II SA/Łd 859/13

Dnia 28 listopada 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski Sędziowie Sędzia NSA Grzegorz Szkudlarek Sędzia WSA Joanna Sekunda - Lenczewska (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Aleksandra Błaszczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 listopada 2013 roku sprawy ze skargi S. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zasiłku okresowego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...], nr [...]. LS Prezydent Miasta Ł., decyzją z dnia [...], nr [...], wydaną na podstawie art. 104 i art. 108 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r., nr 98 poz.1071 ze zm.) art. 3 ust. 3 i ust. 4, art. 7 pkt 4, art. 8 ust. 1 i ust. 3, art. 38 ust. 1 pkt 1, ust. 2 pkt 1, ust. 3 pkt z, ust. 4, ust. 5 i ust. 6 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009r., nr 175, poz. 1362 ze zm.), przyznał S. S. zasiłek okresowy od dnia 1 czerwca 2012r. do dnia 30 września 2012r. w kwocie 152,84 zł miesięcznie. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł S. S., w jego treści, wskazując na rażące naruszenie prawa, a w szczególności praw podmiotowych i przedmiotowych wynikających z przepisów prawa materialnego oraz rażącego naruszenia wielu przepisów postępowania administracyjnego z zasadą praworządności (legalizmu) włącznie. Wskazał na pomijanie strony w postępowaniu, nie uwzględnianie składanych wniosków i nie odniesienie się do tego faktu w uzasadnieniu, ignorowanie lub nadużywanie przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, lakoniczne, niezgodne ze stanem faktycznym i prawnym uzasadnianie wydanych decyzji, permanentne naruszanie fundamentalnych zasad postępowania administracyjnego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., decyzją z dnia [...], nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 3 ust. 4, art. 7 pkt 4, art. 8 ust. 1 pkt 1, ust. 3, art. 38 ust. 1 pkt 1, ust. 2 pkt 1, ust. 3 pkt 1, ust. 4, ust. 5 i ust. 6 ustawy o pomocy społecznej oraz § 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. z 2012r., poz. 823), utrzymało w mocy wskazaną na wstępie decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...]. W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia organ wskazał, iż S. S. prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, nie pracuje jest zarejestrowany w PUP, bez prawa do zasiłku, ma orzeczony lekki stopień niepełnosprawności na stałe. Dochód strony stanowi dodatek mieszkaniowy w wysokości 171,33 zł. Organ nadto przypomniał, iż kryterium dochodowe ustalone na podstawie art. 8 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej wynosi 477 zł. dla osoby samotnie gospodarującej (od dnia 1 października 2012r. kryterium dochodowe w przypadku samotnie gospodarującej wynosi 542 zł. stosownie do § 1 pkt 1 b rozporządzenia Ministrów z dnia 17 lipca 2012r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej - Dz. U. z 2012r., poz. 823), zaś w myśl art. 38 ust. 2 pkt 1 i ust. 3 pkt 1 oraz ust. 4 ustawy o pomocy społecznej wysokość zasiłku okresowego w przypadku osoby samotnie gospodarującej ustala się w wysokości 50% różnicy pomiędzy kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej tj. 477 zł., a posiadanym dochodem, przy czym kwota zasiłku okresowego nie może być niższa niż 20 zł. miesięcznie, co w rozpoznawanym przypadku skutkuje kwotą 152,84 zł miesięcznie (477 zł. - 171,33 zł. = 305,67 zł. x 50%). Powyższą decyzję S. S. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, podtrzymując zarzuty podniesione w odwołaniu. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o jej oddalenie, argumentując jak w treści zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga podlega uwzględnieniu. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd administracyjny bada zatem, czy zaskarżony akt administracyjny (decyzja, postanowienie) pozostaje zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz normami proceduralnymi, normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej. W toku kontroli sądowoadministracyjnej, stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm.), powoływanej dalej jako p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Nadto, mając na względzie regulację art. 135 p.p.s.a. sąd administracyjny stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla je w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej sąd uznał, że skarga jest uzasadniona, jednakże z innych przyczyn niż zostały w niej podniesione. Zgodnie z treścią art. 38 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009r. nr 175, poz. 1362 ze zm.) zasiłek okresowy przysługuje w szczególności ze względu na długotrwałą chorobę, niepełnosprawność, bezrobocie, możliwość utrzymania lub nabycia uprawnień do świadczeń z innych systemów zabezpieczenia społecznego osobie samotnie gospodarującej, której dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej. Zasiłek okresowy ustala się w przypadku osoby samotnie gospodarującej – do wysokości różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby, z tym że kwota zasiłku nie może być wyższa niż 418 zł miesięcznie (art. 38 ust. 2 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej). Równocześnie art. 38 ust. 3 pkt 1 tej ustawy stanowi, że kwota zasiłku okresowego ustalona zgodnie z ust. 2 nie może być niższa niż 50% różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby, przy czym w ust. 4 omawianego przepisu ustawodawca zastrzegł, że kwota zasiłku okresowego nie może być niższa niż 20 zł miesięcznie. Okres, na jaki jest przyznawany zasiłek okresowy, ustala ośrodek pomocy społecznej na podstawie okoliczności sprawy (art. 38 ust. 5 w/w ustawy). Z treści art. 38 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej wynika zatem, że warunkiem przyznania świadczenia w formie zasiłku okresowego jest spełnienie przez beneficjenta kryterium dochodowego, a także wymogu szczególnych okoliczności uzasadniających przyznanie tegoż świadczenia, a wymienionych przykładowo w tym przepisie m.in. długotrwała choroba, niepełnosprawność, bezrobocie. Kwestia kryteriów dochodowych warunkujących przyznawanie świadczeń z pomocy społecznej została, na podstawie delegacji ustawowej zawartej w treści art. 9 ust. 8 ustawy, uregulowana aktem wykonawczym, jaki jest rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej. Podkreślić w tym miejscu należy, iż z dniem 1 października 2012 r. weszło w życie rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2012r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. z dnia 17 lipca 2012r., poz. 823). Jest to akt prawny zastępujący dotychczas obowiązujące rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 29 lipca 2009r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. nr 127, poz. 1055). Na mocy § 1 pkt 1 b obowiązującego od dnia 1 października 2012r. rozporządzenia, kryterium dochodowe w przypadku osoby samotnie gospodarującej wynosi 542 zł., co odnotowało zresztą w swoich motywach Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Tym bardziej więc niezrozumiałym jest, że wyliczając skarżącemu zasiłek okresowy Kolegium zaakceptowało zastosowanie przez organ I instancji nieaktualnego kryterium dochodowego, co w sposób oczywisty wpłynęło na wysokość przyznanego skarżącemu świadczenia. Nie mogło ujść uwadze sądu, iż organy obu instancji orzekały w czasie, gdy obowiązywało już znowelizowane rozporządzenie w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych, na mocy którego kryterium dochodowe w przypadku samotnie gospodarującej wzrosło z kwoty 477 zł. do 542 zł, jednakże mimo tego organy błędnie ustaliły stan faktyczny, poprzez wadliwe zastosowanie nieaktualnego kryterium dochodowego. W sytuacji, gdy nowe rozporządzenie w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych nie zawiera przepisów przejściowych należało orzekając zastosować aktualny stan prawny, niezależnie od tego, że świadczenie dotyczy okresu wcześniejszego. Organ obowiązany jest bowiem uwzględnić nowy stan prawny chyba, że przepisy przejściowe stanowią inaczej, gdyż tylko normy międzyczasowe mogą wprowadzić odstępstwo od stosowania nowych przepisów, z czym nie mamy do czynienia w sytuacji przywołanego rozporządzenia z dnia 17 lipca 2012r. Ponownie rozpoznając sprawę, organ winien mieć na uwadze przedstawioną powyżej wykładnię przepisów prawa i ponownie oceniając stan faktyczny i prawny według wskazań zawartych w niniejszym wyroku, dokonać prawidłowych wyliczeń przysługującego stronie świadczenia. Ze względu na powyższe sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w związku z art. 135 p.p.s.a., orzekł jak w wyroku. a.tp. ----------------------- 5