II SA/Łd 859/10
PostanowienieWSA w Łodzi2010-09-08
Skład orzekający: Leszek Foryś
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym może zostać uwzględniony, gdy skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny?Ratio decidendi
Prawo pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym przyznaje się osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W przypadku gdy skarżący posiada dochody i majątek pozwalające na pokrycie kosztów sądowych, a nie wykazuje szczególnych okoliczności uzasadniających zwolnienie z tych kosztów, wniosek o prawo pomocy należy oddalić.Stan faktyczny
R.K. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie skargi na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych odmowną wobec uchylenia decyzji o odmowie przyznania świadczenia pieniężnego. Skarżący prowadzi gospodarstwo domowe z żoną, osiągając łączne dochody w wysokości 3181,40 zł miesięcznie oraz posiada dom o powierzchni 108 m². W uzasadnieniu wniosku nie wskazał szczególnych okoliczności uzasadniających zwolnienie z kosztów sądowych.Rozstrzygnięcie
Odmówiono skarżącemu przyznania prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 8 września 2010 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale II - Leszek Foryś po rozpoznaniu w dniu 8 września 2010 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku R.K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi R.K. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji o odmowie przyznania uprawnienia do świadczenia pieniężnego postanawia odmówić skarżącemu przyznania prawa pomocy LF
II SA/Łd 859/10
Uzasadnienie
R.K. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi o zwolnienie go od kosztów sądowych, w sprawie z jego skargi na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji o odmowie przyznania uprawnienia do świadczenia pieniężnego.
Ze złożonego oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym wynika, że R.K. prowadzi gospodarstwo domowe wraz z żoną J.K. Skarżący utrzymuje się z renty w wysokości 1927,25 zł. J.K. otrzymuje emeryturę w wysokości 1254,15 zł. Jedynym wykazanym majątkiem skarżącego jest dom o powierzchni 108 m². W uzasadnieniu wniosku skarżący zawarł jedynie argumenty odnoszące się do zaskarżonej decyzji.
Referendarz sądowy zważył, co następuje:
Z treści przepisów art. 243 § 1, art. 244 § 1, art. 245, art. 246 oraz art. 252 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., wynika, iż osobie fizycznej może być przyznane na jej wniosek prawo pomocy w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym zaś, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie na urzędowym formularzu stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od Sądu zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie.
Warunkiem przyznania stronie prawa pomocy jest wykazanie przez nią, iż występują przesłanki uzasadniające jej udzielenie. W interesie skarżącego leży zatem przedstawienie wszelkich okoliczności, które wskazywałyby na fakt pozostawania w trudnej sytuacji materialnej. Ocena sytuacji materialnej nie sprowadza się tylko do stwierdzenia, że skarżący uzyskuje lub nie uzyskuje dochodów, ale również polega na zbadaniu, czy posiada on majątek oraz czy posiada obiektywnie rozumianą zdolność do zdobycia potrzebnych środków finansowych.
W tej sytuacji uznać należało, iż wniosek R.K. nie zasługuje na uwzględnienie. W ocenie referendarza sądowego osiągane przez skarżącego i jego żonę dochody, w zestawieniu z wysokością wpisu od skargi (200 zł) oraz z faktem, że ewentualne i przyszłe inne koszty sądowe niewątpliwie będą rozłożone w czasie, pozwalają na pokrycie kosztów sądowych.
Obowiązkiem strony jest partycypowanie w kosztach postępowania. Skarżący wraz z żoną osiąga stałe, dość wysokie dochody (3181,40 zł). Skarżący w uzasadnieniu wniosku nie wskazał na żadne szczególne okoliczności, mogące uzasadnić zwolnienie go z konieczności poniesienia kosztów sądowych. Uznać więc należało, że skarżący nie wykazał, by uiszczenie kwoty 200 zł wpisu sądowego przekraczało jego możliwości finansowe. Również ewentualne inne koszty sądowe nie przekraczałyby, w ocenie referendarza sądowego, możliwości płatniczych strony (opłata kancelaryjna za odpis wyroku wraz z uzasadnieniem w przypadku oddalenia skargi wyniosłaby 100 zł, tyle samo ewentualny wpis od skargi kasacyjnej). Udzielenie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Jest to instytucja wyjątkowa, której celem jest umożliwienie dostępu do sądu osobom, które rzeczywiście nie mogą pokryć kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przez uszczerbek dla utrzymania koniecznego należy rozumieć pozbawienie środków na pokrycie najbardziej podstawowych potrzeb, a więc kosztów wyżywienia, ubrania i zamieszkania. Uszczerbek w majątku strony, który wiąże się wyłącznie z obniżeniem, choćby niezbyt wysokiej, stopy życiowej nie uzasadnia przyznania prawa pomocy.
Wobec powyższego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w postanowieniu.
LF
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło