II SA/Łd 860/04
WyrokWSA w Łodzi2005-07-26
Skład orzekający: Joanna Sekunda-Lenczewska, Jolanta Rosińska, Ewa Cisowska-Sakrajda
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wysokość przyznanego zasiłku rodzinnego i dodatków do niego, określona w przepisach ustawy o świadczeniach rodzinnych, może być uznaniowo modyfikowana przez organy administracji publicznej lub sąd administracyjny, jeśli skarżąca podnosi, że kwoty te są niewystarczające i nie odzwierciedlają jej sytuacji materialnej oraz niepełnosprawności dziecka?Ratio decidendi
Sąd administracyjny nie jest władny do uznaniowego ustalania wysokości świadczeń rodzinnych, które są ściśle określone w przepisach ustawy. Organy administracji publicznej oraz sąd są związane obligatoryjnym charakterem przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych, co wyklucza możliwość przyznania świadczeń w innych kwotach niż wskazane w ustawie. Skarga podlega oddaleniu, jeśli decyzje organów były zgodne z obowiązującymi przepisami prawa.Stan faktyczny
Skarżąca E. K. wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł., która utrzymała w mocy decyzję organu I instancji przyznającą jej zasiłek rodzinny i dodatki. Skarżąca kwestionowała wysokość przyznanych świadczeń, twierdząc, że są one niewystarczające i nie uwzględniają jej sytuacji materialnej oraz niepełnosprawności syna. Organy administracji argumentowały, że wysokość świadczeń jest ściśle określona przepisami ustawy o świadczeniach rodzinnych i nie podlega uznaniowej modyfikacji.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę. Zasądzono od Skarbu Państwa na rzecz adwokata K. G. kwotę 240 zł tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 26 lipca 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA: Joanna Sekunda-Lenczewska, Sędziowie Sędzia WSA: Jolanta Rosińska (spr.), Asesor WSA: Ewa Cisowska-Sakrajda, Protokolant referent-stażysta: Aneta Brzezińska, po rozpoznaniu w dniu 26 lipca 2005 roku na rozprawie przy udziale T. K. - Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Łodzi sprawy ze skargi E. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego i dodatków 1. oddala skargę; 2. zasądza od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na rzecz adwokat K. G., prowadzącej Kancelarię Adwokacką w Ł. przy ul. [...], kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu.
Decyzją Kierownika Miejsko - Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w K. z dnia [...], Nr [...] przyznano E. K. następujące świadczenia:
- zasiłek rodzinny na dziecko D. K. w kwocie 43,00 zł miesięcznie na okres od 1 maja 2004 do 31 sierpnia 2005 roku;
- dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka w kwocie 250,00 zł miesięcznie na okres do 1 maja 2004 do 31 sierpnia 2005 roku;
- dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego powyżej 5 roku życia w kwocie 70,00 zł miesięcznie, na okres od 1 maja 2004 do 31 sierpnia 2005 roku;
- jednorazowy dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego w miesiącu wrześniu 2004 roku w wysokości 90,00 zł.
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji stwierdził, że skarżąca spełnia wymogi wynikające z ustawy z dnia 28 listopada 2003 roku o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255 ze zm.).
Odwołanie od powyższej decyzji wniosła E. K. podnosząc, iż przyznane świadczenie pieniężne jest mniejsze od minimum socjalnego i nie wystarcza na zaspokojenie podstawowych potrzeb jej i jej syna.
Rozpatrując wniesione odwołanie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. uznało, że organ I instancji prawidłowo zastosował przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych. Wyjaśnił, że wysokość zasiłku rodzinnego określona została zgodnie z art. 47 ust. 1 i 2 przywołanej ustawy. W ustawie tej określona została także wysokość dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka (art. 12 ust. 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych), kwota dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego w wieku powyżej 5 roku życia (art. 13 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych) oraz kwota jednorazowego dodatku z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego (art. 14 ustawy o świadczeniach rodzinnych). Organ II instancji zaznaczył, że ustawodawca określił jednoznacznie zarówno warunki przyznawania świadczeń rodzinnych, jak i zasady ich wypłaty, co wyklucza możliwość uznaniowego orzekania o ich wysokości zarówno przez organ I instancji jak i organ odwoławczy.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego E. K. podniosła, że zarówno organ I instancji jak i Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wydając decyzję o przyznaniu świadczenia nie wzięły pod uwagę uprawnień skarżącej i jej syna wynikających z orzeczeń o niepełnosprawności. W szczególności nie zostało jej przyznane świadczenie w wysokości 420,00 zł, pomimo posiadanego przez nią orzeczenia o niezdolności do pracy zarobkowej oraz orzeczenia o niepełnosprawności.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Organ odwoławczy podkreślił, iż zarówno organ pierwszej instancji, jak i Kolegium Odwoławcze nie były władne orzekać na zasadzie uznania administracyjnego w związku z obligatoryjnym charakterem przepisów będących materialnoprawną podstawą decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej ( § 2 art. 1 powołanego aktu ).
Analogiczne unormowanie zawarte zostało w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ). Oznacza to, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, tj. jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę nie może zatem zmienić zaskarżonej decyzji, a jedynie uwzględniając skargę może ją uchylić, stwierdzić jej nieważność lub niezgodność z prawem. W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skarga podlega oddaleniu.
Przeprowadzając taką kontrolę, sąd zgodnie z art. 134 § 1 powołanej ustawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Może więc dokonać oceny zaskarżonej decyzji także w innym zakresie niż zakres, w jakim zakwestionowała decyzję strona skarżąca.
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając sprawę w tak zakreślonej kognicji stwierdził, iż zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca wydane zostały zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa w dacie ich wydania.
Poza sporem jest, że skarżącej przysługuje prawo do zasiłku rodzinnego oraz dodatków określonych decyzją organu I instancji. Skarżąca zakwestionowała jedynie wysokość przyznanych jej świadczeń podnosząc, że powinna otrzymać znacznie wyższe kwoty.
Stanowiska tego nie można podzielić. Jak już bowiem wskazano w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji kwoty zasiłku rodzinnego, dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka niepełnosprawnego, dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego powyżej 5 roku życia oraz jednorazowego dodatku z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego są ściśle określone w przepisach ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych ( Dz. U. Nr 228, poz. 2255 ze zm. ). I tak, kwota zasiłku rodzinnego określona została w art. 47 ust. 1 pkt 1 powołanej ustawy ( 43 zł ), kwota dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka niepełnosprawnego w art. 12 ust. 1 pkt 4 ( 250 zł ), kwota dodatku z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka powyżej 5 roku życia w art. 13 ust. 2 pkt 2 ( 70 zł ) oraz dodatku z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego w art. 14 ust.2 ( 90 zł) . Organ nie mógł zatem przyznać świadczeń w innych kwotach, niż wskazane w ustawie, a przesłanką ich przyznania był właśnie fakt niepełnosprawności dziecka.
Należy jednocześnie podkreślić, że skarżącej nie przysługuje dodatek określony w art. 11 ust. 2 ustawy, gdyż skarżąca nie spełnia przesłanek do jego przyznania wskazanych w art. 11 ust. 1, tj. nie utraciła prawa do zasiłku dla bezrobotnych na skutek ustawowego okresu jego opierania, a nadto jej syn nie jest dzieckiem poniżej 7 roku życia.
Z przytoczonych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), skargę jako bezzasadną oddalił.
O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu orzeczono zgodnie z § 18 i § 19 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło