II SA/Łd 861/16
WyrokWSA w Łodzi2017-03-21
Skład orzekający: Joanna Sekunda-Lenczewska, Arkadiusz Blewązka, Jolanta Rosińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia budowlanego może zostać wydana, gdy w toku jest postępowanie dotyczące uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, który ma przewidywać tereny zielone?Ratio decidendi
Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach może zostać wydana, nawet jeśli w toku jest postępowanie dotyczące uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, który ma przewidywać tereny zielone. Do czasu uchwalenia planu nie można mówić o sprzeczności lub zgodności inwestycji z jego postanowieniami. Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego nie jest aktem prawa miejscowego i nie wiąże organu wydającego decyzję środowiskową.Stan faktyczny
Skarżący kwestionowali decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta Łodzi o środowiskowych uwarunkowaniach dla budowy budynków mieszkalnych z usługami. Zarzucali m.in. naruszenie przepisów postępowania, nierozważenie całokształtu okoliczności sprawy, brak uzasadnienia stanowiska dotyczącego transgranicznego oddziaływania na środowisko oraz konieczność zawieszenia postępowania z uwagi na toczące się postępowanie w sprawie uchwalenia planu zagospodarowania przestrzennego przewidującego tereny zielone. Sąd oddalił skargi.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargi.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 21 marca 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka, Sędzia WSA Jolanta Rosińska, Protokolant Sekretarz sądowy Izabela Bielińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 marca 2017 roku spraw ze skarg J. W., H. C. i Z. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia oddala skargi. LS
Decyzją z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., po rozpatrzeniu odwołania złożonego przez L. B., M. W., Z. J., H. K. A., S. K., J. W., W. S., E. K., [...] Stowarzyszenie O. w W. ROD "Z.", H. C., G. J. oraz J. P. od decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] r. o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia pod nazwą: "Budowa budynków mieszkalnych z usługami wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną (zjazdy, drogi wewnętrzne, garaże, parkingi, przyłącza i instalacje wewnętrzne) w Ł. przy ul. B., na działce nr [...] oraz działkach drogowych nr [...], [...], [...], [...], [...], [...]", na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 w zw. z art. 28 oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm., dalej jako: k.p.a.), art. 71 ust. 1 i ust. 2 pkt 2, art. 72 ust. 1 pkt 1, art. 80 ust. 1 art. 85 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2016 r., poz. 353 ze zm., dalej jako: ustawa), § 3 ust. 1 pkt 53 lit. b i pkt 56 lit. b oraz pkt 60 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2016 r., poz. 71 – dalej jako: rozporządzenie)
1. umorzyło postępowanie odwoławcze w stosunku do J. P., L. B. i M. W.;
2. po rozpatrzeniu odwołań Z. J., H. K. A., S. K., J. W., W. S., E. K., [...] Stowarzyszenie O. w W. ROD "Z.", H. C. i G. J. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.
Jak wynika z akt sprawy, decyzją z dnia [...] r. Prezydent Miasta Ł., po rozpatrzeniu wniosku "A." Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w S., określił środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację opisanego przedsięwzięcia.
Odwołania od decyzji organu I instancji złożyli L. B., M. W., Z. J., H. A., S. K., J. W., W. S., E. K., [...] Stowarzyszenie O. w W. ROD "Z.", H. C., G. J. oraz J. P. wnosząc o jej uchylenie. Odwołujący się zarzucili decyzji, że została wydana przez organ niewłaściwy w sprawie, co potwierdza brzmienie art. 75 ust. 1 pkt 1 litera a tiret 1 i 5 ustawy oraz fakt, iż przedmiotem inwestycji, dla której została wydana zaskarżona decyzja środowiskowa są m.in. drogi dojazdowe a także sztuczny zbiornik wodny. W ocenie odwołujących uzasadnionym było, aby decyzję wydał regionalny dyrektor ochrony środowiska, zgodnie z art. 75 ust. 1 pkt. 4 ustawy. Nadto zarzucili, iż decyzja środowiskowa a przed nią raport oddziaływania inwestycji na środowisko zostały sporządzone w oparciu o stan terenu istniejący w dacie wydawania przedmiotowych dokumentów, a przed datą ich sporządzenia na omawianym terenie doszło do nielegalnej wycinki kilku tysięcy drzew. Wskazane dokumenty nie uwzględniały stanu przed datą wycinki drzew, a zatem stanu właściwego, który winien stanowić podstawę do wydania raportu o oddziaływaniu inwestycji na środowisko.
W uzasadnieniu pokreślili, iż pierwotnie teren inwestycji był zadrzewiony a po dokonaniu nielegalnej wycinki, ilość drzew na nieruchomości uległa znacznemu zmniejszeniu. Oczywistym zdaniem odwołujących się jest, iż raport oddziaływania na środowisko miałby inny kształt przy uwzględnieniu, iż na nieruchomości rośnie kilka czy kilkanaście tysięcy drzew, które dają schronienie różnym gatunkom zwierząt, a inny jeśli na nieruchomości jest o kilka tysięcy drzew mniej, a zatem i mniej zwierząt. Odwołujący się wskazali również, iż zmiana klasyfikacji gruntu na działce nr [...] z gruntu leśnego na grunty rolne nastąpiła w roku 2012r. zatem mogła mieć ścisły związek z dokonaną nielegalnie wycinką drzew na omawianym terenie. Ponadto, skoro w istocie omawiany teren położony był na gruntach leśnych, wątpliwym jest czy możliwym jest w ogóle zrealizowanie inwestycji w proponowanym przez inwestora kształcie.
Odwołujący zwrócili uwagę, iż dla omawianego terenu aktualnie toczy się postępowanie w przedmiocie uchwalenia planu zagospodarowania przestrzennego. Zgodnie z projektem planu, omawiany teren mają stanowić tereny zielone. Zatem niezrozumiałym jest na jakiej podstawie dla jednego i tego samego obszaru z jednej strony wydawana jest decyzja środowiskowa dopuszczająca zagospodarowanie terenu poprzez posadowienie na nim 49 budynków wielorodzinnych w wysokości do 14 metrów, a z drugiej strony zgodnie z projektem planu zagospodarowania przestrzennego na omawianym terenie mają być tereny zielone, rekreacyjne. Obie koncepcje zagospodarowania terenu są ze sobą sprzeczne. Ponadto odwołujący się wskazują, że "Opracowanie ekofizjograficzne dla potrzeb sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego", sporządzone w październiku 2015 r., wskazuje odmienne charakterystykę i zalecenia dla omawianego terenu niż to przewiduje raport oddziaływania na środowisko.
Odwołujący odnieśli się również do kanałów melioracyjnych, co do których organ wskazał, iż na ich likwidację wymagane jest stosowne pozwolenie. Mając na uwadze fakt, iż kanały kolidują z realizowaną inwestycją, zdaniem odwołujących się uzasadnione jest domniemanie, iż inwestor będzie występował o takie pozwolenie. A zatem skoro prawdopodobnym jest, iż dojdzie do ich likwidacji, to uzasadnionym jest przeprowadzenie analizy skutków usunięcia tych kanałów dla środowiska.
Przywołaną na wstępie decyzją z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. w pierwszej kolejności umorzyło postępowanie odwoławcze oceniwszy, iż części z podmiotów, które złożyły odwołanie, nie przysługuje przymiot strony. Organ odwoławczy wyjaśnił, iż przepisy ustawy nie zawierają szczegółowych unormowań dotyczących sposobu ustalania stron postępowania, zatem zastosowanie znajdują ogólne zasady wynikające z art. 28 k.p.a. Status strony w postępowaniu dotyczącym decyzji środowiskowej determinowany jest granicami oddziaływania planowanego przedsięwzięcia, przy czym oddziaływanie takie może polegać np.: na emisji zanieczyszczeń, zapachów, hałasu. Przymiot strony w postępowaniu o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach ma nie tylko inwestor i podmioty posiadające tytuł prawnorzeczowy do nieruchomości, na których ma zostać zrealizowane przedsięwzięcie, lecz także podmioty mające tytuł prawnorzeczowy do nieruchomości leżących w obszarze jego oddziaływania. Na załącznikach graficznych do raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko obrazujących rozprzestrzenianie się hałasu w porze dziennej i nocnej przedstawiony został zasięg oddziaływania przedsięwzięcia. Wynika z nich jednoznacznie, że nieruchomości J. P., L. B. i M. W., położone odpowiednio przy ul. C. 51c, ul. J. 3 i ul. J. 4 zlokalizowane są poza obszarem tego oddziaływania. Tym samym właścicielom tych nieruchomości nie przysługuje przymiot strony w toczącym się postępowaniu, co wyłącza możliwość skutecznego wniesienia przez nich odwołania od decyzji i prowadzi do umorzenia postępowania odwoławczego zainicjowanego takim odwołaniem.
Przechodząc do istoty sprawy oraz mając na uwadze zarzuty odwołania stron postępowania skutecznie wniesione Kolegium przypomniało, iż zgodnie z art. 59 ust. 1 ustawy, przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wymaga realizacja następujących planowanych przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko planowanego przedsięwzięcia mogącego zawsze znacząco oddziaływać na środowisko oraz planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, jeżeli obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko został stwierdzony na podstawie art. 63 ust. 1 ustawy.
Dalej, iż planowana budowa budynków mieszkalnych z usługami wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną (zjazdy, drogi wewnętrzne, garaże, parkingi, przyłącza i instalacje wewnętrzne)", należy do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko (§ 3 ust. 1 pkt 53 lit. b, pkt 56 lit. b i pkt 60 rozporządzenia), a tym samym wymaga uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację tego przedsięwzięcia. Ustalenie to skutkowało wystąpieniem przez organ I instancji do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Ł. (RDOŚ) i Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Ł. (PPIS) o wydanie opinii co do potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko i ewentualnego ustalenia zakresu raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. PPIS w Ł. nie stwierdził potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedmiotowego przedsięwzięcia. Natomiast RDOŚ w Ł. postanowieniem z dnia [...] 2013 r. wyraził opinię, że dla przedmiotowego przedsięwzięcia istnieje potrzeba przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko i określił jego zakres. Wobec powyższego organ I instancji ustalił obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko i określił wymagany zakres raportu, kierując się przy tym uwarunkowaniami wymienionymi w art. 66 ust. 1 ustawy. Pełnomocnik inwestora w dniu 13 grudnia 2013 r. przedłożył raport o oddziaływaniu na środowisko. Prezydent Miasta pismem z dnia 29 stycznia 2014 r. wezwał inwestora do uzupełnienia raportu. Uzupełnienie raportu nastąpiło pismem z dnia 21 lutego 2014r.
Po uzyskaniu żądanych od inwestora danych, organ I instancji przesłał raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko do PPIS w Ł. i RDOŚ w Ł. celem zaopiniowania oraz uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia. PPIS w Ł. pismem z dnia [...] 2015 r. zaopiniował pozytywnie przedmiotową inwestycję w zakresie wymagań higienicznych i zdrowotnych. RDOŚ w Ł. pismem z dnia 28 maja 2015 r. zwrócił się do organu I instancji o uzupełnienie wniosku i załączenie wypisu i wyrysu z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub przedłożenie informacji o jego braku. W odpowiedzi organ I instancji poinformował o braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla przedmiotowego terenu.
RDOŚ po zapoznaniu się z raportem o oddziaływaniu na środowisko pismem z dnia 24 czerwca 2015 r. ponownie wezwał inwestora do uzupełnienia raportu w określonym zakresie. Po złożeniu przez pełnomocnika inwestora uzupełnienia do raportu RDOŚ w Ł. ponownie pismem z dnia 29 września 2016r. wezwał inwestora do uzupełnienia raportu, poprzez złożenie dodatkowych wyjaśnień. Pismem z dnia 23 października 2015 r. inwestor uzupełnił raport w wymaganym zakresie. Skutkiem tego RDOŚ w Ł. postanowieniem z dnia [...] 2015 r. uzgodnił warunki realizacji przedsięwzięcia.
Mając na uwadze fakt, że uzupełnienie raportu przez inwestora dokonane dwukrotnie na wezwanie RDOŚ w Ł. nastąpiło po wydaniu opinii przez PPIS w Ł., organ I instancji ponownie, wystąpił do PPIS w Ł. o wydanie kolejnej opinii uwzględniającej dodatkowe informacje inwestora dotyczące planowanej inwestycji. PPIS w Ł., po zapoznaniu się z materiałem uzupełniającym, ponownie zaopiniował pozytywnie warunki realizacji przedsięwzięcia w zakresie wymagań higienicznych i zdrowotnych.
Prezydent Miasta Ł. obwieszczeniem z dnia 18 stycznia 2016 r. poinformował o procedurze oceny oddziaływania na środowisko prowadzonej w przedmiotowym postępowaniu, wyznaczając termin składania uwag i wniosków.
Przechodząc do oceny decyzji organu I instancji Kolegium stwierdziło, że zaskarżona decyzja Prezydenta Miasta Ł. jest prawidłowa i nie budzi zastrzeżeń z punktu widzenia jej zgodności z przepisami prawa. W szczególności organ I instancji wykazał - w sposób niebudzący wątpliwości Kolegium, że nie było podstaw do odmowy wydania decyzji środowiskowej, bowiem organ I instancji ustalił, że na przedmiotowym terenie nie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Tym samym w sprawie nie znalazł zastosowania przepis art. 80 ust. 2 ustawy. Podjęcie zaś w dniu [...] 2015 r. przez Radę Miejską w Ł. uchwały Nr [...] o przystąpieniu do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla części obszaru miasta Ł. położonego w rejonie ulic: S., N., P. i B. nie jest równoznaczne z uchwaleniem planu. Przystąpienie do sporządzenia planu nie wyklucza więc możliwości wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Do czasu zaś uchwalenia planu nie można mówić o sprzeczności lub zgodności inwestycji z postanowieniami tego planu. Faktu tego nie zmienia również okoliczność, że dla potrzeb planu, jak wskazują odwołujący się, sporządzone zostało "Opracowanie ekofizjograficzne", nie jest to bowiem akt prawa miejscowego, którego ustalenia winny być uwzględniane przy wydawaniu decyzji administracyjnych. Podobnie rzecz się ma w przypadku obowiązującego na terenie inwestycji studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta Ł., które nie jest aktem prawa miejscowego i ustawodawca w ustawie nie uzależnił wydania pozytywnej decyzji środowiskowej od zgodności planowanej inwestycji ze studium, ale wyłącznie z planem miejscowym. Kolegium stwierdziło dalej, iż nie budzi wątpliwości, że inwestycja została pozytywnie zaopiniowana przez PPIS w Ł. oraz uzgodniona przez RDOŚ w Ł., pod warunkiem wprowadzenia do decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach określonych w tym postanowieniu warunków realizacji planowanego przedsięwzięcia w zakresie ochrony środowiska - co w decyzji zostało uczynione. RDOŚ w Ł. w ww. postanowieniu stwierdził również konieczność przeprowadzenia ponownej oceny oddziaływania na środowisko w ramach postępowania w sprawie wydania pozwolenia na budowę oraz brak potrzeby przeprowadzania postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko. Analizując raport oddziaływania na środowisko Kolegium zauważyło, iż dokument ten spełnia wymogi ustawowe i został wyczerpująco uzupełniony, w odpowiedzi na wezwania organu uzgadniającego. Nadto przedstawione i opisane zostały warianty realizacji inwestycji. Po ich lekturze stwierdzić należy, iż wariant proponowany przez wnioskodawcę jest jednocześnie wariantem najkorzystniejszym dla środowiska. W ocenie Kolegium analiza przedłożonej dokumentacji uprawnia do zaakceptowania stanowiska organu I instancji, iż to właśnie wariant ostatni jest najbardziej korzystny z punktu widzenia potencjalnej szkodliwości dla środowiska i nie było potrzeby opowiadania się za wariantem innym, a tym samym uzyskiwania zgody inwestora na taki inny wariant. Brak było także przesłanek przemawiających za odmową wydania pozytywnej decyzji środowiskowej (czyli opcją nierealizowania inwestycji) z uwagi na brak możliwości zlikwidowania lub zminimalizowania do poziomu dopuszczalnego prawem negatywnego oddziaływania inwestycji na środowisko. Z treści wydanej w sprawie decyzji organu I instancji wynika, że były możliwe do ustalenia i zostały ustalone środowiskowe uwarunkowania realizacji inwestycji. Raport opisuje wszystkie pobliskie obszary chronione, w tym Natura 2000, z których żaden nie znajduje się w zasięgu oddziaływania planowanej inwestycji. Po drugiej stronie ul. B. zlokalizowany jest użytek ekologiczny "M.B.". Z treści opracowania, stanowiącego załącznik do raportu wynika, że przedsięwzięcie nie będzie w sposób istotnie negatywny oddziaływało na środowisko przyrodnicze w jego rejonie, w tym na cele i przedmioty ochrony obszarów Natura 2000, gatunki roślin i zwierząt Natura 2000, gatunki chronione oraz rzadkie i zagrożone w skali kraju i regionu, a także na sąsiednie obszary chronione. Przy realizacji przez inwestora zaleceń przedstawionych w niniejszym raporcie (w tym budowy ogrodzenia i bariery dla płazów, monitoringu stanu wód gruntowych, usuwania ekspansywnych neofitów) można założyć potencjalnie pozytywny wpływ planowanej inwestycji na siedliska i gatunki higrofilne oraz stan środowiska pobliskiego użytku ekologicznego "M.B.". Mając na uwadze zarzuty odwołania, co do kanałów melioracyjnych Kolegium wyjaśniło, iż zgodnie z treścią pisma ZWiK na terenie objętym planowaną inwestycją znajduje się kanał melioracyjny, kolidujący z projektowanym zagospodarowaniem terenu, a na przebudowę tego kanału wymagane jest uzyskanie zgody właściciela kanalizacji deszczowej na terenie m. Ł.. W ocenie organu odwoławczego zarzut wynikał z niewłaściwego zrozumienia pisma ZWiK, pismo to nie odnosi się w żadnej mierze do ewentualnej likwidacji przedmiotowego kanału, a jedynie do jego ewentualnej przebudowy, na która wymagana jest zgoda. Zatem rozważanie skutków dla środowiska w przypadku usunięcia kanału nie znajduje uzasadnienia w przedmiotowej sprawie.
Kolegium dodało, iż zarzut co do braku omówienia konsekwencji dla środowiska i okolicznych nieruchomości w związku z wycięciem lasu, nie zasługuje na uwzględnienie bowiem w ramach prowadzonej analizy i oceny wpływu przedsięwzięcia na środowisko należy uwzględnić istniejący stan środowiska, na który oddziaływać będzie planowane przedsięwzięcie, wraz ze zmianami wywołanymi działalnością człowieka. Wskazując na stanowisko NSA wyjaśnił, iż decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia powinna wskazać warunki i wymagania, jakie powinno spełnić realizowane przedsięwzięcie w świetle oceny aktualnego stanu środowiska. Z taką też sytuacją mamy do czynienia w rozpatrywanej sprawie, bowiem raport oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko został sporządzony po fakcie wycięcia drzew na terenie nieruchomości, tym samym nie było podstaw do dokonywania analiz wpływu inwestycji na środowisko przy uwzględnieniu innego stanu faktycznego niż istniejący w dacie opracowywania tego dokumentu.
Reasumując w ocenie Kolegium, zaskarżona decyzja organu I instancji jest zgodna zarówno z przepisami prawa materialnego, jak i procesowego. W toku przeprowadzonego postępowania rozpoznano i szczegółowo przeanalizowano wszelkie możliwe zagrożenia i uciążliwości zamierzonego przedsięwzięcia wobec środowiska i dopiero na tej podstawie określono wpływ planowanej inwestycji na środowisko. Zdaniem organu odwoławczego w decyzji wyjaśniono zasadność przesłanek, którymi się kierował organ I instancji przy wydawaniu decyzji. Uzasadnienie tej decyzji zaś odnosi się do zasadniczych dla toczącego się postępowania administracyjnego kwestii i nie pozwala stwierdzić uchybienia art. 107 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Tego faktu nie zmienia okoliczność, że na str. 18-19 decyzji nieprawidłowo wskazano, że posadowienie budynków nastąpi na poziomie powyżej najwyższego przewidywanego poziomu wód gruntowych, tj. na poziomie 192,5 m n.p.t, co nie znajduje potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym. Nie może bowiem budzić wątpliwości, że z uwagi na wysoki poziom wód gruntowych posadowienie budynków zaplanowane zostało na poziomie powyżej najwyższego przewidywanego poziomu wód gruntowych, tj. na poziomie 192,5 m n.p.m., co wynika jednoznacznie z Projektu robót geologicznych dla ustalenia warunków geologiczno-inżynierskich w rejonie projektowanego kompleksu mieszkalnego na działce nr [...].
Skargi na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. złożyli J. W. (skarga zarejestrowana pod sygnaturą akt II SA/Łd 861/16), H. C. (skarga zarejestrowana pod sygnaturą akt II SA/Łd 862/16) i Z. J. (skarga zarejestrowana pod sygnaturą akt II SA/Łd 864/16).
W niemalże jednobrzmiących skargach, skarżący zarzucili obrazę przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy tj. art. 138 § 2 k.p.a. w zw. z art. 85 ust. 2 pkt. 1 lit. c ustawy, w zw. z art. 82 ust. 4 ustawy, poprzez nieuchylenie zaskarżonej decyzji organu I instancji w przypadku braku uzasadnienia decyzji w zakresie stanowiska dotyczącego przeprowadzenia postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko; art. 7, 11, 77, 80 i 107 § 3 k.p.a. poprzez nierozważenie całokształtu okoliczności sprawy przez organ II instancji, a jedynie ustosunkowanie się do zarzutów odwołania i powtórzenie argumentów organu I instancji, a nadto nieuzasadnienie zajętego stanowiska w sposób wyczerpujący; art. 15 k.p.a. poprzez rozpoznanie sprawy z naruszeniem zasady dwuinstancyjności, tj. poprzez ograniczenie działania organu odwoławczego jedynie do funkcji kontrolnej wydanej decyzji, w oparciu o zarzuty odwołania. Nadto naruszenie przepisu art. 138 § 2 w zw. z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., poprzez nieuchylenie zaskarżonej decyzji organu I instancji i nieprzekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, w sytuacji uzasadniającej obligatoryjne zawieszenie postępowania administracyjnego w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Konieczność zawieszenia postępowania administracyjnego wynikała z faktu, iż postępowanie dotyczące uchwalenia planu zagospodarowania przestrzennego dla terenu objętego decyzją jest w toku, a studium uwarunkowań, z którym uchwalany plan zagospodarowania przestrzennego musi być zgodny, przewiduje dla omawianego obszaru zieleń urządzoną.
Wskazując na zasadność sformułowanych zarzutów skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w części tj. w zakresie pkt. 2 ww. decyzji, dotyczącego utrzymania w mocy decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] r. Nadto wnieśli o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniach skarg, skarżący powołując przepisy art. 82 ust. 1 pkt 4, art. 85 ust. 2 lit. c ustawy zwrócili uwagę, iż zaskarżona decyzja w petitum tj. w pkt. VI wskazuje, iż przed rozpoczęciem realizacji przedsięwzięcia nie zachodzi potrzeba przeprowadzenia postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko. Jednakże stanowisko to nie zostało uzasadnione w treści uzasadnienia decyzji, pomimo iż uzasadnienie to jest obligatoryjne. W ocenie skarżących organ ograniczył się do uzasadnienia stanowiska w zakresie konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko w ramach postępowania w sprawie wydania samej decyzji środowiskowej, odstępując od uzasadnienia w zakresie postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko. Obowiązek ten wynika z przepisu art. 85 ust. 2 pkt. 1 lit. c ustawy, jak i z ogólnej zasady wynikającej z art. 107 § 3 k.p.a.
Uzasadniając zarzut naruszenia przepisów postępowania skarżący wyjaśnili, iż w kontrolowanej sprawie organ odwoławczy nie rozpoznał sprawy w sposób wyczerpujący i całościowy, a jego działanie ograniczyło się do zbadania zarzutów odwołania. Brak dokonania wyczerpującej oceny przedmiotu sprawy spowodował, że badana decyzja nie odpowiada też wymogom z art. 107 § 3 k.p.a. i nie realizuje zasady przekonywania ustalonej w art. 11 k.p.a. Podkreślili, że ponowne rozpoznanie sprawy dokonane przez Kolegium zamiast dotyczyć merytorycznego aspektu sprawy, sprowadziło się jedynie do nieuprawnionej kontroli decyzji organu I instancji w granicach dokonanej oceny przez ten organ oraz w granicach zarzutów odwołania, co powoduje, że naruszona została zasada dwuinstancyjności postępowania administracyjnego wyrażona w art. 15 k.p.a. Skarżący uważają, iż nie można na podstawie treści zaskarżonej decyzji uznać, że Kolegium merytorycznie zbadało całokształt sprawy i przeprowadziło samodzielną analizę zarówno stanu faktycznego, jak i prawnego. Takie działanie organu odwoławczego jest nieuprawnione i stanowi naruszenie zasady dwuinstancyjności, zasady przekonywania oraz zasady zaufania. Ponadto organ odwoławczy, w zaskarżonej decyzji, w żadnej mierze nie odniósł się do petitum decyzji I instancji tj. do obowiązków inwestora określonych w tej decyzji.
Wskazując na zarzut naruszenia art. 138 § 2 w zw. z art. 97 § 1 pkt. 4 k.p.a., skarżący zwrócili uwagę, iż w zakresie terenu objętego zaskarżoną decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach, Rada Miejska podjęła uchwałę o przystąpieniu do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Według wiedzy skarżących, plan ten określa kierunek zagospodarowania i przeznacza omawiany obszar na tereny zielone i rekreacyjne, a nie tereny pod zabudowę mieszkaniową. Ponadto studium uwarunkowań dla omawianego obszaru przewiduje zieleń urządzoną. A zatem plan miejscowy będzie przewidywał ten sam kierunek zagospodarowania przestrzennego co studium uwarunkowań. Brak więc uzasadnionych podstaw do tego, aby na omawianym terenie powstało osiedle mieszkaniowe. Z uwagi na powyższe, zdaniem skarżących fakt, że dla omawianego terenu procedowany jest plan zagospodarowania przestrzennego określający kierunek zagospodarowania jako zieleń urządzoną i rekreację, stanowi podstawę do obligatoryjnego zawieszenia postępowania w przedmiocie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
W odpowiedziach na skargi Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o oddalenie skarg. Odnosząc się do zarzutów skarg Kolegium podniosło, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wyjaśniło szczegółowo motywy podjętego rozstrzygnięcia oraz odniosło się do zarzutów zawartych w odwołaniach od decyzji organu I instancji. Kolegium oceniło prawidłowość decyzji organu I instancji nie tylko w granicach zarzutów przedstawionych w odwołaniach, lecz także pod kątem przepisów prawa materialnego i procesowego, które miały zastosowanie w tej sprawie. Organ odwoławczy bowiem nie jest związany granicami odwołania i ma obowiązek zbadać sprawę we wszystkich jej aspektach, może zatem w swoich rozważaniach wykroczyć poza zakres zarzutów zawartych w odwołaniu. Kolegium, dla sprawdzenia zasadności i poprawności zaskarżonej decyzji, zapoznało się z dokumentami zgromadzonymi w toku postępowania przed organem I instancji, w tym przede wszystkim z raportem oddziaływania na środowisko. Utrzymując w mocy decyzję organu I instancji Kolegium stwierdziło, że nie narusza ona prawa, w tym zarówno przepisów prawa materialnego stanowiących podstawę rozstrzygnięcia, jak też przepisów prawa procesowego. Ponadto, wbrew twierdzeniom skarg, w przedmiotowej sprawie brak było podstaw do zawieszenia postępowania. Takiej podstawy nie stanowi bowiem ani podjęcie uchwały w sprawie przystąpienia do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, ani ustalenia studium obowiązującego na danym terenie.
Na rozprawie w dniu 21 marca 2017 r. pełnomocnik skarżących poparł skargi z tym, że wniósł w pierwszej kolejności o stwierdzenie nieważności decyzji w zaskarżanej części zarzucając uprzednie wydanie czterech decyzji o warunkach zabudowy dla tego samego terenu, co stanowi naruszenie art. 72 ust. 1 pkt 1 i pkt 3 ustawy, a w sytuacji gdy sąd nie podzieli przedstawionego zarzutu wniósł o uchylenie decyzji w zaskarżonej części.
Na tej samej rozprawie sąd postanowił na podstawie art. 111 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. – przywoływanej dalej w skrócie jako: p.p.s.a.) połączyć sprawę niniejszą ze sprawami o sygn. akt II SA/Łd 862/16 i II SA/Łd 864/16 celem łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia, dalej sprawę prowadzić pod sygn. akt II SA/Łd 861/16.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skargi są niezasadne.
Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.) w związku z art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy sąd administracyjny bada, czy zaskarżony akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami proceduralnymi normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę nie może zatem zmienić zaskarżonej decyzji, a jedynie uwzględniając skargę może ją uchylić, stwierdzić jej nieważność lub niezgodność z prawem. W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 p.p.s.a. skarga podlega oddaleniu stosownie do art. 151 p.p.s.a.
W ocenie sądu w pierwszej kolejności wyjaśnić należy przesłanki jakimi kierował się wydając na rozprawie w dniu 21 marca 2017 r. postanowienia o połączeniu sprawy o sygn. akt II SA/Łd 861/16 ze sprawami o sygn. akt II SA/Łd 862/16 i II SA/Łd 864/16.
Zgodnie z art. 111 § 1 p.p.s.a. sąd jest zobligowany do połączenia kilku oddzielnych spraw toczących się przed nim w celu ich łącznego rozpoznania lub także rozstrzygnięcia, jeżeli mogły być objęte jedną skargą. Na możliwość wnoszenia skarg dotyczących tej samej decyzji, postanowienia, innego aktu lub bezczynności organu wskazuje art. 51 p.p.s.a. Tożsamość przedmiotu postępowania administracyjnego prowadzonego z udziałem stron o spornych interesach ma ten skutek, że obowiązki tych stron należy ustalić w jednej sprawie, każde bowiem rozstrzygnięcie organu administracji państwowej wpływa na sytuację prawną tych stron równocześnie, a wniesienie odwołania przez jedną stronę czyni decyzję organu pierwszej instancji rozstrzygnięciem nieostatecznym również dla drugiej lub innych stron (wyrok NSA z dnia 4 września 1981 r., sygn.akt II SA 52/81, ONSA 1981/2/83).
W świetle powyższych uwag, nie budzi wątpliwości sądu tożsamość przedmiotu postępowania, gdyż zarówno J. W., H. C. jak i Z. J., uczynili przedmiotem zaskarżenia decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] r. Jednocześnie zaskarżone rozstrzygnięcie równocześnie wpływa na sytuację prawną każdego ze skarżących. Połączenie jest podyktowane względami technicznymi i ekonomią procesową i nie pozbawia połączonych spraw ich odrębności oraz nie zmienia faktu, że łącznie rozpoznawane i rozstrzygane sprawy są nadal samodzielnymi sprawami.
Przypomnieć należy, iż przedmiotem złożonych do sądu skarg jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] r. zaskarżona przez skarżących w zakresie pkt 2, w którym to organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] r. Utrzymaną w mocy decyzją organ I instancji ustalił na wniosek inwestora środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia polegającego na budowie budynków mieszkalnych z usługami wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną (zjazdy, drogi wewnętrzne, garaże, parkingi, przyłącza i instalacje wewnętrzne w Ł. przy ul. B., na działce nr [...] oraz działkach drogowych nr [...], [...], [...], [...], [...], [...]).
W pierwszej kolejności odnieść należy się do najdalej idącego wniosku i zarzutu stron objętego skargami w przedmiotowej sprawie tj. złożonego do protokołu rozprawy z dnia 21 marca 2017 r. wniosku pełnomocnika skarżących o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji wobec faktu uprzedniego wydania czterech oddzielnych decyzji o warunkach zabudowy dla tego samego terenu. Ustalenie to w ocenie pełnomocnika wskazuje na rażące naruszenie przepisu art. 72 ust. 1 pkt 1 i pkt 3 ustawy. Wniosek pełnomocnika nie jest zasadny i nie można go uwzględnić w okolicznościach faktycznych i prawnych niniejszej sprawy. O ile faktycznie, zgodnie z art. 72 ust. 1 pkt 1 ustawy wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach następuje przed uzyskaniem decyzji o pozwoleniu na budowę, decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego oraz decyzji o pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych - wydawanych na podstawie ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r. poz. 1409, ze zm.) oraz decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, wydawanej na podstawie ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, to jednak nie powinno budzić wątpliwości, że przepis dotyczy inwestycji tożsamych przedmiotowo i podmiotowo. Niewątpliwie dostrzec należy, iż w niniejszej sprawie nie doszło do naruszenia wskazanej normy prawnej. Nie została bowiem wydana decyzja ustalająca warunki zabudowy dla omawianej inwestycji w formie opisanej we wniosku inwestora "A." Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w S. i na terenie wskazanym przez inwestora. Sądowi z urzędu wiadomo, iż wydane zostały z wniosków różnych podmiotów cztery odrębne decyzje o warunkach zabudowy, każda dla innego terenu z tym, że wszystkie dotyczą terenu inwestycji, dla której prowadzone było przedmiotowe postępowanie w wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji inwestycji, jako że przed tutejszym sądem rozstrzygane były skargi dotyczące odmowy wznowienia postępowania w sprawach o wydanie decyzji o warunkach zabudowy (por. wyroki WSA w Łodzi z dnia 8 stycznia 2016 r. w sprawach o sygn. akt II SA Łd 590/15, 602/15, 612/15 – dostępne, podobnie jak inne niżej wymienione, w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl). Wydanie tych decyzji nastąpiło jednak w wyniku rozpatrzenia wniosków pochodzących od czterech różnych podmiotów, dla czterech różnych inwestycji odmiennych od objętej niniejszą skargą, co czyni wniosek skarżących o stwierdzenie nieważności z uwagi na rażące naruszenie prawa bezzasadnym.
W świetle art. 134 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, wobec powyższego wprawdzie skarżący co do zasady kwestionują przywołaną decyzję co do pkt 2 jej rozstrzygnięcia, niemniej sąd uznał za prawidłowe odniesienie się po krótce również do pkt 1 zaskarżonej decyzji. W tym zakresie organ odwoławczy, wskazując na art. 138 § 1 pkt 3 w związku z art. 28 k.p.a. umorzył postępowanie odwoławcze zainicjowane przez J. P., L. B. i M. W.. Jak słusznie ocenił organ odwoławczy wśród przepisów ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko brak jest normy, która byłaby oparciem dla organu przy ustalaniu kręgu stron postępowania prowadzonego z wniosku o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia. A skoro tak, taki krąg stron postępowania ustalany jest w oparciu o postanowienia art. 28 k.p.a. I zasadnie wskazał organ odwoławczy, że status strony w postępowaniu dotyczącym decyzji środowiskowej determinowany jest granicami oddziaływania planowanego przedsięwzięcia przy czym, oddziaływanie takie może polegać np. na emisji zapachów, hałasu. Kluczowym dla oceny czy danemu podmiotowi przysługuje przymiot strony postępowania jest zatem ustalenie, czy i w jakim zakresie oddziaływanie projektowanego przedsięwzięcia wykracza poza teren nieruchomości, na której ma być usytuowane. W ocenie sądu nie budzi wątpliwości prawidłowość rozstrzygnięcia Kolegium o umorzeniu w trybie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. postępowania odwoławczego wszczętego odwołaniem J. P., L. B. i M. W.. Z poczynionych przez organ II instancji ustaleń, przede wszystkim z załączników graficznych do raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko obrazujących rozprzestrzenianie się hałasu w porze dnia i nocy wynika, iż nieruchomości J. P., L. B. i M. W. znajdują się poza obszarem tego oddziaływania. Prawidłowo oceniło zatem Kolegium, iż tym samym, właścicielom tym nie przysługuje przymiot strony w toczącym się postępowaniu, a co za tym legitymacja do kwestionowania poprzez odwołanie decyzji wydawanych w toku tegoż postępowania. Z tych wszystkich względów zasadnie organ II instancji rozstrzygnął w pkt 1 zaskarżonej decyzji na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 w związku z art. 28 k.p.a.
Przechodząc do merytorycznej oceny pkt 2 kwestionowanego rozstrzygnięcia stwierdzić należy, iż podjęto je zgodnie z obowiązującymi w dacie wydania przepisami prawa materialnego, a stan faktyczny ustalony w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy dawał organowi podstawę do zastosowania przywołanych w komparycji rozstrzygnięcia przepisów ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko i rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko.
W ocenie sądu, ustalenia faktyczne i prawne wyczerpująco i szczegółowo omówione w motywach zaskarżonej decyzji, a przytoczone w stanie faktycznym niniejszego uzasadnienia, nie budzą żadnych wątpliwości. Organ prawidłowo ocenił materiał dowodowy, ocena ta jest logiczna, spójna i wszechstronna, a przy jej dokonaniu nie przekroczono obowiązujących reguł procesowych.
Przedmiotem sprawy jest ustalenie środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia polegającego na budowie budynków mieszkalnych z usługami wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną (zjazdy, drogi wewnętrzne, garaże, parkingi, przyłącza i instalacje wewnętrzne) w Ł. przy ul. B.. Planowane przedsięwzięcie, co nie budzi wątpliwości sądu, zaliczane jest do kategorii przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko (§ 3 ust. 1 pkt 53 lit. b, pkt 56 lit. b i pkt 60 rozporządzenia), o których mowa w art. 59 ust. 1 pkt 2 ustawy, a więc zaliczane jest do tych przedsięwzięć, które wymagają przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, a obowiązek przeprowadzenia takiej oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko został stwierdzony w drodze postanowienia, przez organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach (art. 63 ust. 1 ustawy). Dla potrzeb niniejszej sprawy organ I instancji, jako właściwy do wydania decyzji środowiskowej, zwrócił się do RDOŚ w Ł. i PPIS w Ł. o wydanie opinii co do potrzeby przeprowadzania oceny oddziaływania na środowisko i ewentualnego ustalenia zakresu raportu. RDOŚ postanowieniem z dnia [...] 2013 r., wyraził opinię, że dla przedmiotowego przedsięwzięcia istnieje potrzeba przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko i określił jego zakres. PPIS w Ł. postanowieniem z dnia [...] 2013 r. nie stwierdził potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko - na późniejszym etapie postępowania, w związku z kilkukrotnym uzupełnieniem raportu, organ opiniujący stanowisko swe podtrzymał w piśmie z dnia [...] 2015 r. opiniując pozytywnie inwestycję w zakresie wymagań higienicznych i zdrowotnych. Mając na uwadze postanowienie RDOŚ organ I instancji zasadnie określił wymagany zakres raportu, kierując się opinią RDOŚ i uwarunkowaniami wymienionymi w art. 66 ust. 1 ustawy. W dniu 13 grudnia 2013 r. pełnomocnik inwestora czyniąc zadość obowiązkom wynikającym z czynności podejmowanych przez organ, ale i dążąc do realizacji inwestycji, przedłożył raport o oddziaływaniu na środowisko, uzupełniając i wyjaśniając kwestie podnoszone przez organ uzgadniający.
Zdaniem składu orzekającego, w niniejszej sprawie przeprowadzono prawidłowo postępowanie dotyczące oceny oddziaływania na środowisko, w toku którego pozytywną weryfikację przeszedł główny dowód w sprawie - raport oddziaływania na środowisko. Przedmiotowy raport był kilkukrotnie uzupełniany, w wykonaniu wezwania tak organu I instancji, ale i RDOŚ, wszystkie uzupełnienia w sposób wyczerpujący czyniły zadość kierowanym do inwestora wezwaniom. W konsekwencji, po przeprowadzeniu niezbędnego postępowania wyjaśniającego, postanowieniem z dnia [...] 2015 r. RDOŚ uzgodnił warunki realizacji planowanego przez inwestora przedsięwzięcia i określił szereg warunków, które nakazał spełnić na różnych etapach inwestycji. Analiza zgromadzonych dokumentów pozwala na stwierdzenie, że organ prawidłowo przeprowadził postępowanie w zakresie oceny oddziaływania na środowisko określając, analizując i oceniając elementy przewidziane w art. 62 ustawy. Wskazać również należy, że przepis art. 80 ust. 1 ustawy wymaga aby w sytuacji, gdy w toku postępowania przeprowadzona została ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko właściwy organ, wydając decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, wziął pod uwagę elementy w przepisie tym wymienione, a więc: wyniki uzgodnień i opinii, o których mowa w art. 77 ust. 1 tejże ustawy; ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko; wyniki postępowania z udziałem społeczeństwa; wyniki postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko, jeżeli zostało przeprowadzone. Dodatkowo ustawa przewiduje, aby organ wydał pozytywną decyzję po stwierdzeniu zgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeżeli plan ten został uchwalony (art. 80 ust. 2 ustawy). W przedmiotowej sprawie organ ustalił, że dla terenu objętego planowanym przedsięwzięciem nie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, a jednocześnie bezsprzecznie uwzględnił wszystkie uzyskane opinie i uzgodnienia. Warunki realizacji planowanego przedsięwzięcia wskazane przez organy współdziałające zostały zamieszczone w decyzji środowiskowej co powoduje, że odpowiada ona stosownym wymogom stawianym przez art. 82 i art. 85 ustawy. Zaskarżona decyzja uwzględnia także ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Nie ulega wątpliwości, iż raport przedłożony i uzupełniony w toku postepowania przez inwestora był podstawą uzgodnień i opinii, o których była mowa. Wzięcie pod uwagę przez organy orzekające w niniejszej sprawie owych uzgodnień i opinii jednoznacznie wskazuje na wypełnienie warunku, o którym mówi przepis art. 80 ust. 1 pkt 2 ustawy.
Wątpliwości sądu nie budzi również ocena raportu oddziaływania na środowisko wywiedziona przez organy administracji. Pamiętać trzeba, iż raport taki jest jednym z elementów postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko, mającym ułatwić ustalenie wszystkich potencjalnych zagrożeń związanych z realizacją planowanego przedsięwzięcia. Raport sporządzany jest przez inwestora, natomiast weryfikuje go organ administracji przeprowadzający ocenę oddziaływania na środowisko. Wszelkie wymogi jakie winien spełniać raport zostały określone w art. 66 - 67 ustawy. Regulacje zawarte w tych przepisach wskazują na informacyjny charakter raportu, który może sporządzić inwestor osobiście albo powierzyć jego wykonanie dowolnie wybranej osobie. Co istotne, a co zostało wykonane w niniejszej sprawie, dokonywana dla potrzeb indywidualnej sprawy ocena raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko powinna zmierzać do zidentyfikowania wszystkich potencjalnych zagrożeń środowiskowych związanych z realizacją planowanej inwestycji. Powyższe jest niezbędne do wyznaczenia konkretnych wymagań ochrony środowiska, które muszą być uwzględnione na kolejnych etapach procesu inwestycyjnego, w tym także w pozwoleniu na budowę. Raport poprzedzający wydanie decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych powinien w sposób zbiorczy (kompleksowy) odnosić się do wszystkich potencjalnych zagrożeń związanych z realizacją przedsięwzięcia, wskazywać na obowiązujące standardy ochrony środowiska oraz określać czy zamierzona inwestycja mieści się w ich ramach (wyrok WSA w Białymstoku z dnia 23 stycznia 2013 r., sygn. akt II SA/Bk 946/12). I o ile nie budzi wątpliwości, iż raport jako dokument prywatny jest objęty oceną w ramach postępowania dowodowego stosownie do art. 80 k.p.a. i organ nie jest uprawniony ani zobowiązany do kwestionowania jego merytorycznej poprawności, to nie budzi również wątpliwości, iż już organ orzekający obowiązany jest poddać go analizie, w szczególności w kontekście zgłaszanych w toku całego postępowania zastrzeżeń ze strony właścicieli nieruchomości sąsiadujących z terenem inwestycji. Zdaniem składu orzekającego w niniejszej sprawie czynności podejmowane zarówno z urzędu, jak i na skutek pism i wątpliwości RDOŚ, w tym uzupełnienia raportu, a także motywy zaskarżonego rozstrzygnięcia jednoznacznie potwierdzają, że raport w przedmiotowym postępowaniu poddany został należytej analizie i weryfikacji. Nie można nie dostrzegać, że planowana inwestycja dotyczy zabudowy mieszkaniowej, która może powodować pewne uciążliwości, co potwierdza raport, ale jednak nie są one tej skali co dotyczące np. inwestycji produkcyjnych, czy hodowlanych. Podzielić należy ocenę organu odwoławczego, iż rozważany raport zawiera wszystkie wymagane przepisami prawa elementy, wynikające z art. 66 ust. 1 ustawy i wytycznych organu I instancji uwzględniających wskazania RDOŚ. Nadto niewątpliwie zgodnie z zasadami określonymi w art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. organy oceniły wartość dowodową raportu, dochodząc do trafnej konkluzji, że jest on wiarygodny, jasny, logiczny i spójny, nie zawiera nieścisłości czy nieprawidłowości, wobec czego mógł stanowić podstawę ustaleń faktycznych w tej sprawie. Mając na uwadze zarzuty skarżących co do aktualności raportu w odniesieniu do stanu na gruncie, zdaniem sądu bezsprzecznie rację miał organ odwoławczy wyjaśniając, iż raport oddziaływania na środowisko jest dokumentem, który ma odzwierciedlać stan środowiska, stan faktyczny istniejący w dacie sporządzania tegoż dokumentu. Oznacza to, iż autor raportu sporządzonego dla potrzeb zaskarżonej decyzji w żadnej mierze nie był zobligowany do uwzględnienia stanu sprzed wycinki dużej ilości drzew z terenu inwestycji. Jak również organ, analizując stan faktyczny sprawy również nie był obowiązany brać pod uwagę argumentacji związanej z wycinką, jak i przesłanek jakimi kierował się podmiot, który tej wycinki dokonał. Niezbędne było ustalenie aktualnego na datę sporządzenia dokumentu – raportu stanu środowiska, istniejącego stanu faktycznego, a ten został ustalony w sposób prawidłowy i wyczerpujący.
Reasumując, sąd stwierdził, że ustalony przez organ stan faktyczny sprawy stanowił dostateczną podstawę do wydania decyzji określającej środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia. Decyzja ta zawiera elementy przewidziane w art. 85 ust 1 i 2 ustawy. Przedstawiono w niej informacje o tym, w jaki sposób wzięte zostały pod uwagę uwagi i wątpliwości zgłaszane w związku z udziałem społeczeństwa w postepowaniu. Fakt, ze organ nie podzielił zgłaszanych obaw nie dyskredytuje rozstrzygnięcia. W treści decyzji z poszanowaniem postanowień ustawy uwzględniono ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, opinię PPIS oraz wyniki uzgodnienia dokonanego z RDOŚ i sformułowane przez ten organ wytyczne. Jak wskazano to już wyżej zapewniony został udział społeczeństwa w postępowaniu w zakresie opisanym w art. 33, jak i art. 85 ust. 3 ustawy.
Mając zaś na uwadze zarzuty podniesione w skargach, zdaniem składu orzekającego nie zasługują one na uwzględnienie i pozostają bez wpływu na ocenę zaskarżonej decyzji. Skarżący zarzucili, iż organ odwoławczy naruszył art. 15 w związku z art. 138 k.p.a. ograniczając się do analizy i odpowiedzi na zarzuty odwołania. Podzielając argumentację organu odwoławczego co do zarzutów odwołania stwierdzić należy, iż okoliczność, że organ odwoławczy podzielił ustalenia organu I instancji, analogicznie ocenił zgromadzony w sprawie materiał dowodowy i na jego podstawie wysnuł takie same wnioski nie świadczy o tym, że nie rozpoznał ponownie sprawy administracyjnej zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania. Czynność powtarzania przez organy opisu przebiegu postępowania, dokonanych ustaleń, stanowiska stron, treści stosowanych przepisów prawa, czy też ich wykładni przyjętej w orzecznictwie wynika z konieczności sprostania wymaganiom określonym w art. 107 § 3 k.p.a. i nie może świadczyć o naruszeniu prawa, zwłaszcza o uchybieniu zasadzie dwuinstancyjności. Dostrzec należy, iż organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przypomniał czynności podejmowane przez organ I instancji, ale jednocześnie przeanalizował zasadność podejmowanych czynności i skutki, jakie organ I instancji z nimi wiązał. Kolegium dokonało weryfikacji czynności poprzedzających wydanie decyzji środowiskowej, także tych podejmowanych w ramach czynności uzgadniających i opiniujących. W ocenie sądu nie budzi wątpliwości, iż organ odwoławczy uczynił zadość zasadzie dwuinstancyjności, sprawa została dwukrotnie rozpatrzona i rozstrzygnięta przez dwa różne organy. Podobieństwo podnoszonych argumentów, czy wręcz powtórzenie ich uwarunkowane jest tym, iż obie decyzje zostały podjęte w tej samej sprawie, w tych samych okolicznościach faktycznych i prawnych. Skoro organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji to trudno oczekiwać, aby przedstawił odmienną argumentację czy też wnioski. Wobec powyższego, podobieństwo a nawet tożsamość pewnych fragmentów decyzji nie może być co do zasady traktowana w kategoriach naruszenia zasady dwuinstancyjności.
Ostatecznie fakt, iż organ nie podziela stanowiska strony, przy zachowaniu zasad postępowania i wobec niebudzącego wątpliwości materiału dowodowego nie uzasadnia uchylenia decyzji, jedynie celem poszukiwania argumentacji, która czyniłaby zarzuty skarżących zasadnymi. Lektura uzasadnienia zaskarżonej decyzji w świetle zgromadzonego materiału dowodowego, który został poddany na każdym etapie dogłębnej analizie, czyni niezasadnymi zarzuty skarżących co do naruszenia przepisów postępowania. Zawarte w decyzji rozstrzygnięcie w ocenie sądu stanowi logiczną konsekwencję ustalonego w postępowaniu stanu faktycznego i jego oceny w świetle obowiązujących przepisów prawa.
Nie można też podzielić stanowiska skarżących co do konieczności uzasadnienia transgranicznego oddziaływania inwestycji na środowisko w przedmiotowej sprawie. Skarżący starają się wywieść, iż organ zobligowany był zawrzeć argumenty dotyczące tegoż transgranicznego oddziaływania w swym uzasadnieniu. Niemniej dostrzec należy, iż z uwagi na położenie przedsięwzięcia w centralnej Polsce, a także charakter i rodzaj przedsięwzięcia nie ma ryzyka wystąpienia transgranicznego oddziaływania na środowisko, na co wskazał RDOŚ w postanowieniu z dnia [...] 2015 r. Ocenę, iż przed rozpoczęciem realizacji przedsięwzięcia nie zachodzi potrzeba przeprowadzenia postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko, podzielił organ I jak i II instancji, i z tym należy się zgodzić. Mając na uwadze okoliczność, iż w toku kontrolowanego postępowania nie było prowadzone postępowanie w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko, nadto z uwagi na rodzaj i rozmiar, przedsięwzięcie to tego rodzaju oddziaływania nie powoduje, to oceniając legalność zaskarżonej decyzji trudno zarzucać organowi brak uzasadniania dla czynności postępowania, które nie były prowadzone i nie było uzasadnienia dla ich prowadzenia. Stosownie do przepisu art. 82 ust. 1 pkt 1e ustawy, w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, wydawanej po przeprowadzeniu oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, właściwy organ określa wymogi w zakresie ograniczania transgranicznego oddziaływania na środowisko w odniesieniu do przedsięwzięć, dla których przeprowadzono postępowanie w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko. Z kolei w art. 82 ust. 4 ustawy, właściwy organ przedstawia stanowisko w sprawie konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oraz postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko w ramach postępowania w sprawie wydania decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1, 10, 14 i 18, z zastrzeżeniem pkt 4a i 4b. Skoro dla danego przedsięwzięcia tego rodzaju postępowanie nie zostało przeprowadzone, co za tym nie określono w decyzji środowiskowej wymogów, będących wypadkową tegoż postępowania, to nie można skutecznie zarzucić organowi naruszenia art. 85 ust. 2 pkt 1c w związku z art. 82 ust. 1 pkt 1e i ust. 4 ustawy.
W ocenie sądu nie zasługuje na uwzględnienie również zarzut naruszenia art. 138 § 2 w związku z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. z uwagi na wskazanie, iż Rada Miejska w Ł. podjęła uchwałę o przystąpieniu do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenu objętego wnioskiem. Skarżący podnoszą, iż wedle ich wiedzy plan ten określa kierunek zagospodarowania i przeznacza sporny obszar na tereny zielone i rekreacji, a nie tereny zabudowy mieszkaniowej. Wobec powyższego wystąpiła obligatoryjna przesłanka zawieszenia postępowania w sprawie wydania decyzji środowiskowej. Ze stanowiskiem skarżących nie można się zgodzić. Po pierwsze organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Pod pojęciem zagadnienia wstępnego rozumie się sytuacje, w których wydanie orzeczenia merytorycznego w sprawie będącej przedmiotem postępowania przed organem, uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem zagadnienia prawnego w innej sprawie istotnego dla wydania decyzji. Taka korelacja w sprawie nie występuje. Organ rozpoznawał sprawę ustalając, iż dla terenu objętego planowanym przedsięwzięciem nie ma obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Ustawodawca w art. 80 ust. 2 ustawy sformułował jasny zapis, iż właściwy organ wydaje decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach po stwierdzeniu zgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeżeli plan ten został uchwalony. Bezsprzecznie, w czasie orzekania przez organy nie obowiązywał miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Do czasu uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie można mówić o sprzeczności lub zgodności inwestycji z postanowieniami tego przyszłego, hipotetycznego dokumentu. Podobnie, jak wyjaśniał organ odwoławczy, także studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowani przestrzennego miasta nie jest aktem prawa miejscowego w jakimkolwiek stopniu determinującym sposób rozstrzygania w niniejszej sprawie. Do czasu, kiedy ustalenia studium nie znajdą się w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, nie wiążą powszechnie i nie mogą tworzyć materialnoprawnej podstawy do wydawania rozstrzygnięć administracyjnych. Ustawodawca w art. 80 ust. 2 ustawy wskazał na zależność decyzji od planu uchwalonego na moment orzekania przez organ. Ustalenie co do braku obwiązywania tego rodzaju uchwały jest dla organu wiążące, analiza stanu faktycznego i prawnego ma się odnosić, dotyczyć momentu takiej analizy a nie niepewnej przyszłości. Stwierdzić należy, że brak jest normy prawa nakazującej badanie zgodności przedsięwzięcia ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego. Studium nie jest aktem prawa miejscowego, co wynika z art. 9 ust. 5 ustawy z dnia z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2016 r., poz. 778), dlatego jego postanowienia nie są wiążące dla organu orzekającego w sprawie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Artykuł 80 ust. 2 ustawy obliguje organ wydający decyzję do stwierdzenia zgodności lokalizacji przedsięwzięcia z planem miejscowym, nie zaś z ustaleniami studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, a co jak wskazano to już wyżej wynika z charakteru studium (art. 9 ust. 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym). Dokument ten nie może stanowić podstawy wydawania decyzji o administracyjnej i ma znaczenie tylko przy sporządzaniu planu miejscowego (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 4 października 2010 r. o sygn. akt II SA/Gl 732/13; wyroki NSA z dnia 19 maja 2016 r., sygn.akt II OSK 2176/15; z dnia 28 czerwca 2016 r., sygn.akt II OSK 2618/14).
W świetle powyższych rozważań, sąd uznał, iż skargi nie są zasadne, a wobec tego zobligowany był skargi oddalić, o czym orzekł w sentencji wyroku na podstawie art. 151 p.p.s.a.
b.c.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło