II SA/Łd 860/02

WyrokWSA w Łodzi2004-08-10

Skład orzekający: Tomasz Zbrojewski, Ewa Markiewicz, Arkadiusz Blewązka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo przeprowadził postępowanie dowodowe po uchyleniu poprzedniej decyzji przez sąd administracyjny, zapewniając stronie czynny udział w postępowaniu i możliwość wypowiedzenia się co do zebranych dowodów?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy naruszył przepisy postępowania administracyjnego, w szczególności zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu (art. 10 § 1 k.p.a.) oraz obowiązek umożliwienia stronie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów (art. 81 k.p.a.), co miało istotny wpływ na wynik sprawy. W związku z tym zaskarżona decyzja, utrzymująca w mocy nakaz rozbiórki, została uchylona.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nakazu rozbiórki loggii (balkonu) dobudowanej do budynku mieszkalnego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Po uchyleniu przez NSA poprzedniej decyzji utrzymującej nakaz rozbiórki, organ odwoławczy ponownie rozpatrzył sprawę, zbierając dodatkowe dowody, w tym oświadczenie inwestora i przesłuchanie świadka. Strona skarżąca kwestionowała prawidłowość zebranych dowodów i zarzucała organowi naruszenie zasad postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za zasadną.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. oraz zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania, stwierdzając jednocześnie, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA : Tomasz Zbrojewski, Sędziowie Sędzia NSA : Ewa Markiewicz (spr.), p.o. Sędziego WSA : Arkadiusz Blewązka, Protokolant asystent sędziego Ewa Cisowska - Sakrajda, po rozpoznaniu w dniu 10 sierpnia 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi T. C. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] Nr [...] (znak: [...]) w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. na rzecz T. C. kwotę 270,00 (dwieście siedemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania; 3. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku. T. C. zaskarżył do Naczelnego Sądu Administracyjnego, decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...], Nr [...] (znak:[...]), wydaną po rozpatrzeniu odwołania T. C. od decyzji nr [...] Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. z dnia [...] znak: [...], nakazującej T. C. rozbiórkę loggii (balkonu wspartego na czterech słupach), dobudowanej do istniejącego budynku mieszkalnego w miejscowości A, bez wymaganego prawem budowlanym pozwolenia na budowę, orzekającą o utrzymaniu w mocy powołanej decyzji nr [...] Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. z dnia [...], znak: [...]. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podano, że sprawa loggii, dobudowanej do budynku mieszkalnego T. C. zlokalizowanego na nieruchomości, położonej w m. A, była rozstrzygnięta decyzją ostateczną nr [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Łodzi wyrokiem z dnia 27 lutego 2002 r. uchylił w/w decyzję. W tej sytuacji prawnej, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego ponownie rozpatrzył odwołanie skarżącego od decyzji nr [...] Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. biorąc pod uwagę wskazówki zawarte w uzasadnieniu wyroku NSA. Organ odwoławczy na okoliczność budowy loggii zebrał dodatkowe dowody w tej sprawie w postaci przesłuchania świadka W. D., pracownika Urzędu Miejskiego w O. oraz dokumentów, przekazanych przez Burmistrza Miasta O.. Burmistrz Miasta O. pismem z dnia [...] przesłał do Inspektoratu uwierzytelnioną kserokopię oświadczenia T. C. z dnia [...] poświadczoną przez ówczesnego Sekretarza Miasta O., J. Z. T. C. oświadcza w nim, "że latem 1999 r. do istniejącego budynku świadomie dobudowałem bez projektu i pozwolenia na budowę balkon posadowiony na czterech słupkach przedłużając