II SA/Łd 860/08

Dnia 27 stycznia 2009 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Rosińska (spr.) Sędzia WSA Renata Kubot-Szustowska Protokolant Asystent sędziego Dominika Trella po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 stycznia 2009 roku przy udziale --- sprawy ze skargi J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy skierowania do domu pomocy społecznej oddala skargę. LS Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. decyzją z dnia [...] , Nr [...], po rozpatrzeniu odwołania J. K., utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia [...], Nr [...] o odmowie skierowania J. K. do domu pomocy społecznej. Jak wynika z dokumentów załączonych do akt, organ I instancji decyzją z dnia [...] odmówił skierowania J. K. do domu pomocy społecznej. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ wskazał przepis art. 54 ust. 1, art. 106 ust. 1 oraz art. 110 ust. 7 i 8 ustawy z dnia 12 marca 2004 roku o pomocy społecznej oraz § 8 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 19 października 2005 roku w sprawie domów pomocy społecznej (Dz. U. Nr 217, poz. 1837). W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie z art. 54 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, o skierowanie do domu pomocy społecznej może ubiegać się osoba wymagająca całodobowej opieki z powodu wieku, choroby lub niepełnosprawności, niemogącej samodzielnie funkcjonować w codziennym życiu, której nie można zapewnić niezbędnej pomocy w formie usług opiekuńczych. Jak wskazał organ, ze zgromadzonego materiału dowodowego (w szczególności z zaświadczenia lekarskiego i wywiadu środowiskowego) wynika, że J. K. jest zdolna do samodzielnego zaspokajania potrzeb życiowych, takich jak robienie zakupów, przygotowywanie posiłków, dysponowanie własnymi środkami finansowymi. Ze względu na stan zdrowia, organ ocenił, że strona nie wymaga stałej opieki i pielęgnacji. W razie zaistnienia potrzeby strona będzie mogła skorzystać z pomocy w miejscu zamieszkania w formie usług opiekuńczych. W konkluzji organ uznał, że w sprawie nie zachodzą przesłanki określone w art. 54 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, które uzasadniałyby skierowanie strony do domu pomocy społecznej. W odwołaniu od powyższej decyzji J. K. wskazała, że nie zgadza się z rozstrzygnięciem organu I instancji, gdyż w domach pomocy społecznej przebywają też osoby przeważnie sprawne. Na miejsce w takim domu trzeba czekać ok. 2 lat, a w tym czasie dużo się może wydarzyć. Odwołująca się jest w takim wieku, że musi się zabezpieczyć na przyszłość. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. decyzją z dnia [...] , utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W motywach organ opisał dotychczasowy przebieg postępowania wskazując, że przesłanki określone w art. 54 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, muszą być spełnione łącznie, zatem musi zachodzić konieczność całodobowej opieki z powodu wieku, choroby lub niepełnosprawności, niemożliwości samodzielnego funkcjonowania przez osobę w codziennym życiu oraz brak możliwości zapewnienia tej osobie przez gminę niezbędnej pomocy w formie usług opiekuńczych. Skierowanie zatem do domu pomocy społecznej wymaga oceny stanu zdrowia, jak i możliwości korzystania przez daną osobę z pomocy środowiskowej. Z treści przepisu wynika pewna kolejność zapewnienia pomocy, z pierwszeństwem dla zapewnienia pomocy w miejscu zamieszkania. Zdaniem organu, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie uzasadnia skierowania odwołującej się do domu pomocy społecznej. W szczególności skarżąca sama nie kwestionuje tego, że jest zdolna do samodzielnej egzystencji, gdyż może robić sobie zakupy, przygotowywać posiłki, czy dysponować własnymi zasobami finansowymi. Zdaniem strony podstawą do skierowania jej do domu pomocy społecznej jest konieczność zabezpieczenia się na przyszłość. Tym niemniej, w ocenie organu, okoliczność taka nie może być podstawą do skierowania jej do domu pomocy społecznej, co wprost wynika z art. 54 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej. W skardze na powyższą decyzję J. K. wskazała, że nie zgadza się z rozstrzygnięciami organów. Decyzję skarżącej o wystąpieniu o umieszczenie jej w Domu Pomocy Społecznej w C. poparła dyrektor tego domu i lekarka wystawiająca skierowanie do tego domu. Zdaniem skarżącej, w takich ośrodkach przebywają osoby w różnym stanie, ale przeważnie sprawne. Na miejsce w domu trzeba czekać ok. 2 lat, a jest to długi okres czasu i w wieku, w którym znajduje się strona przez ten czas dużo się może wydarzyć. Skarżąca jest w takim wieku, że musi się zabezpieczyć na przyszłość, a nikt nie ma prawa decydować jak ma ona ułożyć sobie życie. W konkluzji skarżąca wskazała, że nie może liczyć na żadną pomoc najbliższej rodziny. W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do postanowień art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, iż Sąd bada zgodność z prawem (legalność) zaskarżonego aktu pod kątem jego zgodności z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" – "c" Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Oceniając legalność zaskarżonej decyzji Sąd zważył, że organy prawidłowo przeprowadziły postępowanie dowodowe, ustaliły stan faktyczny i wydały rozstrzygnięcia odpowiadające zebranym dowodom. Materialno – prawną podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowił przepis art. 54 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 roku o pomocy społecznej (t. j. Dz. U. z 2008 roku, Nr 115, poz. 728 ze zm.). Zgodnie z jego treścią, osobie wymagającej całodobowej opieki z powodu wieku, choroby lub niepełnosprawności, niemogącej samodzielnie funkcjonować w codziennym życiu, której nie można zapewnić niezbędnej pomocy w formie usług opiekuńczych, przysługuje prawo do umieszczenia w domu pomocy społecznej. Z treści cytowanego przepisu wynika, co zauważył organ odwoławczy, że warunkiem skierowania danej osoby do domu pomocy społecznej jest fakt, że osoba ta wymaga całodobowej opieki (z powodu wieku, choroby lub niepełnosprawności) i z tego powodu nie może samodzielnie funkcjonować w codziennym życiu, przy czym nie można zapewnić jej niezbędnej pomocy w formie usług opiekuńczych. Opisane przesłanki dotyczące wymogu całodobowej opieki i niemożliwości samodzielnego funkcjonowania w życiu, muszą być spełnione łącznie. Jednocześnie nie może zaistnieć przesłanka negatywna, czyli nie może być możliwości zapewnienia osobie pomocy w miejscu zamieszkania w formie usług opiekuńczych. Z treści cytowanego przepisu w końcu wynika, że warunkiem podstawowym, ale nie wyłącznym, do jego zastosowania, jest konieczność ustalenia, że dana osoba wymaga całodobowej opieki z powody wieku, choroby lub niepełnosprawności. Organy obu instancji tymczasem bezsprzecznie ustaliły, że skarżąca nie jest przewlekle, ani ciężko chora w takim stopniu, że wymaga całodobowej opieki. Skarżąca bowiem mieszka sama, samodzielnie robi sobie zakupy i samodzielnie utrzymuje w porządku swoje mieszkanie. Nadto, jak oświadczyła podczas rozprawy przed Sądem, samodzielnie przyjechała na rozprawę z P. Owszem ma orzeczoną drugą grupę inwalidzką, z uwagi na ogólny stan zdrowia, ale nie korzysta z pomocy osób trzecich. Skarżąca nie kwestionuje jej obecnego stanu zdrowia. Podstawę do skierowania w chwili obecnej do domu pomocy społecznej, strona upatruje w fakcie, że jej stan zdrowia przez ok. 2 lata, a taki jest okres oczekiwania na umieszenie w domu pomocy społecznej, może ulec pogorszeniu i wówczas będzie zobowiązana zapewnić sobie opiekę, gdyż nie może liczyć na rodzinę. Tym niemniej, z treści cytowanego przepisu art. 54 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, wprost wynika, że ewentualne pogorszenie stanu zdrowia, jako okoliczność, która ma zaistnieć w przyszłości, nie stanowi podstawy do zakwalifikowania do domu pomocy społecznej w chwili obecnej. Oceny tej nie zmienia fakt, że wniosek o skierowanie skarżącej do domu pomocy społecznej popiera dyrektor tego domu, jak i lekarz, u którego strona się leczy. Podnoszona w toku postępowania przez skarżącą okoliczność, iż w ośrodkach pomocy społecznej przebywają również osoby na ogół sprawne, w żaden sposób nie może wpłynąć na ocenę kwestionowanych decyzji pod kątem ich zgodności z przepisami obowiązującego prawa, w tym powołanego art. 54 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, który jednoznacznie określa przesłanki skierowania osoby do domu pomocy społecznej. W istocie jest to argument pozaprawny, co więcej nie poparty żadnym obiektywnym dowodem. Nadto, skarżąca wystąpiła o skierowanie jej do konkretnego domu pomocy społecznej zlokalizowanego w C. Jednakże przepis art. 54 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej określa, że co do zasady, kieruje się do domu pomocy społecznej odpowiedniego typu, zlokalizowanego jak najbliżej miejsca zamieszkania osoby kierowanej, chyba że okoliczności sprawy wskazują inaczej, po uzyskaniu zgody tej osoby lub jej przedstawiciela ustawowego na umieszczenie w domu pomocy społecznej. Z przepisu tego wynika, że osoba nie może sobie samodzielnie wybierać domu, do którego ma zostać skierowana. Konkludując powyższe rozważania, Sąd uznał działanie organów administracji w sprawie za zgodne z regulacją prawa materialnego. Skład orzekający nie dopatrzył się naruszenia przepisów procedury w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Wobec czego, na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł o oddaleniu skargi. A.B.