 r., co znajduje odzwierciedlenie w potwierdzeniu odbioru znajdującym się w aktach administracyjnych przekazanych przez organ II instancji. Zatem trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi ekspirował z dniem 8 września 2022 r. (w czwartek), który nie był dniem ustawowo wolnym od pracy. Natomiast z akt sprawy wynika, że skarga na decyzję została pierwotnie wniesiona w dniu 8 września 2022 r. w formie elektronicznej, poprzez przesłanie dokumentu w formacie doc na adres poczty elektronicznej (adres e-mail) organu, z pominięciem skrzynki podawczej organu. W treści e-maila wysłanego do organu skarżący stwierdził, że "nie posiada drukarki, dlatego pismo przesłał za pomocą e-maila". Skarga nie została opatrzona kwalifikowanym podpisem elektronicznym, ani podpisem zaufanym. Załączony dokument nie został w żaden sposób podpisany. Następnie, w dniu 9 września 2022 r. skarżący wniósł skargę do organu przez operatora pocztowego. Należy w tym miejscu wyjaśnić, że organ, jako państwowa jednostka budżetowa, finansowana z budżetu państwa, został ujęty w art. 2 ust. 1 pkt. 2 ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r. poz. 2070 ze zm.), powoływanej dalej jako: "u.i.d.p." w katalogu podmiotów publicznych, co wiąże się z obowiązkiem udostępnienia i zapewnienia przez organ obsługi elektronicznej skrzynki podawczej. Trzeba także nadmienić, że na stronie internetowej – Biuletynie Informacji Publicznej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim zamieszczono nazwę skrytki ePUAP organu: /SKO_PT/skrytka). Z tego względu należy wskazać, że skarżący miał możliwość skutecznego wniesienia skargi w formie dokumentu elektronicznego, zgodnie z art. 54 § 1a p.p.s.a, za pomocą środków komunikacji elektronicznej, do elektronicznej skrzynki podawczej organu, w wyniku czego prawo skarżącego do wnoszenia pism do sądu administracyjnego za pośrednictwem organu administracyjnego za pomocą środków komunikacji elektronicznej nie było ograniczone ani wyłączone. Jednocześnie należy pokreślić, że skarżący miał tudzież prawo na oddanie skargi w siedzibie właściwego organu bądź nadanie jej na adres tego organu przez operatora pocztowego. W ocenie Sądu, należy zgodzić się ze stanowiskiem, że skierowanie skargi do sądu administracyjnego w formie pisma elektronicznego skierowanego do odbiorcy na jego adres e-mail, który nie jest elektroniczną skrzynką podawczą nie może być uznane za skuteczne wniesienie skargi "w formie dokumentu elektronicznego do elektronicznej skrzynki podawczej tego organu". Powyższe znajduje odzwierciedlenie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, który w postanowieniu z dnia 15 czerwca 2021 r. sygn. akt III OSK 4856/21, stwierdził, że "elektroniczna skrzynka podawcza organu, to "dostępny publicznie środek komunikacji elektronicznej służący do przekazywania dokumentu elektronicznego do podmiotu publicznego przy wykorzystaniu powszechnie dostępnego systemu teleinformatycznego" (art. 3 pkt 17 u.i.d.p.). Zgodnie z art. 16 ust. 1a u.d.i.p., podmiot publiczny udostępnia elektroniczną skrzynkę podawczą, spełniającą standardy określone i opublikowane na ePUAP przez ministra właściwego do spraw informatyzacji oraz zapewnia jej obsługę, natomiast zgodnie z art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r. poz. 344) przez adres elektroniczny rozumieć należy oznaczenie systemu teleinformatycznego umożliwiające porozumiewanie się za pomocą środków komunikacji elektronicznej, w szczególności poczty elektronicznej. Elektroniczna skrzynka podawcza, wymagająca spełnienia standardów określonych i opublikowanych na ePUAP przez ministra właściwego do spraw informatyzacji nie jest zatem tożsama z jakimkolwiek adresem elektronicznym, czy "urzędową skrzynką mailową", a funkcjonalność elektronicznej skrzynki podawczej zasadniczo wiąże się z dostarczaniem dokumentów do tzw. podmiotu publicznego. Stosownie do § 8 ust. 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z 14 września 2011 r. w sprawie sporządzania i doręczania dokumentów elektronicznych oraz udostępniania formularzy, wzorów i kopii dokumentów elektronicznych (Dz. U. z 2018 r. poz. 180), minister właściwy do spraw informatyzacji umożliwia podmiotom publicznym tworzenie elektronicznych skrzynek podawczych na ePUAP (skrót nazwy: Elektroniczna Platforma Usług Administracji Publicznej – system teleinformatyczny, w którym instytucje publiczne udostępniają usługi przez pojedynczy punkt dostępowy w sieci Internet w rozumieniu art. 3 pkt 13 ustawy o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne). Natomiast utworzenie elektronicznej skrzynki podawczej na ePUAP oznacza upoważnienie ministra do obsługi doręczeń za pomocą ePUAP do pomiotów, o których mowa w ust. 1, i doręczeń realizowanych przez te podmioty (§ 8 ust. 2). Doręczenia dokonywane za pomocą ePUAP uważa się za dokonane przez podmiot publiczny lub do podmiotu publicznego, który utworzył na ePUAP elektroniczną skrzynkę podawczą. Za pomocą ePUAP możliwe jest przekazywanie doręczanych podmiotowi publicznemu dokumentów elektronicznych do jego systemu teleinformatycznego (§ 8 ust. 3). Należy też podkreślić, że w przypadku odebrania dokumentu elektronicznego przez elektroniczną skrzynkę podawczą podmiotu publicznego poświadczenie przedłożenia jest automatycznie tworzone i udostępniane nadawcy tego dokumentu przez system teleinformatyczny służący do obsługi doręczeń (§ 13 ust. 1 rozporządzenia). Tym samym poświadczenie przedłożenia jest automatycznie generowane przez system teleinformatyczny i przekazywany nadawcy. Jeżeli zatem pismo (podanie, wniosek, skarga) zostało przesłane drogą elektroniczną do podmiotu publicznego, zgodnie z warunkami korzystania z platformy e-PUAP, to automatyczne wygenerowanie poświadczenia przedłożenia pozwala przyjąć przez nadawcę, że dokument ten wpłynął do urzędu (por. postanowienie NSA z dnia 10 września 2019 r., sygn. akt II FZ 483/19 dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl, powoływanej dalej jako: "CBOSA"). Standardów takich nie musi spełniać "zwykła" skrzynka mailowa". Należy wskazać, że choć poczta elektroniczna (adres e-mail) stanowi bez wątpienia środek komunikacji elektronicznej i jest objęta definicją w art. 3 pkt 4 u.i.d.p., nie jest jednak tożsama z pojęciem elektronicznej skrzynki podawczej, która stanowi "dostępny publicznie środek komunikacji elektronicznej" i służy do "przekazywania dokumentu elektronicznego". Należy zatem jednoznacznie stwierdzić, że pojęcie elektronicznej skrzynki podawczej nie jest zatem tożsame z adresem e-mail, choćby ten drugi był dostępny w przestrzeni publicznej (por. postanowienia: NSA z dnia 27 kwietnia 2022 r., sygn. akt I OZ 134/22, z dnia 23 listopada 2022 r., sygn. akt III FZ 276/22, WSA z Poznaniu z dnia 23 listopada 2021 r., sygn. akt IV SO/Po 39/21 oraz WSA w Warszawie z dnia 16 sierpnia 2022 r., sygn. akt II SA/Wa 202/22, CBOSA). Powyższe rozważania prowadzą do jednoznacznego wniosku, że w rozpoznawanej sprawie skarga nie została skutecznie wniesiona w ustawowym terminie, bowiem nie została wniesiona za pośrednictwem elektronicznej skrzynki podawczej organu, tylko poprzez jego adres e-mail. Z kolei w związku z wniesieniem skargi przez operatora pocztowego w dniu 9 września 2022 r. należy stwierdzić, że w przedmiotowej sprawie skarga została skutecznie wniesiona dopiero po upływie ustawowego terminu przewidzianego w art. 53 § 1 p.p.s.a., a skarżący nie złożył wniosku o przywrócenie terminu do jej wniesienia. Jak wynika bowiem z akt administracyjnych sprawy, zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 4 sierpnia 2022 r., nr KO.441.226.2022 w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego została doręczona skarżącemu w dniu 9 sierpnia 2022 r., zatem ostatnim dniem wniesienia skargi do sądu administracyjnego był dzień 8 września 2022 r. (czwartek), który nie był dniem ustawowo wolnym od pracy. Tymczasem skarżący skutecznie wniósł skargę dopiero w dniu 9 września 2022 r., jednocześnie nie wnosząc o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Termin do wniesienia skargi jest terminem ustawowym, dlatego nie może być skracany ani przedłużany przez sąd. Sąd uwzględnia upływ terminu z urzędu i odrzuca skargę wniesioną po upływie terminu, przewidzianego do jej wniesienia, bez względu na przyczyny, które doprowadziły do jej wniesienia z naruszeniem terminu. Z powyższych względów Sąd postanowił odrzucić skargę na podstawie 58 § 1 pkt 2 i § 3 p.p.s.a., o czym orzekł w postanowieniu. dc