budynek o ok. 2 m". Ponadto, w dniu [...] w siedzibie Inspektoratu przesłuchano W. D., pracownika Urzędu Miejskiego w O. W spisanej notatce służbowej, W. D. oświadczył, iż inwestor, T. C., do szczytu istniejącego budynku mieszkalnego, dobudował płytę balkonową o wymiarach 6,70 x 1,75 m, którą oparł na czterech filarach o wymiarach 48 x 32 cm. Wykonał dwie ściany osłonowe oraz zadaszenie dachem drewnianym, stanowiącym przedłużenie istniejącego dachu nad budynkiem mieszkalnym. Powyższe roboty zostały wykonane w okresie - jesień 1999 r. do wiosny 2000 r., bez wymaganego Prawem budowlanym z 1994 r., pozwolenia na budowę. Potwierdziły one wcześniejsze oświadczenie, złożone przez W. D. podczas wizji lokalnej w dniu [...], które zostało zawarte w spisanym protokóle. W. D. przedłożył również uwierzytelnione kserokopie następujących dokumentów: 1. decyzji nr [...] z dnia [...] o pozwoleniu na budowę sieci wodociągowej wraz z przyłączami dla Urzędu Miejskiego w O. 2. mapy geodezyjnej z zaznaczoną trasą przebiegu sieci wodociągowej oraz obrysami istniejących budynków w obrębie miejscowości D. 3. uzgodnienia lokalizacyjne przyłączy wodociągowych we wsi D. 4. pisma Biura Projektów Budownictwa Komunalnego w Ł. dotyczącego przejścia wodociągu miejskiego przez posesję [...] w miejscowości D. Z analizy tych dokumentów wynika, iż : a/ na fragmencie mapie geodezyjnej do celów projektowych z naniesionymi, zinwentaryzowanymi budynkami, w przedmiotowym budynku, zlokalizowanym na działce nr [...] w m. Dzielna w poziomie przyziemia od strony ulicy nie występują żadne elementy wsporcze loggii (fundamenty i słupy) b/ T. C. podpisując uzgodnienia lokalizacyjne przyłączy wodociągowych, własnoręcznym podpisem uzgodnił lokalizację przyłącza wodociągowego na swojej działce, po zapoznaniu się z jego przebiegiem na planie sytuacyjno - wysokościowym, a ponadto zobowiązał się do likwidacji jednego szamba, c/ T. C. odebrał decyzję o pozwoleniu na budowę sieci wodociągowej i nie złożył od niej odwołania. W świetle zebranego materiału dowodowego: oświadczenia T. C. z dnia [...] oświadczenia W. D., mapy do celów projektowych z projektu sieci wodociągowej - decyzji o pozwoleniu na budowę nr [...] z dnia [...] zdaniem organu, wynika niezbicie, że loggia przy budynku mieszkalnym T. C., wraz z konstrukcją podpierającą, powstała samowolnie, bez uzyskania pozwolenia na budowę, w roku 1999, pod rządami ustawy - Prawo budowlane z 1994 r. W tym miejscu należy zauważyć, iż ustalenia dokonane przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. w trakcie wizji lokalnej pokrywają się z zebranymi wyżej dowodami. Ustalono wtedy, że sporna loggia powstała w okresie od jesieni 1999 do wiosny 2000 r. Protokół z wizji skarżący podpisał bez uwag. Natomiast w złożonym odwołaniu z dnia [...] skarżący podaje, że balkon istniał od czasów przedwojennych, a jedynie dla bezpieczeństwa została dokonana jego przebudowa, dodatkowe podparcie. Na tą okoliczność skarżący nie przedstawił żadnych dowodów np. w postaci zachowanej dokumentacji projektowej, a stwierdzenia te są w sprzeczności z zebranym materiałem dowodowym. Zauważyć należy, iż T. C. składa sprzeczne ze sobą oświadczenia i zeznania. Organ odwoławczy nie mógł przyjąć wyjaśnienia skarżącego w złożonym odwołaniu, jakoby w budynku mieszkalnym istniał balkon, który został jedynie wyremontowany i dodatkowo podparty, bowiem w świetle powyższego jest ono niewiarygodne. Pozostałe zarzuty zawarte w odwołaniu, związane z wydaniem pozwolenia na budowę wodociągu, nie należą do kompetencji tego organu, a więc nie mogą być rozstrzygnięte przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Zauważyć należy jednak, iż skarżący brał udział w tym postępowaniu, otrzymał decyzję do wiadomości i mógł skorzystać z przysługującego mu prawa do wniesienia odwołania. W świetle wyżej przedstawionych dokumentów organ odwoławczy ponownie stwierdził, że wybudowana przez inwestora w 1999 r. bez wymaganego prawem budowlanym z 1994 r. płyta balkonowa, podparta czterema słupami, z wykonanymi ścianami osłonowymi wraz z zadaszeniem, stanowią "ewidentną samowolę budowlaną skutkującą, zgodnie z obowiązującym Prawem budowlanym, wydaniem decyzji w trybie art. 48 w/w prawa nakazującej rozbiórkę". Wykonanie takiego zakresu robót wymaga uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę (wraz z wykonaniem dokumentacji technicznej). W skardze wniesionej na wymienioną decyzję organu drugiej instancji, strona skarżąca zażądała 1) uchylenia zaskarżonej decyzji z dnia [...] znak [...], jako niezgodnej z prawem, a w szczególności z przepisami art. 7 k.p.a. "naruszającej zasadę ogólną interesu społecznego i słusznego interesu obywateli" oraz art. 9 k.p.a wyrażającą się w dyrektywie "Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości praw, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek", 2) wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji do chwili zakończenia postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym Ośrodek Zamiejscowy w Łodzi Wydział II, na podstawie art. 40 ust. l ustawy o Naczelnym Sadzie Administracyjnym z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sadzie Administracyjnym (Dz.U. nr 74, poz. 368 z późn. zm.), 3) zasądzenia kosztów procesu wg. norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi, wskazano, że w dniu [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. wydał decyzję nr [...], znak [...], nakazującą rozbiórkę loggii (balkonu wspartego na czterech słupach), dobudowanej do istniejącego budynku mieszkalnego w miejscowości A, którą Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. zaskarżoną decyzją nr [...], z dnia [...][...] ,utrzymał w mocy. W uwzględnieniu skargi, na wyżej powołaną decyzję, wniesionej przez T. C., Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Łodzi Wydział II wyrokiem z dnia 27 lutego 2002 r. sygn. akt II SA/Łd 1329/00, uchylił zaskarżoną decyzję wskazując na istotne wady postępowania administracyjnego, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zdaniem skarżącego, przy ponownym rozpoznaniu sprawy, organ odwoławczy bardzo powierzchownie wykonał zalecenia Naczelnego Sądu Administracyjnego, zawarte w wyżej powołanym wyroku. Skarżący T. C. działał dotychczas, w sprawie, osobiście nie posiadając profesjonalnego przygotowania, stąd też organ odwoławczy, stosownie do postanowień art. 136 k.p.a., nie bacząc na jego zachowanie, winien podjąć wszelkie czynności procesowe z urzędu lub na żądanie strony, by w konsekwencji wyjaśnić sprawę w tym zachowanie skarżącego, a to wszystko po myśli art. 7 k.p.a. Prawdą w sprawie jest, że skarżący napisał oświadczenie w zupełnie niewiadomych okolicznościach, ale prawdą również jest, że skarżący w odwołaniu z dnia [...] do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Wojewódzkiego w Ł. podał jednoznacznie, że "budynek mieszkalny został wybudowany w czasie przedwojennym przez mojego ojca...., a następnie.... Nadmieniam, ze balkon przy tym budynku istniał, ale częściowo popękał i dla bezpieczeństwa mieszkańców tego obiektu podparłem go czterema słupami żeby nie groziło to zawaleniem się". W odwołaniu, wyżej powołanym, skarżący podnosił również, że po "upływie około 2 lat od zakończenia robót przy powyższym balkonie, Urząd Miejski w O. przystąpił do realizacji wodociągu wiejskiego, a jego trasa w części kolidowała z moim starym budynkiem", a tym samym został zaprojektowany w bardzo bliskim bezpośrednim sąsiedztwie, bo tuż koło ławy fundamentowej budynku mieszkalnego, z zagrożeniem dla jego trwałości przez podtopienie oraz pozbawieniem na przyszłość możliwości jego remontu. Organ odwoławczy wyjaśniając zaistniałe dotychczas rozbieżności, w oparciu o dodatkowe przesłuchanie skarżącego T. C. i analizę złożonych przez niego dokumentów uznaje, że nie uzasadniają zmiany stanowiska organu odwoławczego, gdyż sporna loggia powstała samowolnie, bez uzyskania pozwolenia na budowę w roku 1999, pomijając jednak bardzo istotną okoliczność, że faktycznie loggia przy tym budynku istniała ale częściowo popękała i dla bezpieczeństwa mieszkańców tego obiektu została podparta czterema słupami, gdyż groziło to zawaleniem się budynku mieszkalnego". W zaistniałej sytuacji, bacząc na stan techniczny budynku mieszkalnego wzniesionego przez ojca skarżącego w okresie przedwojennym, funkcję dotychczas funkcjonującego z nim balkonu, stan techniczny zarówno budynku, jak i balkonu, uzasadniający natychmiastowe doraźne wzmocnienia tj. wzmacniającego jedynie jego stabilność - to nie budowa, roboty budowlane ani remont w rozumieniu art. 3 pkt 6, 7 i 8 przepisów ustawy Prawo budowlane (Dz. U. nr 89, poz. 414 z późn.zm., a tym samym samowola w rozumieniu art. 48 tego prawa). Przy podejmowaniu decyzji, przy uwzględnieniu stanu faktycznego, jak w niniejszej sprawie, bez opinii biegłego z zakresu budownictwa, nie można jedynie kierować się literą prawa i stosować go mechanicznie, zobowiązując do rozbiórki balkonu, a w konsekwencji domu mieszkalnego, który on wspiera i wzmacnia, lecz należy uwzględnić jeszcze możliwości finansowe skarżącego wywołane i związane ściśle z transformacją gospodarczą kraju, skutkującą ogromne zubożenie społeczeństwa, a tym samym nie można czynić z prawa użytku, co pozostawałoby w sprzeczności z prawem już nabytym do domu mieszkalnego i zamieszkiwania w nim skarżącego, gwarantowanym przez Konstytucję, stosując bezdusznie prawo, "niby w interesie społecznym, to jednak zapominając o skarżącym, że on również należy do tegoż społeczeństwa". Wyjaśnienie tych okoliczności ma istotny wpływ na ocenę dalszych czynności projektowych, związanych z posadowieniem wodociągu i ewentualnym wpływem na bezpieczeństwo już funkcjonującego od okresu przedwojennego domu mieszkalnego oraz wzmacniającego jego stabilność przedmiotowego balkonu, stad wskazanym było zasięgnięcie stosownej opinii biegłego z zakresu budownictwa, a to wszystko po myśli art. 9 k.p.a.. Nie bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy ma również przesłany w załączeniu przez skarżącego, jako załącznik nr l "szkic sytuacyjny części budynku i działki - A" ze szczególnym uwzględnieniem szamba rok budowy 1985, które jest posadowione pod przedmiotowym balkonem w projektowanej trasie wodociągu. Organ odwoławczy nakazując rozbiórkę balkonu, nie uwzględnił interesu gospodarczego i społecznego wydźwięku, polegającego w konsekwencji na pozbawieniu skarżącego T. C. "dachu nad głową", a wreszcie nie uwzględnił możliwości finansowych skarżącego do ewentualnego wzniesienia nowego obiektu mieszkalnego. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. zaskarżoną decyzją nr [...], z dnia [...] [...] utrzymując w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. nr [...], znak [...] generalnie rzecz biorąc spłycił całe postępowania (pomimo zaleceń zawartych w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Łodzi Wydział II z dnia 27 lutego 2002 r. sygn. akt II SA/Łd 1329/00), opierając to wszystko na oświadczeniu skarżącego z dnia [...] przesłanym przez Burmistrza Miasta O. "że latem 1999 r. do istniejącego budynku mieszkalnego świadomie dobudowałem bez projektu i pozwolenia na budowę balkon posadowiony na czterech słupkach przedłużając budynek o ok. 2 m". W zaistniałej sytuacji nikt nie pofatygował się zapytać skarżącego, czy faktycznie ten dokument pochodzi od niego?, czy faktycznie w ogóle złożył takie oświadczenie?, czy składał podpis na tym dokumencie i pochodzi od niego?, a wreszcie o ile, przyjmując najbardziej niekorzystną ocenę tegoż oświadczenia ??? , w jakich okolicznościach zostało ono złożone, a to wszystko choćby dlatego, że skarżący T. C. zaprzeczył prawdziwości i treści tegoż oświadczenia, wyjaśniając, że jest nieprawdziwe, gdyż przedmiotowa loggia (balkon wsparty na czterech słupach) został dobudowany do istniejącego budynku mieszkalnego w okresie o wiele wcześniejszym, gdyż celem tej "dobudówki" miało być wzmocnienie budynku mieszkalnego, któremu groziło zawalenie. Uzasadniając wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji do chwili zakończenia postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym Ośrodek Zamiejscowy w Łodzi Wydział II, na podstawie art. 40 ust. l ustawy o Naczelnym Sadzie Administracyjnym z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sadzie Administracyjnym (Dz.U. nr 74, poz. 368 z późn.zm.) wskazano, że wykonanie zaskarżonego orzeczenia przed wydaniem wyroku przez Naczelny Sąd Administracyjny mogłoby narazić skarżącego na spowodowanie trudnych do odwrócenia skutków lub niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody, co jest bardzo realne w zaistniałej sytuacji. Wniosek ten został przez Sąd uwzględniony (postanowienie z dnia 10 września 2002 r.). W odpowiedzi na skargę, organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymał stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji. Ustosunkowując się do zarzutów skargi, organ drugiej instancji wskazał też, że: 1. Z zebranego materiału dowodowego wynika bezspornie, że T. C. dokonał dobudowy spornej loggii wraz z jej konstrukcją wsporczą, a nie jak sugeruje skarżący, dokonał remontu, wzmocnienia wcześniej istniejącego elementu obiektu. W tym stanie faktycznym, wydanie decyzji w trybie art. 48 Prawa budowlanego jest uzasadnione, bowiem dokonana została rozbudowa istniejącego obiektu o nieistniejący wcześniej element budynku. 2. Ustawa - Prawo budowlane z 1994 r. oraz art. 48, który stanowi podstawę prawną zaskarżonej decyzji nie daje organowi l i II instancji możliwości uwzględnienia "interesu gospodarczego i społecznego", ani też brania pod uwagę sytuacji finansowej skarżącego. Jedynym kryterium, które organy powinny uwzględnić jest sprawdzenie czy skarżący rozpoczynając roboty budowlane uzyskał decyzję o pozwoleniu na budowę. 3. Zarzut skarżącego, iż organ nadzoru budowlanego, zobowiązując do rozbiórki balkonu, a w konsekwencji domu mieszkalnego, który on wspiera i wzmacnia, odbiera w kategorii nieporozumienia. Nakazując rozbiórkę dobudowanej loggii oraz konstrukcji, która ją podpiera, nie można mówić o rozbiórce budynku, bowiem to loggia wspiera się na budynku, a nie odwrotnie. 4 . Problem wodociągu prowadzonego wzdłuż obiektu skarżącego oraz szamba, zdaniem organu, pozostaje bez związku z toczącym się postępowaniem. 5. W zaskarżonej decyzji nr [...] z dnia [...] organ oparł rozstrzygnięcie nie tylko, jak sugeruje pełnomocnik skarżącego, na oświadczeniu T. C. z dnia [...]. ale też, jak wyżej wskazano, na oświadczeniu przedstawiciela Urzędu Miasta w O., W. D. spisanego w siedzibie Inspektoratu w dniu [...]. protokóle z wizji lokalnej spisanej przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. z dnia [...] oraz mapy do celów projektowych będącej załącznikiem do pozwolenia na budowę sieci wodociągowej biegnącej wzdłuż budynku skarżącego - decyzja nr [...] z dnia [...] Starostwa Powiatowego w O.. Organ zwraca uwagę, iż na etapie uaktualnienia mapy uprawniony geodeta nanosi wszystkie obiekty będące na trasie projektowanego wodociągu. Na mapie, przy budynku skarżącego na dzień aktualizacji mapy, nie istniały żadne urządzenia podziemne poza szambem, a zatem podparcia loggii nie istniały, a zatem musiały powstać po roku 1999. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności należało wskazać, że Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu powołanego wcześniej wyroku z dnia 27 lutego 2002 roku zarzucił organowi odwoławczemu, niewyjaśnienie wszechstronne okoliczności faktycznych przedmiotowej sprawy, co miało istotny wpływ na wynik sprawy i skutkowało uchyleniem przez Sąd administracyjny poprzednio wydanej decyzji odwoławczej z dnia [...]. W szczególności, Sąd administracyjny podniósł, że organ odwoławczy ma obowiązek podjęcia wszelkich kroków, niezbędnych dla dokładnego wyjaśnienia sprawy administracyjnej, przy czym organ powinien zarówno zobowiązać odwołującego się do zgłoszenia stosownych wniosków dowodowych dla potwierdzenia informacji zawartych w odwołaniu, jak również władny jest też z urzędu uzupełnić postępowanie dowodowe. Dokumentacja, zebrana w aktach administracyjnych sprawy niniejszej nie potwierdza pełnego dostosowania się organu odwoławczego do przywołanych zaleceń Sądu administracyjnego, w toku ponownie prowadzonego w tej sprawie postępowania przed organem drugiej instancji. Stanowi to naruszenie przepisu art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) w związku z art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.). Z akt tych nie wynika nawet, że skarżący został zobowiązany do zgłoszenia stosownych wniosków dowodowych "dla potwierdzenia informacji zawartych w odwołaniu". Akta sprawy niniejszej nie potwierdzają też, że skarżący brał udział w postępowaniu dowodowym, do czego był uprawniony na mocy art. 79 § 2 kpa. Stosownie do art. 79 § 1 kpa, strona powinna być zawiadomiona o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu (między innymi) ze świadków, przynajmniej na siedem dni przed terminem, przy czym strona ma prawo brać udział w przeprowadzeniu dowodu, może zadawać pytania (między innymi) świadkom oraz składać wyjaśnienia (§ 2). Z kolei, zgodnie z art. 81 kpa, okoliczność faktyczna może być uznana za udowodnioną, jeżeli strona miała możność wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów (chyba, że zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 10 § 2 kpa, które nie występowały w tej sprawie). Realizacji tego uprawnienia strony skarżącej, nie umożliwiono w postępowaniu odwoławczym, ponownie prowadzonym. Zgodzić się należy z poglądem wcześniej już prezentowanym w orzecznictwie Sądu administracyjnego, że okoliczności faktyczne, ustalone w postępowaniu, w którym strona nie miała możliwości wzięcia udziału i wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów, przed wydaniem decyzji, nie mogą być uznane za udowodnione (art. 81 kpa; m.in. wyrok NSA z dnia 14 marca 1988 r., IV SA 1152/87; GAP 1988, z.4). Zachowanie wymagań z art. 79 i 81 kpa, nawet niezależnie od wagi i treści przeprowadzonego dowodu, jest bezwzględnym obowiązkiem każdego organu administracji publicznej. Naruszenie tego obowiązku, stanowi natomiast naruszenie przepisów o postępowaniu administracyjnym, mającym wpływ na wynik sprawy (por. wyrok NSA z dnia 13 lutego 1986 r., II SA 2015/85; ONSA 1986, z.1, poz. 13). Postępowanie dowodowe uzupełniające, przeprowadzone w sprawie niniejszej po wydaniu powołanego wyroku Sądu administracyjnego, zostało zatem przeprowadzone z naruszeniem art. 10 § 1 kpa, ustanawiającym zasadę ogólną czynnego udziału strony w postępowaniu, a właśnie z tej zasady wynikają dla organu administracji publicznej, obowiązki, polegające na zagwarantowaniu stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania oraz zagwarantowaniu stronie przed wydaniem decyzji, wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów. Organ odwoławczy, przeprowadzający w danej sprawie uzupełniające postępowanie, nie jest zwolniony od powyższych obowiązków, a ich naruszenie, co miało miejsce w sprawie niniejszej, skutkuje uchylenie zaskarżonej decyzji. Z tych względów, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 152 powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu... w związku z art. 97 powołanej ustawy - Przepisy wprowadzające... i art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. Nr 74, poz., 368 ze zm.) orzeczono, jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło