II SA/Łd 860/24

Dnia 5 lutego 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jarosław Czerw, Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Grosińska-Grzymkowska (spr.), Asesor WSA Beata Czyżewska, , po rozpoznaniu w dniu 5 lutego 2025 roku na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej Nieruchomości przy ul. [...] w Ł. na postanowienie Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi z dnia 18 września 2024 r. nr 161/2024 znak: WOP.7721.171.2024.KD w przedmiocie stwierdzenia wniesienia z uchybieniem terminu odwołania od decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości dotyczących stanu technicznego budynku mieszkalnego 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi na rzecz skarżącej Wspólnoty Mieszkaniowej Nieruchomości przy ul. [...] w Ł. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. MR Postanowieniem z 18 września 2024 r., nr 161/2024, Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Łodzi, na podstawie art. 134 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 572) – w skrócie: "k.p.a." – stwierdził, że odwołanie Wspólnoty Mieszkaniowej Nieruchomości przy ul. [...] w Ł. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi z 8 maja 2024 r., nr 317/2024, zostało wniesione z uchybieniem terminu przewidzianego w art. 129 § 2 k.p.a. Organ II instancji wyjaśnił, że 8 maja 2024 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Łodzi wydał decyzję nr 317/2024, którą nakazał Wspólnocie Mieszkaniowej Nieruchomości przy ul. [...] w Ł. usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości dotyczących stanu technicznego budynku mieszkalnego zlokalizowanego na terenie nieruchomości przy ul. [...] w Ł. (działka nr ewid. [...], obr. [...]) poprzez wykonanie w lokalu nr [...] następujących robót budowlanych: 1) wzmocnienie konstrukcji belek stropowych poprzez ich obalowanie; 2) wymianę okien od strony podwórza - zgodnie z "ekspertyzą techniczną dot. stropów i ścian w niezamieszkałym lokalu mieszkalnym nr [...] zlok. na IV piętrze (strychu) w prawej oficynie budynku mieszkalnego wielorodzinnego na nieruchomości położonej przy ul. [...] w Ł. (wraz z projektem napraw)" opracowanej przez mgr inż. A. R. (upr. nr [...]) z marca 2021 r. będącej załącznikiem do niniejszej decyzji i stanowiącej jej integralną część, w terminie do 31 października 2024 r. oraz zakazał użytkowania lokalu nr [...] w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...] w Ł. do czasu wykonania pkt 1 i 2 decyzji. Przy piśmie z 4 lipca 2024 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Łodzi przekazał do tutejszego organu odwołanie Wspólnoty Mieszkaniowej Nieruchomości [...] w Ł. od decyzji PINB w Łodzi Nr 317/2024. Następnie 2 września 2024 r. w siedzibie organu szczebla wojewódzkiego odwołanie zostało uzupełnione osobiście przez członków zarządu Wspólnoty Mieszkaniowej Nieruchomości przy ul. [...] w Ł. – D. K. oraz P. C. w związku ze stwierdzonymi brakami formalnymi. Następnie organ odwoławczy wyjaśnił, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Łodzi nadał przesyłkę z decyzją Nr 317/2024 9 maja 2024 r. w placówce pocztowej, która została czytelnie zaadresowana do Wspólnoty Mieszkaniowej [...], D. K., ul. [...] m. [...], [...] Ł.. Z ogólnodostępnego monitoringu przesyłek na stronie Poczty Polskiej wynika, że przesyłka nr [...] z decyzją PINB w Łodzi Nr 317/2024 była dwukrotnie awizowana, po raz pierwszy 13 maja 2024 r., po raz drugi 21 maja 2024 r. a zatem po upływie 14 dni uznana za prawidłowo doręczoną tj. 27 maja 2024 r. (tzw. fikcja doręczenia). Poniedziałek 27 maja 2024 r. nie był dniem ustawowo wolnym do pracy. Przesyłka została następnie zwrócona do nadawcy Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi 28 maja 2024 r., co potwierdza zwrotne potwierdzenie odbioru oraz tzw. tracking przesyłki z decyzją administracyjną. Tymczasem przedmiotowe odwołanie Wspólnoty Mieszkaniowej Nieruchomości przy ul. [...] w Ł. zostało w placówce pocztowej nadane dopiero 26 czerwca 2024 r. W złożonym odwołaniu zawarto wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia tego środka zaskarżenia zgodnie z art. 58 § 2 k.p.a. Po rozpatrzeniu przedmiotowego wniosku postanowieniem nr 201/1/2024 z 18 września 2024 r. Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił skarżącej przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi Nr 317/2024 z 8 maja 2024 r. Organ II instancji stwierdził, że skarżąca złożyła odwołanie od decyzji administracyjnej z naruszeniem art. 129 § 2 k.p.a., co skutkuje uznaniem - zgodnie z art. 134 k.p.a. - że odwołanie od decyzji PINB w Łodzi Nr 317/2024 z 8 maja 2024 r. zostało złożone z uchybieniem terminu przysługującego do wniesienia tego środka zaskarżenia. Na ostateczne postanowienie Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi złożyła Wspólnota Mieszkaniowa Nieruchomości przy ul. [...] w Ł. zarzucając naruszenie art. 129 § 2 k.p.a. poprzez stwierdzenie, że Wspólnota wniosła odwołanie od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi nr 317/2024 z 8 maja 2024 roku z uchybieniem terminu, w sytuacji, gdy Wspólnota wniosła odwołanie od ww. decyzji w terminie w związku ze złożonym wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Mając na uwadze powyższe skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz o zasądzenie od Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz Wspólnoty kosztów postępowania. Jednocześnie skarżąca wniosła o zawieszenie przedmiotowego postępowania do czasu rozpoznania skargi wniesionej przez Wspólnotę na postanowienie nr 201/1/2024 z 18 września 2024 r. Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi nr 317/2024 z 8 maja 2024 r. W ocenie skarżącej odwołanie od decyzji organu I instancji nie zostało wniesione po terminie z uwagi na to, że został złożony przez Wspólnotę wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od ww. decyzji. Organ co prawda wydał postanowienie nr 201/1/2024 z 18 września 2024 r., którym odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Wspólnota jednak zaskarżyła to postanowienie organu i wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Zdaniem skarżącej uznać należy, że postanowienie jest w istocie następstwem wydania przez organ postanowienia nr 201/1/2024 z 18 września 2024 r. Tym samym w sytuacji, gdy postanowienie nr 201/1/2024 z 18 września 2024 r. zostanie uchylone w następstwie skargi wniesionej przez Wspólnotę, to zasadne stanie się również uchylenie postanowienia zaskarżonego w niniejszej sprawie. W odpowiedzi na skargę Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Łodzi podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i w związku z tym wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.) – powoływanej dalej jako: "p.p.s.a." – sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach owej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, nie będąc przy tym związany granicami skargi, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Przy czym stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę sąd, co zasady, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.). W pierwszym kolejności wskazać należy, że niniejsza sprawa zgodnie z art. 119 pkt 3 p.p.s.a. została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym. Przepis ten stanowi mianowicie, że sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Przechodząc natomiast do kwestii merytorycznych wskazać należy, że podstawę kontrolowanego rozstrzygnięcia stanowił przepis art. 134 k.p.a., zgodnie z którym organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Podkreślić jednak należy, że w sytuacji, kiedy strona wniosła o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, możliwość stwierdzenia niedopuszczalności odwołania w trybie art. 134 k.p.a. uzależniona jest od ostatecznego i prawomocnego rozstrzygnięcia w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu (por. wyroki NSA z 10 września 2021 r., sygn. akt II GSK 744/21; z 30 kwietnia 2020 r., sygn. akt I OSK 1551/19 – orzeczenia dostępne w CBOSA). Instytucja przywrócenia terminu ma bowiem na celu zapewnienie jednostce ochrony przed ujemnymi skutkami niedopełnienia w terminie określonej czynności procesowej. Umożliwia ona podmiotowi, który z przyczyn przez niego niezawinionych nie dotrzymał terminu do dokonania określonej czynności procesowej, skuteczne jej dokonanie. Ma ona charakter wyjątkowy ponieważ stanowi odstępstwo od zasady trwałości decyzji ostatecznej i pewności obrotu. W niniejszej sprawie ostatecznym postanowieniem z 18 września 2024 r., nr 201/1/2024, Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Łodzi, na podstawie art. 58 § 1 i art. 59 § 2 k.p.a., odmówił Wspólnocie Mieszkaniowej Nieruchomości przy ul. [...] w Ł. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi Nr 317/2024 z 8 maja 2024 r. Jednakże w wyniku zaskarżenia tego postanowienia do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi rozstrzygnięcie organu odwoławczego nie stało się prawomocne. Zgodnie bowiem z art. 16 § 3 k.p.a. decyzje ostateczne (jak też ostateczne postanowienia), których nie można zaskarżyć do sądu, są prawomocne. Natomiast wyrokiem z 5 lutego 2025 r., sygn. akt II SA/Łd 861/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uwzględnił skargę Wspólnoty Mieszkaniowej Nieruchomości przy ul. [...] w Ł. na ww. postanowienie organu odwoławczego z 18 września 2024 r., nr 201/1/2024, w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia odwołania od decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości nieodpowiedniego stanu technicznego budynku i uchylił zaskarżone postanowienie uznając, że skarżąca w sposób wystarczający uprawdopodobniła, że nie ponosi winy za uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W konsekwencji powyższego stwierdzić należy, że odpadła podstawa prawna do stwierdzenia uchybienia przez skarżącą terminu do wniesienia odwołania. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 sentencji. O zwrocie kosztów postępowania, obejmujących kwotę uiszczonego wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł, orzeczono w pkt 2 wyroku na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. ds